पश्चिम बंगालमध्ये 2026 विधानसभा निवडणुकीपूर्वी राजकीय वातावरण अधिक तीव्र झाले आहे. प्रवर्तन निदेशालयाने (ईडी) राजकीय सल्लागार संस्था इंडियन पॉलिटिकल अॅक्शन कमिटी (I-PAC) च्या कोलकाता कार्यालयावर आणि सह-संस्थापक प्रतीक जैन यांच्या निवासस्थानी छापे टाकल्यानंतर राज्यातील राजकारणात घडामोडींना वेग आला आहे.
या कारवाईनंतर मुख्यमंत्री आणि तृणमूल काँग्रेसच्या अध्यक्षा ममता बॅनर्जी यांनी केंद्र सरकार आणि ईडीवर टीका केली. त्यांनी या छापेमारीला “राजकीय सूडभावना” असे संबोधले आणि अशा कारवायांमुळे आपण अधिक मजबूत होऊन पुढे येतो, असे सांगितले.
शुक्रवारी ममता बॅनर्जी यांनी कोलकात्यात सुमारे सहा किलोमीटर लांबीच्या निषेध मोर्चाचे नेतृत्व केले. हा मोर्चा जादवपूर येथून सुरू होऊन हाजरा मोड येथे समाप्त झाला. मोर्चात तृणमूल काँग्रेसचे हजारो कार्यकर्ते आणि समर्थक सहभागी झाले होते. मोर्चादरम्यान मुख्यमंत्री सर्वात पुढे पायी चालताना दिसल्या. पक्षाच्या मते, हा मोर्चा “लोकशाही आणि संघीय रचनेच्या संरक्षणाचे” प्रतीक होता.
हाजरा येथे झालेल्या सभेत ममता बॅनर्जी म्हणाल्या की, तृणमूल काँग्रेसच्या अध्यक्षा या नात्याने त्यांनी जे काही केले ते कायदेशीर होते आणि आपण कोणतेही बेकायदेशीर कृत्य केलेले नाही. आपल्याला राजकीयदृष्ट्या संपवण्याचा प्रयत्न झाल्यास आत्मसंरक्षणाचा अधिकार असल्याचे त्यांनी सांगितले. आपल्यावर हल्ला झाला तर तो स्वतःसाठी नव्या उर्जेसारखा ठरतो, असेही त्यांनी नमूद केले.
ममता बॅनर्जी यांनी आरोप केला की छापेमारीदरम्यान पक्षाच्या गोपनीय निवडणूक रणनीती, संभाव्य उमेदवारांची यादी आणि डिजिटल माहितीपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. ही कारवाई निष्पक्ष चौकशी नसून विरोधकांना कमकुवत करण्याचा प्रयत्न असल्याचा दावा त्यांनी केला.
मुख्यमंत्र्यांनी कथित कोळसा घोटाळ्याच्या नावाखाली भारतीय जनता पक्षाचा राजकीय अजेंडा पुढे नेला जात असल्याचा आरोप ईडीवर केला. आपल्याकडे या प्रकरणाशी संबंधित सर्व पुरावे पेन ड्राइव्हमध्ये सुरक्षित असून योग्य वेळी ते सार्वजनिक केले जातील, असे त्यांनी सांगितले. या कथित घोटाळ्यात भाजपच्या अनेक वरिष्ठ नेत्यांचा संबंध असल्याचा दावाही त्यांनी केला.
ममता बॅनर्जी यांनी महाराष्ट्र आणि हरियाण्यातील निवडणुकांचा उल्लेख करत त्या निवडणुका “चोरीच्या” झाल्याचा दावा केला आणि आता केंद्राची नजर पश्चिम बंगालकडे असल्याचे म्हटले. “बंगाल झुकणार नाही,” असा इशाराही त्यांनी दिला.
या पार्श्वभूमीवर, दिल्लीमध्ये तृणमूल काँग्रेसच्या आठ खासदारांना—ज्यात महुआ मोइत्रा आणि डेरेक ओ’ब्रायन यांचा समावेश आहे—गृहमंत्री अमित शाह यांच्या कार्यालयाबाहेर निदर्शन करताना दिल्ली पोलिसांनी ताब्यात घेतले. या कारवाईदरम्यान खासदारांना ओढत नेतानाचे व्हिडिओ समोर आल्यानंतर ममता बॅनर्जी यांनी यावर तीव्र प्रतिक्रिया दिली.
लोकांनी निवडून दिलेल्या प्रतिनिधींना रस्त्यावर ओढून नेणे हे कायदा-सुव्यवस्था नसून सत्तेचा अहंकार असल्याचे त्यांनी म्हटले. भाजपसाठी लोकशाही म्हणजे आज्ञापालन असून असहमती नाही, असा आरोपही त्यांनी केला.
दरम्यान, ईडीने असा आरोप केला की छापेमारीदरम्यान ममता बॅनर्जी यांनी तपासाशी संबंधित महत्त्वाचे दस्तऐवज आणि इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे स्वतःकडे घेतली, ज्यामुळे तपासात अडथळा निर्माण झाला. या प्रकरणी ईडीने कलकत्ता उच्च न्यायालयात धाव घेतली; मात्र न्यायालयातील अव्यवस्थेमुळे सुनावणी स्थगित करण्यात आली.
भाजपचे वरिष्ठ नेते आणि प्रवक्ते रवि शंकर प्रसाद यांनी ममता बॅनर्जी यांच्यावर टीका करत पश्चिम बंगालमध्ये भ्रष्ट सरकार कार्यरत असल्याचा आरोप केला. ईडी अधिकाऱ्यांना धमकावणे आणि पुरावे लपवण्याचा प्रयत्न करण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. संवेदनशील कागदपत्रे वाचवण्याचा हा प्रयत्न असून त्यातून तृणमूल काँग्रेस आणि तिचे नेते अडचणीत येऊ शकतात, असेही त्यांनी म्हटले.
