दिवाळीनंतर सराफा बाजारात सोन्याच्या दरात ५०० रुपयांची घसरण झाली असून, मंगळवारी १० नोव्हेंबर रोजी दिल्लीतील बाजारात ९९.९ टक्के शुद्धतेच्या सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम १,४६,४०० रुपयांवर आला. सोमवारी हाच दर १,४६,९०० रुपये होता. दरम्यान, चांदीच्या किमतीत कोणताही बदल झाला नाही. जागतिक बाजारातील कमजोरी आणि अमेरिकन डॉलरच्या मजबुतीमुळे सोन्याच्या दरावर दबाव निर्माण झाला आहे.
सणासुदीचा हंगाम संपल्यानंतर सोन्याच्या बाजारात पुन्हा चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. दिल्लीतील सराफा बाजारात मंगळवारी ९९.९ टक्के शुद्धतेच्या सोन्याचा दर प्रति १० ग्रॅम ५०० रुपयांनी घसरून १,४६,४०० रुपयांवर आला. यापूर्वी सोमवारी बाजार बंद होताना सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम १,४६,९०० रुपये होता.
मात्र, सोन्याच्या दरातील घसरणीचा परिणाम चांदीच्या किमतीवर झाला नाही. स्थानिक सराफा व्यावसायिकांच्या माहितीनुसार, चांदीचा भाव सलग दुसऱ्या व्यवहार सत्रात प्रति किलोग्रॅम १,९२,५०० रुपयांवर स्थिर राहिला. या किमतीत सर्व करांचा समावेश आहे.
सामान्यतः दिवाळी आणि धनत्रयोदशीच्या काळात सोने-चांदीच्या खरेदीत वाढ होते. या काळात ग्राहक दागिन्यांसह नाणी आणि गुंतवणुकीसाठीही सोन्याची खरेदी करतात. मात्र, यंदा सणासुदीच्या काळातील खरेदी बाजाराच्या अपेक्षेइतकी झाली नाही. त्यामुळे देशांतर्गत मागणीमुळे सोन्याच्या किमतींना अपेक्षित आधार मिळाला नाही.
भारतातील सोन्याचे दर केवळ देशांतर्गत मागणीवर अवलंबून नसतात. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किमती, अमेरिकन डॉलरची स्थिती आणि रुपयाचा विनिमय दर यांचाही त्यावर परिणाम होतो.
मंगळवारी आंतरराष्ट्रीय बाजारात स्पॉट गोल्डचा भाव २७.५९ डॉलर म्हणजेच जवळपास एक टक्क्याने घसरून प्रति औंस ४,११३.५५ डॉलरवर आला. त्याचवेळी आंतरराष्ट्रीय बाजारात चांदीची किंमतही एक टक्क्याहून अधिक घसरून प्रति औंस ५२.७७ डॉलरवर आली.
अमेरिकन डॉलर मजबूत झाल्यास इतर देशांतील खरेदीदारांसाठी डॉलरमध्ये व्यवहार होणारे सोने महाग ठरू शकते. त्यामुळे मागणी कमी होण्याची शक्यता निर्माण होते आणि सोन्याच्या किमतींवर दबाव येतो. याचाच परिणाम भारतीय बाजारातही सोन्याच्या दरात झालेल्या घसरणीत दिसून आला. मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारात चांदीचे दर घसरूनही दिल्लीतील स्थानिक सराफा बाजारात चांदीच्या किमती स्थिर राहिल्या.
सध्या कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतारांचाही सोन्याच्या बाजारावर परिणाम होत आहे. गुंतवणूक मंच मुद्रेक्सचे प्रमुख क्वांट विश्लेषक अक्षत सिद्धांत यांच्या मते, अमेरिकेच्या महागाईविषयक आकडेवारीच्या घोषणेपूर्वी कच्च्या तेलाच्या किमती घसरल्याने महागाईबाबतच्या चिंता काही प्रमाणात कमी झाल्या आहेत.
मंगळवारी आंतरराष्ट्रीय बाजारात व्यवहारादरम्यान ब्रेंट क्रूडचा भाव २.७२ डॉलर म्हणजेच जवळपास तीन टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल ८९.८५ डॉलरपर्यंत खाली आला.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी होण्याची तसेच संघर्ष संपुष्टात येण्याची शक्यता ही तेलाच्या किमतीतील घसरणीमागील प्रमुख कारणांपैकी एक मानली जात आहे. कच्च्या तेलाच्या किमती कमी झाल्यास महागाईचा दबाव कमी होऊ शकतो. त्याचा परिणाम अमेरिकेतील व्याजदरांबाबत गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षांवरही होतो.
मात्र, कच्च्या तेलाच्या किमती घसरल्या म्हणजे सोन्याचे दरही सातत्याने कमी होतील, असे नाही.
