सौदी अरेबियातील दोन प्रमुख विमानतळांवर हुती बंडखोरांनी ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केल्याची माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. 6 आणि 7 ऑक्टोबर रोजी झालेल्या या हल्ल्यांमध्ये तीन जणांचा मृत्यू झाला असून 36 जण जखमी झाले आहेत. अब्हा इंटरनॅशनल विमानतळ आणि रियाधमधील किंग खालिद इंटरनॅशनल विमानतळाला या हल्ल्यांचे लक्ष्य करण्यात आले. सौदी अरेबियाच्या जनरल अथॉरिटी ऑफ सिव्हिल एव्हिएशनने (GACA) बुधवारी हल्ले आणि जीवितहानीची माहिती दिली. हुती संघटनेनेही दोन्ही हल्ल्यांची जबाबदारी स्वीकारली आहे.
यानंतर सौदी नेतृत्वाखालील आघाडीने येमेनमध्ये हुतींच्या लष्करी ठिकाणांवर प्रत्युत्तरादाखल कारवाई केल्याचा दावा केला. आघाडीच्या माहितीनुसार, येमेनमधील 80 हून अधिक हुती लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले.
सौदी अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, अब्हा इंटरनॅशनल विमानतळावरील हल्ल्यात दोन महिलांचा मृत्यू झाला. दोघी परदेशी नागरिक असून त्यांची ओळख मोरोक्को आणि अल्जेरियाच्या नागरिक म्हणून करण्यात आली आहे. या हल्ल्यात एकूण 28 जण जखमी झाल्याची माहिती आहे. जखमींमध्ये सौदी अरेबियातील नागरिकांसह बांगलादेश आणि फिलिपिन्सच्या नागरिकांचाही समावेश आहे.
हल्ल्यानंतर सर्व जखमींना वैद्यकीय उपचारांसाठी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. सौदी नागरी विमान वाहतूक अधिकाऱ्यांनी विमानतळावरील सुरक्षा व्यवस्थेचा आढावा घेतला जात असून प्रवासी आणि कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना केल्या जात असल्याचे सांगितले.
अब्हा विमानतळ सौदी अरेबियाच्या नैऋत्य भागात असून येमेनच्या सीमेजवळ आहे. यापूर्वीही तो हुती हल्ल्यांचे लक्ष्य ठरला आहे.
रियाधमधील किंग खालिद इंटरनॅशनल विमानतळालाही हुतींनी लक्ष्य केल्याचा दावा केला. अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, या हल्ल्यात एका सुदानी नागरिकाचा मृत्यू झाला.
या हल्ल्यात आठ जण जखमी झाल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यात पाच सौदी नागरिक, दोन इजिप्शियन रहिवासी आणि एका पाकिस्तानी नागरिकाचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
रियाधमधील प्रमुख आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला लक्ष्य करण्यात आल्यानंतर अधिकाऱ्यांनी प्रवाशांची सुरक्षा आणि विमान परिचालनासंदर्भात खबरदारीच्या उपाययोजना केल्या.
हुतींचे लष्करी प्रवक्ते याह्या सारी यांनी सौदी अरेबियातील अनेक ठिकाणांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्र हल्ले केल्याचा दावा केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, संघटनेने बॅलिस्टिक आणि क्रूझ क्षेपणास्त्रांसह ड्रोनचा वापर करून तीन मोठ्या लष्करी मोहिमा राबवल्या.
हुती प्रवक्त्याच्या दाव्यानुसार, पहिल्या मोहिमेत रियाधमधील किंग खालिद इंटरनॅशनल विमानतळाला लक्ष्य करण्यात आले. या हल्ल्याने लक्ष्य गाठले आणि त्याचा हवाई वाहतुकीवर परिणाम झाल्याचा संघटनेचा दावा आहे.
दुसऱ्या मोहिमेत रबीघ येथील सौदी अरामकोच्या तेल सुविधेला लक्ष्य करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला. हल्ल्यानंतर तेथे आग लागल्याचे हुती प्रवक्त्याने सांगितले.
तिसऱ्या मोहिमेत अब्हा विमानतळ, खमिस मुशैत एअरबेस आणि असीर भागातील एका लष्करी ठिकाणाला लक्ष्य करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला. याशिवाय नजरा आणि जिझानमधील महत्त्वाच्या ठिकाणांवरही हल्ले करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले.
या सर्व दाव्यांची स्वतंत्र पुष्टी तातडीने उपलब्ध झाली नव्हती.
हुतींनी सौदी अरेबियाच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांनाही लक्ष्य केल्याचा दावा केला आहे. संघटनेच्या लष्करी प्रवक्त्याने रबीघ येथील अरामकोच्या एका तेल सुविधेवर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ला केल्याचा दावा केला.
अरामको ही सौदी अरेबियातील महत्त्वाच्या ऊर्जा कंपन्यांपैकी एक असून देशाच्या तेल अर्थव्यवस्थेत तिची केंद्रीय भूमिका आहे. या हल्ल्याच्या दाव्याची आणि झालेल्या नुकसानीची विस्तृत स्वतंत्र पुष्टी समोर आलेली नाही.
विमानतळांवरील हल्ल्यांनंतर येमेनमध्ये सौदी अरेबियाच्या नेतृत्वाखालील आघाडीने हुतींच्या ठिकाणांविरुद्ध मोठ्या प्रमाणावर प्रत्युत्तर कारवाई केल्याचा दावा केला.
आघाडीच्या माहितीनुसार, येमेनमधील 80 हून अधिक लष्करी ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आले. सौदी अरेबियावर क्षेपणास्त्र हल्ला करण्यासाठी वापरल्या जात असलेल्या एका बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण प्लॅटफॉर्मचा नाश केल्याचाही आघाडीने दावा केला.
आघाडीचे प्रवक्ते कर्नल तुर्की अल-मालिकी यांच्या माहितीनुसार, ही कारवाई येमेनची राजधानी सना येथे करण्यात आली. संबंधित ठिकाणाहून सौदी अरेबियाविरुद्ध आणखी एका हल्ल्याची तयारी केली जात असल्याचा त्यांनी दावा केला.
येमेनमध्ये हुती बंडखोर आणि सरकारसमर्थक दलांमध्ये दीर्घकाळापासून संघर्ष सुरू आहे. सौदी अरेबिया येमेनच्या आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त सरकारला पाठिंबा देत आला आहे, तर हुती संघटनेचे देशाच्या मोठ्या भागावर नियंत्रण आहे.
अलीकडील घटनाक्रमात येमेनच्या सरकारसमर्थक सैन्याने हुतींविरोधातील नवीन लष्करी मोहीम तीव्र केली आहे. लाल समुद्राच्या किनाऱ्यावरील आणि बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीच्या आसपासच्या धोरणात्मक भागांवरील नियंत्रण मजबूत करणे हे या मोहिमेचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
बाब अल-मंदेब हा महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांपैकी एक असून तो लाल समुद्राला एडनच्या आखाताशी जोडतो. आशिया, युरोप आणि मध्य पूर्वेदरम्यानच्या सागरी व्यापारासाठी हा मार्ग महत्त्वाचा आहे.
उपलब्ध अहवालांनुसार, सप्टेंबरमध्ये हुती दलांनी येमेनच्या लाल समुद्र किनाऱ्यावर आपली स्थिती मजबूत करत मोचा आणि बाब अल-मंदेब परिसरातील अनेक महत्त्वाच्या भागांवरील नियंत्रण वाढवले होते.
यानंतर धोरणात्मक समुद्री मार्गाभोवती हुतींची लष्करी उपस्थिती वाढली. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून सौदीसमर्थित येमेनच्या दलांनी ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला लष्करी कारवाई तीव्र केली.
5 ऑक्टोबरपासून सुरू करण्यात आलेल्या मोहिमेत येमेनच्या सैन्याने बाब अल-मंदेबजवळील धुबाब परिसरासह अनेक धोरणात्मक ठिकाणांवर पुन्हा नियंत्रण मिळवल्याचा दावा केला.
यानंतर सरकारी दलांनी मोचाच्या दिशेने आगेकूच करून शहराला हुतींच्या नियंत्रणातून मुक्त केल्याचाही दावा केला. उपलब्ध अहवालांनुसार, सरकारी दलांनी मागील महिन्यात हुतींनी ताब्यात घेतलेल्या अनेक भागांतून त्यांना मागे ढकलले आहे.
सौदी विमानतळांवरील हल्ले आणि त्यानंतर येमेनमध्ये झालेल्या प्रत्युत्तर हवाई कारवाईचा परिणाम दोन्ही पक्षांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. लाल समुद्र आणि बाब अल-मंदेब परिसर जागतिक व्यापार आणि सागरी सुरक्षेच्या दृष्टीने संवेदनशील क्षेत्र आहे.
या भागातील कोणत्याही लष्करी वाढीचा परिणाम आंतरराष्ट्रीय जहाजवाहतूक, ऊर्जा पुरवठा आणि प्रादेशिक सुरक्षेवर होऊ शकतो. विमानतळ आणि ऊर्जा पायाभूत सुविधांसारख्या नागरी महत्त्वाच्या ठिकाणांना लक्ष्य करण्यात आल्याने नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्नही समोर आला आहे.
सौदी अरेबिया आणि हुतींकडून करण्यात आलेल्या अनेक लष्करी दाव्यांची स्वतंत्र पुष्टी अद्याप बाकी आहे. मात्र, विमानतळांवरील हल्ल्यांमध्ये नागरिकांचा मृत्यू आणि जखमी झाल्याची पुष्टी झाल्याने संघर्षाचा मानवी परिणाम पुन्हा समोर आला आहे. येत्या काळात प्रत्युत्तरादाखल सुरू असलेली लष्करी कारवाई किती पुढे जाते आणि दोन्ही पक्षांमधील हल्ल्यांचे हे चक्र प्रादेशिक संघर्षाचा विस्तार करते का, याकडे लक्ष राहणार आहे.
