जागतिक स्तरावर स्टील उद्योगात मागणीतील सुस्ती आणि वाढीवरील दबाव असताना भारताचा स्टील सेक्टर तुलनेने स्थिर विस्तार नोंदवत आहे. मजबूत देशांतर्गत मागणी, सरकारी धोरणात्मक पाठबळ आणि उत्पादन क्षमतेतील वाढीमुळे कंपन्यांच्या नफ्यात आणि दीर्घकालीन स्थितीत सुधारणा होत असल्याचे मोतीलाल ओसवाल यांच्या अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
जागतिक बाजारात स्टील कंपन्यांची वाढ मंदावली असताना भारतातील स्टील कंपन्या क्षमतेचा विस्तार सुरू ठेवत आहेत. पायाभूत सुविधा, बांधकाम आणि मॅन्युफॅक्चरिंग क्षेत्रातील मागणीमुळे देशांतर्गत वापर कायम आहे. या घटकांमुळे भारत जगातील वेगाने वाढणाऱ्या स्टील बाजारांपैकी एक ठरत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे.
वित्तीय वर्ष 2025 ते 2028 या कालावधीत भारतीय स्टील कंपन्यांच्या विक्री प्रमाणात दरवर्षी 8 ते 10 टक्के वाढ होण्याची शक्यता मोतीलाल ओसवाल यांनी व्यक्त केली आहे. पायाभूत सुविधा, बांधकाम आणि उत्पादन क्षेत्रातील सातत्यपूर्ण मागणी या वाढीस आधार देत असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
सरकारने 12 टक्के सेफगार्ड ड्यूटी लागू केल्यामुळे स्वस्त आयातीपासून देशांतर्गत कंपन्यांना दिलासा मिळाल्याचे अहवालात नमूद आहे. यामुळे किंमती स्थिर राहण्यास मदत झाली असून कंपन्यांच्या नफ्यात सुधारणा दिसून आली आहे.
चीनमध्ये देशांतर्गत मागणी कमकुवत राहिल्याने आणि निर्यात वाढल्यामुळे जागतिक स्टील किमतींवर दबाव असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे. मात्र, चीनची निर्यात शिखरावर पोहोचल्याचे मोतीलाल ओसवाल यांचे मत आहे. संरक्षणवादी उपाययोजना आणि व्यापार धोरणांमुळे पुढील काळात चीनला उत्पादन आणि निर्यात कमी करावी लागू शकते, असा अंदाज अहवालात व्यक्त करण्यात आला आहे.
वित्तीय वर्ष 2023 नंतर देशांतर्गत स्टील किमतींमध्ये घट झाल्याने क्षेत्राच्या कमाईवर दबाव राहिला होता. मात्र सेफगार्ड ड्यूटी, जागतिक किमतींतील स्थिरता आणि कोकिंग कोल व आयर्न ओरसारख्या कच्च्या मालाच्या खर्चात नरमी यामुळे नफाक्षमता सुधारण्याची शक्यता अहवालात नमूद करण्यात आली आहे. वित्तीय वर्ष 2027 आणि 2028 मध्ये स्टील क्षेत्राच्या कमाईत पुनर्प्राप्ती दिसू शकते, असेही सांगण्यात आले आहे.
आगामी मागणी लक्षात घेऊन भारतीय स्टील कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर क्षमताविस्तार करत आहेत. नवीन युनिट्स उभारणे आणि विद्यमान युनिट्सचा विस्तार सुरू असून, मागील काही वर्षांत कर्ज कमी केल्यामुळे कंपन्यांच्या बॅलन्स शीटमध्ये सुधारणा झाली आहे. त्यामुळे कमी आर्थिक ताणाखाली विस्तार योजना राबवता येत असल्याचे अहवालात नमूद आहे.
मोतीलाल ओसवाल यांनी गुंतवणूक दृष्टिकोनातून जेएसडब्ल्यू स्टील, टाटा स्टील आणि जिंदल स्टील या तीन कंपन्यांवर ‘BUY’ रेटिंग दिले आहे. जेएसडब्ल्यू स्टील उत्पादन वाढवण्यावर, खर्च नियंत्रणावर आणि उच्च-मूल्य स्टीलच्या उत्पादनावर भर देत असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. टाटा स्टीलच्या भारतातील व्यवसायाची स्थिती मजबूत असून युरोपमध्ये हळूहळू सुधारणा दिसत असल्याचे अहवालात म्हटले आहे. जिंदल स्टील क्षमतावाढ करत असून उच्च दर्जाच्या स्टीलचे उत्पादन आणि तुलनेने कमी कर्ज ही त्याची वैशिष्ट्ये असल्याचे नमूद आहे.
सरकारी कंपनी सेलसाठी ब्रोकरेजने न्यूट्रल रेटिंग ठेवले आहे. भविष्यात विस्ताराची शक्यता असली तरी सध्याच्या टप्प्यावर उत्पादनातील अडचणी, जास्त खर्च आणि वाढते कर्ज ही आव्हाने असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
