देशभरात मान्सून सक्रिय असून अनेक राज्यांमध्ये सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे जनजीवन प्रभावित झाले आहे. उत्तराखंड आणि जम्मू-काश्मीरमध्ये भूस्खलनामुळे अनेक मार्ग बंद झाले असून केदारनाथ यात्रा तात्पुरती स्थगित करण्यात आली आहे. भारतीय हवामान विभागाने राजस्थानसह 16 राज्यांसाठी मुसळधार पावसाचा ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे.
देशभरात मान्सून सक्रिय असताना उत्तराखंड आणि जम्मू-काश्मीर ही सर्वाधिक प्रभावित राज्यांपैकी आहेत. उत्तराखंडमधील रुद्रप्रयाग, चमोली आणि उत्तरकाशी जिल्ह्यांमध्ये गुरुवारी सकाळी अनेक ठिकाणी भूस्खलन झाले. गौरीकुंडजवळ डोंगरावरून मलबा कोसळल्याने खबरदारीचा उपाय म्हणून केदारनाथ ट्रेकिंग मार्ग बंद करण्यात आला आणि यात्रेसाठी निघालेल्या भाविकांना सुरक्षित ठिकाणी थांबविण्यात आले.
रुद्रप्रयागमध्ये सिल्ली परिसरात मलबा आल्याने राष्ट्रीय महामार्ग काही काळ वाहतुकीसाठी बंद राहिला. पेट्रोल पंपाजवळ डोंगरावरून मोठे दगड कोसळल्यामुळे एका कारचे नुकसान झाले. उत्तरकाशीतील स्याना चट्टी परिसरातही रस्त्यावर मोठा खडक कोसळल्याने वाहतुकीवर परिणाम झाला.
जम्मू-काश्मीरमधील राजौरी जिल्ह्यात सततच्या पावसामुळे एका सरकारी प्राथमिक शाळेची भिंत कोसळली. तसेच अक्चमलजवळ झालेल्या भूस्खलनामुळे कारगिल-लेह राष्ट्रीय महामार्ग बंद करण्यात आला आणि वाहनांची वाहतूक थांबविण्यात आली.
उत्तराखंडमधील हरिद्वार येथे गंगेची पाणीपातळी वाढलेली असताना गंगाजल भरण्यासाठी उतरलेला एक कावड यात्रेकरू प्रचंड प्रवाहात वाहून जाऊ लागला. घाटावर तैनात असलेल्या एसडीआरएफच्या पथकाने तातडीने बचाव मोहीम राबवून त्याचा जीव वाचवला.
उत्तर प्रदेशातही नद्यांची पाणीपातळी चिंतेचा विषय ठरली आहे. बलिया येथे सरयू नदीच्या कटावामुळे अनेक गावे प्रभावित झाली असून पाणी वस्तीपर्यंत पोहोचले आहे. त्यामुळे 100 हून अधिक कुटुंबांना घरे सोडून सुरक्षित ठिकाणी जावे लागले. नदीच्या कटावामुळे दोन घरे नदीत वाहून गेली असून अनेक घरांच्या पायांना धोका निर्माण झाला आहे.
गोंडा जिल्ह्यात घाघरा नदीची पाणीपातळी कमी झाली असली तरी नदीकाठाचा कटाव वाढला आहे. अनेक बिघा शेतीची जमीन आणि डझनभर झाडे नदीत वाहून गेली आहेत. प्रशासन प्रभावित भागांवर सातत्याने लक्ष ठेवून आहे.
भारतीय हवामान विभागाने राजस्थानसह 16 राज्यांसाठी मुसळधार पावसाचा ऑरेंज अलर्ट जारी केला आहे. बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या डीप डिप्रेशनच्या प्रभावामुळे राजस्थानातील अनेक जिल्ह्यांत सतत पाऊस सुरू आहे. जयपूर, प्रतापगड, दौसा, चुरू आणि अलवरसह अनेक भागांत पाणी साचले आहे. चुरूमधील काही बाजारपेठांमध्ये तीन फूटांपर्यंत पाणी साचल्याने नागरिकांना ये-जा करण्यास अडचणी आल्या.
मध्य प्रदेशात मान्सून ट्रफ, सायक्लोनिक सर्क्युलेशन आणि शियर झोन सक्रिय झाल्यामुळे उज्जैन, इंदूरसह 17 जिल्ह्यांसाठी पुढील चार दिवस मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. तसेच हिमाचल प्रदेश, पंजाब, हरियाणा, झारखंड, बिहार आणि छत्तीसगडमधील अनेक भागांतही पावसाचा कालावधी कायम राहण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, 31 जुलै आणि 1 ऑगस्ट रोजी उत्तराखंड, जम्मू-काश्मीर, हिमाचल प्रदेश, मध्य प्रदेश, गुजरात, राजस्थान, महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील अनेक भागांत मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. काही भागांसाठी ऑरेंज आणि रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
प्रशासनाने नागरिकांना नदी-नाल्यांच्या परिसरात जाणे टाळण्याचे, डोंगराळ भागात अनावश्यक प्रवास न करण्याचे आणि हवामान विभागाच्या सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे. विशेषतः चारधाम यात्रेसाठी जाणाऱ्या भाविकांनी हवामानाची स्थिती आणि प्रशासनाच्या सूचनांची माहिती घेऊनच प्रवास करावा, असे सांगण्यात आले आहे.
सततच्या पावसामुळे अनेक राज्यांमध्ये मदत आणि बचाव पथके सतर्क ठेवण्यात आली आहेत. संवेदनशील भागांतील परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवण्यात येत असून आवश्यकता भासल्यास तातडीने मदतकार्य सुरू करण्यात येईल, असे प्रशासनाने म्हटले आहे.
