कॉमनवेल्थ गेम्स 2026 च्या सहाव्या दिवशी भारतीय खेळाडूंनी उल्लेखनीय कामगिरी करत एक सुवर्ण आणि दोन रौप्य पदके जिंकली. पॅरा अॅथलेटिक्समधील पुरुषांच्या 100 मीटर T47 स्पर्धेत दिलीप महादू गावित यांनी सुवर्णपदक जिंकून भारताला स्पर्धेतील तिसरे सुवर्ण मिळवून दिले. त्याच स्पर्धेत मोहम्मद बासिल यांनी रौप्यपदक पटकावले, तर लांब उडीत मुरली श्रीशंकर यांनीही रौप्यपदक जिंकले. या कामगिरीसह भारताने एकूण 15 पदकांचा टप्पा गाठला असून पदकतालिकेत आठवे स्थान मिळवले आहे.
पुरुषांच्या पॅरा T47 गटातील 100 मीटर शर्यतीत दिलीप महादू गावित यांनी 10.71 सेकंदांची वेळ नोंदवत सुवर्णपदक जिंकले. या कामगिरीदरम्यान त्यांनी नवीन गेम्स विक्रम प्रस्थापित केला आणि या हंगामातील स्वतःची सर्वोत्तम वेळही नोंदवली. भारताचे मोहम्मद बासिल यांनी 10.83 सेकंदांच्या वेळेसह रौप्यपदक जिंकले, तर इंग्लंडचे केविन सॅंटोस यांनी 10.85 सेकंदांसह तिसरे स्थान मिळवले. T47 गट हा एका किंवा दोन्ही हातांमध्ये शारीरिक अक्षमत्व असलेल्या पॅरा अॅथलीट्ससाठी असतो, जे ट्रॅक स्पर्धांमध्ये उच्च स्तरावर स्पर्धा करतात.
महाराष्ट्रातील नाशिकजवळील तोरण डोंगरी गावातील शेतकरी कुटुंबात जन्मलेल्या दिलीप महादू गावित यांनी लहानपणापासून आई-वडिलांना शेतीकामात मदत केली. पाच ते सहा वर्षांचे असताना झाडावरून पडल्याने त्यांच्या उजव्या हाताला गंभीर दुखापत झाली. वेळेवर उपचार न मिळाल्याने संसर्ग वाढला आणि डॉक्टरांना त्यांचा कोपराखालचा हात कापावा लागला.
या अपघातानंतरही त्यांनी हार मानली नाही. गावातील कच्च्या रस्त्यांवर धावण्याचा सराव सुरू करून नंतर प्रशिक्षक वैजनाथ काळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी व्यावसायिक पॅरा अॅथलेटिक्समध्ये प्रवेश केला. अनेक वर्षांच्या मेहनतीनंतर त्यांनी कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये सुवर्णपदक जिंकले.
केरळचे मोहम्मद बासिल यांनीही उत्कृष्ट कामगिरी करत रौप्यपदक पटकावले. त्यांनी सुमारे आठ वर्षे सामान्य अॅथलेटिक्समध्ये सहभाग घेतला आणि 2025 पर्यंत त्यांना पॅरा अॅथलेटिक्सची माहिती नव्हती. तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार त्यांनी पॅरा क्रीडा स्वीकारली आणि भारतीय क्रीडा प्राधिकरण (SAI) येथे प्रशिक्षण घेतले.
मे 2026 मध्ये झालेल्या इंडियन ओपन इंटरनॅशनल पॅरा अॅथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमधील कामगिरीनंतर त्यांची कॉमनवेल्थ गेम्ससाठी निवड झाली. पहिल्याच मोठ्या बहुक्रीडा स्पर्धेत त्यांनी भारतासाठी रौप्यपदक जिंकले.
भारतीय लांब उडीपटू मुरली श्रीशंकर यांनी पुरुषांच्या लांब उडी स्पर्धेत 8.09 मीटरची उडी मारत रौप्यपदक जिंकले. यासह ते सलग दोन कॉमनवेल्थ गेम्समध्ये रौप्यपदक जिंकणारे पहिले भारतीय लांब उडीपटू ठरले. जमैकाचे तजाय गेल यांनी 8.15 मीटरच्या उडीसह सुवर्णपदक जिंकले, तर स्कॉटलंडचे स्टीफन मॅकेंझी यांनी 8.08 मीटरसह तिसरे स्थान मिळवले. मुरली सुवर्णपदकापासून केवळ सहा सेंटीमीटर दूर राहिले.
2024 मध्ये गंभीर दुखापतीमुळे मुरली श्रीशंकर यांना पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये सहभागी होता आले नव्हते. दीर्घ पुनर्वसन आणि कठोर प्रशिक्षणानंतर त्यांनी पुनरागमन करत या हंगामातील सर्वोत्तम कामगिरीची नोंद केली आणि पुन्हा एकदा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भारतासाठी पदक जिंकले. त्यांचे हे पदक भारतीय अॅथलेटिक्समधील सातत्य आणि दृढनिश्चयाचे प्रतीक मानले जात आहे.
कॉमनवेल्थ गेम्समधील भारतीय मुष्टियोद्ध्यांची कामगिरीही प्रभावी राहिली. महिलांच्या 57 किलो गटात जैस्मिन लॅम्बोरिया यांनी इंग्लंडच्या इलिस ग्लिन यांचा पराभव करून उपांत्य फेरीत प्रवेश केला. अरुंधती, साक्षी चौधरी, नरेंद्र बेरवाल, अंकुश पंघाल आणि सचिन यांनीही आपापले सामने जिंकून अंतिम चारमध्ये स्थान मिळवले. यापूर्वी लव्हलीना बोरगोहेन, प्रीती पवार, प्रिया घंगस आणि जादुमणी सिंह यांनीही उपांत्य फेरी गाठली होती. कॉमनवेल्थ गेम्सच्या बॉक्सिंग स्पर्धेत उपांत्य फेरीत पोहोचणाऱ्या प्रत्येक खेळाडूला किमान कांस्यपदक निश्चित होते. त्यामुळे भारताची बॉक्सिंगमधील अनेक पदके आधीच निश्चित झाली आहेत.
भारतीय शॉटपुटपटू तजिंदरपाल सिंह तूर आणि समरदीप सिंह गिल यांनी अंतिम फेरीसाठी पात्रता मिळवली. तजिंदरपाल यांनी दुसऱ्या प्रयत्नात 20.14 मीटरची फेक करत थेट अंतिम फेरी गाठली. समरदीप सिंह गिल यांनी 19.95 मीटरच्या सर्वोत्तम प्रयत्नासह अव्वल खेळाडूंमध्ये स्थान मिळवत अंतिम फेरीचे तिकीट निश्चित केले.
महिलांच्या 77 किलो वेटलिफ्टिंग स्पर्धेत 19 वर्षीय संजना यांना पदक जिंकता आले नाही. स्नॅचमधील तिन्ही प्रयत्नांत त्या 94 किलो वजन उचलण्यात अपयशी ठरल्या. याच वर्षी आशियाई अजिंक्यपद स्पर्धेत कांस्यपदक जिंकलेल्या संजनाकडून अपेक्षा होत्या, मात्र यावेळी त्या यशस्वी ठरल्या नाहीत.
सहाव्या दिवसानंतर भारताच्या खात्यात 3 सुवर्ण, 9 रौप्य आणि 3 कांस्य अशी एकूण 15 पदके झाली असून संघ पदकतालिकेत आठव्या स्थानावर आहे. ऑस्ट्रेलिया 47 सुवर्णांसह एकूण 103 पदकांसह अव्वल स्थानावर कायम आहे. भारतीय संघाला अॅथलेटिक्स, बॉक्सिंग आणि शॉटपुटमधील आगामी स्पर्धांमध्ये आणखी पदकांची अपेक्षा आहे.
कॉमनवेल्थ गेम्स 2026 मधील भारतीय खेळाडूंच्या आतापर्यंतच्या कामगिरीत पारंपरिक खेळांसह पॅरा स्पोर्ट्समध्येही भारत सातत्याने प्रगती करत असल्याचे दिसून येते. आगामी दिवसांतील अनेक स्पर्धांमध्ये भारतीय खेळाडूंकडून आणखी पदकांची अपेक्षा आहे.
