ईरानशी संबंधित भू-राजकीय तणाव आणि अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या टॅरिफविषयक कठोर विधानांमुळे मंगळवारी भारतीय शेअर बाजारावर दबाव दिसून आला. आशियाई बाजारांमधील मजबुती आणि भारत-अमेरिका व्यापार चर्चांबाबतच्या अपेक्षांमुळे बाजाराची सुरुवात सकारात्मक झाली होती. मात्र ही तेजी फार काळ टिकली नाही आणि काही वेळातच प्रमुख निर्देशांक घसरणीत गेले.
तीस शेअर्सचा बीएसई सेन्सेक्स 84,079 अंकांवर उघडत 84,000 चा स्तर ओलांडला. मात्र ओपनिंगनंतर काही मिनिटांतच विक्रीचा दबाव वाढला. सकाळी 9:37 वाजता सेन्सेक्स 195.79 अंक किंवा 0.23 टक्क्यांनी घसरून 83,682.38 वर व्यवहार करत होता.
एनएसईचा निफ्टी 50 देखील 25,897 च्या पातळीवर मजबूत सुरुवातीनंतर खाली आला. सकाळी 9:38 वाजता निफ्टी 60.40 अंक किंवा 0.23 टक्क्यांनी घसरून 25,729.85 वर होता. ऑइल अँड गॅस तसेच इंडेक्स हेवीवेट शेअर्समधील दबावामुळे निर्देशांकावर परिणाम झाला.
बाजारातील कमजोरीचे प्रमुख कारण अमेरिका-ईरान तणावाशी संबंधित घडामोडी ठरल्या. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ईरानविरोधात नवीन निर्बंध जाहीर करत, ईरानसोबत व्यापार करणाऱ्या कोणत्याही देशावर अमेरिकेसोबतच्या सर्व व्यापारावर 25 टक्के अतिरिक्त टॅरिफ लावण्याचे स्पष्ट केले. ट्रम्प यांच्या मते हा निर्णय तत्काळ लागू होईल आणि त्यात कोणतीही सवलत दिली जाणार नाही. या घोषणेमुळे जागतिक व्यापाराबाबतची अनिश्चितता वाढली.
तेहरानमधील भारतीय दूतावासानुसार भारत हा ईरानच्या प्रमुख पाच व्यापार भागीदारांपैकी एक आहे. भारताकडून ईरानला तांदूळ, चहा, साखर, औषधे, कृत्रिम फायबर, इलेक्ट्रिकल मशिनरी आणि कृत्रिम दागिने निर्यात केले जातात. तर ईरानकडून भारतात सुकामेवा, ऑर्गेनिक आणि इनऑर्गेनिक केमिकल्स तसेच काचेची भांडी आयात केली जातात. त्यामुळे टॅरिफ घोषणेचा संभाव्य परिणाम भारतीय कंपन्या आणि गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे.
ईरान संकटाचा सर्वाधिक परिणाम ऑइल अँड गॅस क्षेत्रावर दिसून आला. रिलायन्स इंडस्ट्रीजसारख्या इंडेक्स हेवीवेट शेअर्समध्ये कमजोरी नोंदवली गेली. तणाव वाढल्यास कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये चढ-उतार होण्याची शक्यता असल्याने या क्षेत्रात सावध भूमिका घेतली जात असल्याचे दिसून आले.
जागतिक बाजारांमध्ये आशियाई शेअर बाजारांनी मजबुती दाखवली. चीनचा CSI 300 निर्देशांक 0.54 टक्क्यांनी वाढला, हाँगकाँगचा Hang Seng 1.32 टक्क्यांनी वर होता, दक्षिण कोरियाचा Kospi 1.04 टक्क्यांनी मजबूत झाला, तर जपानचा Nikkei 3.22 टक्क्यांनी उसळला. जपानमध्ये सत्ताधारी Liberal Democratic Party फेब्रुवारीत अचानक निवडणूक घेण्यासाठी निचले सभागृह बरखास्त करू शकते, या वृत्तामुळे बाजाराला पाठबळ मिळाले.
अमेरिकन शेअर बाजारातही सकारात्मक कल दिसून आला. वॉल स्ट्रीटवर S&P 500 आणि Dow Jones नव्या विक्रमी पातळीवर बंद झाले. S&P 500 मध्ये 0.16 टक्के, Dow Jones मध्ये 0.17 टक्के आणि Nasdaq मध्ये 0.26 टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली.
आता जागतिक गुंतवणूकदारांचे लक्ष अमेरिकेच्या डिसेंबर महिन्याच्या Consumer Price Index आकडेवारीकडे लागले आहे, जी आज नंतर जाहीर होणार आहे. हे महागाईविषयक आकडे फेडरल रिझर्व्हच्या पुढील धोरणाबाबत संकेत देऊ शकतात.
देशांतर्गत बाजारात तिमाही निकालांचाही प्रभाव राहण्याची शक्यता आहे. ICICI Lombard, ICICI Prudential Life, Tata Elxsi, 5paisa Capital, Just Dial, Bank of Maharashtra, Navkar Corporation, Oriental Hotels, Sigma Solve आणि Tokyo Plast International आज तिसऱ्या तिमाहीचे निकाल जाहीर करणार आहेत. तसेच Tata Consultancy Services, HCL Technologies आणि Anand Rathi Wealth यांनी सोमवारी बाजार बंद झाल्यानंतर जाहीर केलेल्या निकालांवर आज गुंतवणूकदारांची प्रतिक्रिया दिसू शकते.
प्राथमिक बाजारातही हालचाल राहणार आहे. मेनबोर्ड विभागात Amagi Media Labs चा आयपीओ आज सब्सक्रिप्शनसाठी खुला होणार असून Bharat Coking Coal चा आयपीओ आज बंद होईल. MSME विभागात GRE Renew Enertech आणि Indo SMC यांचे आयपीओ आज उघडतील, तर Defrel Technologies चा आयपीओ आज बंद होणार आहे. Gabian Technologies India चे शेअर्स आज शेअर बाजारात सूचीबद्ध होणार आहेत.
