जुलै 2025 मध्ये भारताच्या सेवा क्षेत्राने जबरदस्त गती पकडली आणि पीएमआय निर्देशांक 60.5 वर पोहोचला, जो गेल्या 11 महिन्यांतील सर्वोच्च स्तर आहे. या वाढीचे कारण नवीन ऑर्डर, आंतरराष्ट्रीय मागणी आणि उत्पादनातील तेजी हे होते. फायनान्स आणि विमा क्षेत्राने सर्वोत्तम प्रदर्शन केले, तर रिअल इस्टेटची गती मंद राहिली.
भारताच्या सेवा क्षेत्राने शानदार प्रदर्शन करत 11 महिन्यांची सर्वात जलद वाढ नोंदवली आहे. एस अँड पी ग्लोबल आणि एचएसबीसीच्या रिपोर्टनुसार, या महिन्यात सेवा क्षेत्राचा पीएमआय 60.5 राहिला, जो जूनच्या 60.4 पेक्षा थोडा वर आहे. ही वाढ नवीन ऑर्डर, आंतरराष्ट्रीय बाजारातून मिळालेल्या ऑर्डर आणि उत्पादनातील तेजीमुळे नोंदली गेली आहे. विशेषत: फायनान्स आणि विमा क्षेत्रात तेजी राहिली, तर रिअल इस्टेट आणि बिझनेस सर्व्हिसमध्ये सुस्ती दिसून आली.
जूनच्या तुलनेत जुलैमध्ये सौम्य वाढ
जून 2025 मध्ये सेवा क्षेत्राचा पीएमआय 60.4 होता, जो जुलैमध्ये किंचित वाढून 60.5 वर पोहोचला. जरी ही वाढ मामूली वाटत असली, तरी त्यामागील गती खूप मजबूत आहे. हा सलग चौथा महिना आहे जेव्हा पीएमआय निर्देशांक 60 च्या वर कायम आहे आणि 50 च्या तटस्थ स्तरापेक्षा खूप वर बनलेला आहे. हे दर्शवते की सेवा क्षेत्रातील व्यावसायिक उपक्रम सतत वाढत आहेत.
जाहिरात आणि नवीन ग्राहक बनल्याने तेजी
एचएसबीसी इंडिया सर्व्हिसेस पीएमआय सर्वेनुसार, या तेजीमागे अनेक महत्त्वाची कारणे आहेत. सर्वात मोठे कारण म्हणजे नवीन ऑर्डरमध्ये झालेली जबरदस्त वाढ. सर्वेमध्ये सामील झालेल्या कंपन्यांनी सांगितले की त्यांना जाहिरात आणि ब्रँड प्रचारातून चांगले परिणाम मिळाले आहेत. त्याचबरोबर नवीन ग्राहक जोडल्याने व्यवसायात विस्तार झाला आहे.
वर्षातील दुसरी सर्वात मोठी तेजी
जुलैची ही तेजी पूर्ण एका वर्षातील दुसरी सर्वात मोठी वाढ मानली जात आहे. यापूर्वी ऑगस्ट 2024 मध्ये अशा प्रकारची गती दिसली होती. रिपोर्टनुसार, मागणीत सतत सुधारणा होत आहे आणि कंपन्यांना भविष्याबद्दल अपेक्षाही वाढल्या आहेत.
फक्त देशातच नव्हे, तर आंतरराष्ट्रीय बाजारातूनही सेवा क्षेत्राला जबरदस्त समर्थन मिळाले आहे. सर्वेमध्ये सांगण्यात आले आहे की विदेशातून खासकरून आशिया, कॅनडा, युरोप, संयुक्त अरब अमिराती आणि अमेरिका यांसारख्या बाजारातून ऑर्डर मिळण्यात तेजी आली आहे. विदेशी ऑर्डरची गती वर्षातील दुसरी सर्वात मोठी वाढ मानली जात आहे.
फायनान्स आणि विमा क्षेत्र सर्वात पुढे
सर्व सेवा क्षेत्रांची तुलना केल्यास, फायनान्स आणि इन्शुरन्स सेक्टरने सर्वोत्तम प्रदर्शन केले आहे. त्यांना सर्वाधिक नवीन ऑर्डर आणि उपक्रमांचा फायदा झाला आहे. तर दुसरीकडे रिअल इस्टेट आणि बिझनेस सर्व्हिसेस सेक्टरची वाढ मंद राहिली आहे. येथे नवीन ऑर्डर आणि मागणीत अपेक्षित तेजी दिसली नाही.
इनपुट आणि आउटपुटच्या किंमतीतही वाढ
जुलैमध्ये फक्त व्यवसायच वाढला नाही, तर लागत आणि विक्री दोन्हीच्या किंमतीतही थोडी वाढ नोंदवली गेली आहे. कंपन्यांनी सांगितले की इनपुट म्हणजेच कच्चा माल आणि संसाधनांच्या किंमतीत वाढ झाली आहे, ज्याचा परिणाम आउटपुट प्राइस म्हणजेच त्यांच्या सेवांच्या किंमतीवरही झाला आहे. जूनच्या तुलनेत ही वाढ थोडी जास्त होती.
एचएसबीसीचे मुख्य अर्थशास्त्रज्ञ प्रांजुल भंडारी यांनी म्हटले आहे की सेवा पीएमआयचे हे आकडे मजबूत वाढीचे संकेत देतात. विशेषत: नवीन निर्यात ऑर्डरने सेक्टरच्या वाढीमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. त्यांनी असेही म्हटले की भविष्याबद्दल कंपन्यांमध्ये आशा निर्माण झाली आहे, जरी ती अजूनही आर्थिक वर्ष 2025 च्या पहिल्या सहा महिन्यांच्या स्तरापेक्षा थोडी खाली आहे.
सीपीआय आणि डब्ल्यूपीआय आकडेवारीचा परिणाम
भविष्यातील किंमतींबाबत काही अनिश्चितता आहे. प्रांजुल भंडारी यांच्या मते, अलीकडेच जाहीर झालेले ग्राहक मूल्य निर्देशांक (सीपीआय) आणि घाऊक किंमत निर्देशांक (डब्ल्यूपीआय) आकडेवारी दर्शवते की आगामी महिन्यांमध्ये इनपुट आणि आउटपुट किंमतीत काही बदल दिसू शकतात. त्यामुळे महागाईच्या आघाडीवर थोडा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
कंपन्यांचा आत्मविश्वास वाढला
सर्वेमध्ये भाग घेणाऱ्या कंपन्यांचे म्हणणे आहे की त्यांना त्यांच्या व्यवसायाबद्दल आता अधिक आत्मविश्वास आहे. नवीन ग्राहक, वाढती मागणी आणि अधिक चांगल्या आंतरराष्ट्रीय ऑर्डरमुळे ते उत्पादन आणि सेवांच्या विस्ताराची योजना आखत आहेत. जुलैमध्ये व्यावसायिक विश्वासाची पातळीही पूर्वीपेक्षा जास्त नोंदली गेली.
या वाढत्या उपक्रमांदरम्यान, अशी शक्यता देखील व्यक्त केली जात आहे की आगामी महिन्यांमध्ये सेवा क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी वाढू शकतात. जेव्हा कंपन्या जास्त ऑर्डर आणि उत्पादनाच्या दिशेने वाटचाल करतात, तेव्हा त्यांना कर्मचाऱ्यांची गरजही जास्त असते. जुलैमध्ये काही कंपन्यांनी कर्मचाऱ्यांची संख्या वाढवण्याबाबत सांगितले आहे.
