महाराष्ट्रातील दोन विधानसभा जागांसाठी होणाऱ्या पोटनिवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय हालचाली वाढल्या आहेत. बारामती आणि राहुरी या जागांवर 23 एप्रिल रोजी संभाव्य मतदान होण्यापूर्वी सर्व प्रमुख पक्षांनी आपापली रणनीती मजबूत करण्यास सुरुवात केली आहे. दरम्यान, सुनेत्रा पवार यांच्या दिल्ली दौऱ्याच्या बातमीमुळे राजकीय वातावरणात अधिक हालचाल निर्माण झाली आहे. त्या दिल्लीमध्ये अनेक प्रमुख नेत्यांची भेट घेऊ शकतात, अशी माहिती समोर आली असून या भेटींचा पोटनिवडणुकांच्या दिशा आणि रणनीतीवर परिणाम होऊ शकतो.
बारामती ही जागा या पोटनिवडणुकीत विशेष चर्चेत आहे. ही जागा दीर्घकाळ पवार कुटुंब आणि त्यांच्या राजकीय वारशाशी संबंधित राहिली आहे. त्यामुळे हा निवडणूक सामना केवळ एका जागेपुरता मर्यादित नसून प्रतिष्ठा आणि भावनांशी संबंधित ठरत आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या अजित पवार गटाकडून सुनेत्रा पवार यांना या जागेसाठी उमेदवार घोषित करण्यात आले आहे. बारामती ही पक्षाचा मजबूत बालेकिल्ला मानली जात असल्यामुळे हा निर्णय पक्षासाठी महत्त्वाचा मानला जात आहे.
बारामती जागेसंदर्भात बिनविरोध निवडणूक घेण्याची मागणी पुढे आली आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या अजित पवार गटाने दिवंगत नेत्याच्या सन्मानार्थ ही निवडणूक बिनविरोध करण्याचे आवाहन केले आहे. महाराष्ट्रातील जुन्या राजकीय परंपरांचा उल्लेख करत ही मागणी मांडण्यात येत आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरद पवार गटाने देखील या मागणीला पाठिंबा दर्शविला असून त्यांनी या जागेवर उमेदवार न उभा करण्याचे संकेत दिले आहेत. त्यामुळे बारामतीमध्ये एकतर्फी निवडणुकीची शक्यता व्यक्त केली जात आहे, मात्र अंतिम स्थिती अद्याप स्पष्ट नाही.
बारामतीप्रमाणेच राहुरी जागेवरही राजकीय हालचाली वाढल्या आहेत. भारतीय जनता पक्षाने या जागेसाठी दिवंगत नेते शिवाजीराव कार्डिले यांचे पुत्र अक्षय कार्डिले यांना उमेदवार घोषित केले आहे. या निवडणुकीत उमेदवाराची निवड कुटुंबीय वारशाच्या आधारे झाल्यामुळे भावनिक पैलूही पुढे येत आहे. दुसरीकडे, विरोधी पक्ष देखील या जागेसाठी आपली रणनीती ठरवत आहेत. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या शरद पवार गटाकडून प्राजक्ता तनपुरे यांचे नाव संभाव्य उमेदवार म्हणून चर्चेत आहे, मात्र अधिकृत घोषणा झालेली नाही.
या संपूर्ण प्रक्रियेत काँग्रेसची भूमिका देखील महत्त्वाची मानली जात आहे. महाराष्ट्र प्रदेश काँग्रेस अध्यक्ष हर्षवर्धन सपकाल यांनी संकेत दिले आहेत की राष्ट्रवादी काँग्रेसचा शरद पवार गट या जागांवर निवडणूक लढवत नसल्यास काँग्रेस मैदानात उतरण्याचा विचार करू शकते.
सुनेत्रा पवार यांच्या दिल्ली दौऱ्याबाबत राजकीय स्तरावर चर्चा सुरू आहे. त्या नरेंद्र मोदी, मल्लिकार्जुन खर्गे आणि अमित शाह यांसारख्या नेत्यांची भेट घेऊ शकतात, अशी शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या संभाव्य बैठकींमध्ये बारामती जागेवर बिनविरोध निवडणुकीच्या मुद्द्यावर चर्चा होऊ शकते, अशी माहिती समोर येत आहे.
माहितीनुसार, सुनेत्रा पवार 6 एप्रिल रोजी आपले नामांकन दाखल करू शकतात. नामांकनाची अंतिम तारीखही 6 एप्रिलच आहे. त्यामुळे या तारखेपूर्वी राजकीय हालचाली अधिक वेगाने घडण्याची शक्यता आहे.
या पोटनिवडणुकांचे वेळापत्रक आधीच जाहीर करण्यात आले आहे. नामांकन प्रक्रिया 30 मार्चपासून सुरू झाली असून ती 6 एप्रिलपर्यंत चालणार आहे. 7 एप्रिल रोजी नामांकनपत्रांची छाननी होईल. उमेदवारांना 9 एप्रिलपर्यंत माघार घेण्याची मुदत देण्यात आली आहे. निवडणूक झाल्यास 23 एप्रिल रोजी मतदान होईल आणि 4 मे रोजी मतमोजणी होईल.
या दोन जागांवरील पोटनिवडणुका केवळ स्थानिक पातळीवरील निवडणुका नसून राज्यातील आघाडीच्या राजकारणाची चाचणी मानल्या जात आहेत. राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी आणि विरोधी आघाड्यांमधील समीकरणांवर या निवडणुकांचा परिणाम होऊ शकतो.
