मिस वर्ल्ड 2017 विजेती आणि बॉलिवूड अभिनेत्री मानुषी छिल्लर यांनी अलीकडेच त्यांच्या आयुष्यातील त्या कठीण काळाची आठवण सांगितली, जेव्हा वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेशी संबंधित पेपर लीक प्रकरणाचा त्यांच्या शिक्षणावर आणि मानसिक स्थितीवर परिणाम झाला होता. डॉक्टर होण्याचे स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी अनेक वैयक्तिक आवडी आणि आनंद बाजूला ठेवावे लागल्याचे त्यांनी एका संवादात सांगितले.
आज मानुषी छिल्लर या मनोरंजन क्षेत्रातील परिचित नाव असल्या तरी त्यांचे सुरुवातीचे उद्दिष्ट वैद्यकीय क्षेत्रात करिअर करण्याचे होते. डॉक्टर कुटुंबातून आलेल्या मानुषी आरोग्यसेवेशी जोडले जाण्यासाठी वैद्यकीय शिक्षण घेऊ इच्छित होत्या. मात्र, 2015 मध्ये वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेशी संबंधित परिस्थितींमुळे त्यांच्या योजनांसमोर आव्हाने निर्माण झाली.
मानुषी यांनी सांगितले की, परीक्षा पुन्हा आयोजित करण्यात आल्याने त्यांची संपूर्ण दिनचर्या बदलली. त्या काळात त्यांनी जवळपास सर्व छंद आणि सामाजिक उपक्रमांवर मर्यादा आणल्या. त्या प्रशिक्षित कुचिपुडी नृत्यांगना असून चित्रकला करणेही त्यांना आवडत होते. मित्रांसोबत वेळ घालवणे आणि नवीन ठिकाणी जाणे या त्यांच्या आवडत्या गोष्टी होत्या. मात्र, परीक्षेच्या तयारीला प्राधान्य देण्यासाठी त्यांना या सर्व गोष्टींपासून दूर राहावे लागले.
त्यांच्या मते, जवळपास एक वर्ष त्यांचे आयुष्य केवळ अभ्यास, कोचिंग आणि परीक्षेच्या तयारीभोवतीच फिरत होते. सकाळपासून रात्रीपर्यंत त्यांचे संपूर्ण लक्ष वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेत यश मिळवण्यावर केंद्रित होते.
मानुषी यांनी सांगितले की, वैद्यकीय आणि इतर स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणारे लाखो विद्यार्थी अशाच प्रकारच्या दबाव आणि आव्हानांचा सामना करतात. तयारीदरम्यान त्यांची अशा विद्यार्थ्यांशी भेट झाली ज्यांच्या कुटुंबांनी त्यांना कोचिंगसाठी आर्थिक अडचणींचा सामना केला होता. अनेक विद्यार्थी लहान शहरांमधून आणि गावांमधून मोठ्या शहरांत शिक्षणासाठी आले होते आणि मर्यादित साधनांमध्ये राहून दिवस-रात्र मेहनत करत होते.
त्यांच्या मते, अशा अनेक विद्यार्थ्यांकडे पर्यायी योजना नव्हती आणि त्यांचे संपूर्ण भविष्य एका परीक्षेच्या निकालावर अवलंबून होते. या अनुभवांमुळे स्पर्धा परीक्षांचा दबाव केवळ शैक्षणिक नसून सामाजिक आणि आर्थिक पातळीवरही परिणाम करणारा असल्याचे त्यांना समजले.
मानुषी यांनी सांगितले की, दीर्घकाळ सातत्याने तयारी केल्यानंतर मानसिक थकवा जाणवणे स्वाभाविक होते. महिनोनमहिने मेहनत केल्यानंतर विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त काळासाठी पुन्हा तयारी करावी लागल्यास प्रेरणा कायम ठेवणे सोपे नसते. त्यांनी या काळात आई-वडिलांच्या सहकार्याला सर्वात मोठी ताकद असल्याचे सांगितले.
त्यांच्या म्हणण्यानुसार, त्यांच्या आई-वडिलांनी त्यांना दररोज किमान एक तास शारीरिक हालचाल करण्याचा सल्ला दिला होता. बास्केटबॉल खेळणे, जिमला जाणे किंवा इतर कोणताही व्यायाम यामुळे त्यांना मानसिक संतुलन आणि सकारात्मकता टिकवून ठेवण्यास मदत झाली. स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी मानसिक आरोग्य आणि शारीरिक तंदुरुस्ती दोन्ही समान महत्त्वाची असल्याचे त्यांनी सांगितले.
मानुषी यांनी सांगितले की, वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेश मिळाल्यानंतर त्यांना जाणवले की खरी आव्हाने त्यानंतरच सुरू झाली. प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण होणे हा केवळ पहिला टप्पा होता, तर वैद्यकीय शिक्षणाचा प्रवास अधिक कठीण आणि अधिक मागणी करणारा होता. त्यांनी सांगितले की, वरिष्ठ विद्यार्थी विनोदाने म्हणायचे की वैद्यकीय महाविद्यालयात आनंदाचे दिवस फार कमी असतात, कारण अभ्यासाचा ताण कायम राहतो.
नंतर त्यांना समजले की हा केवळ थकवा नव्हता, तर दीर्घकाळ एकाच उद्दिष्टाच्या मागे धावल्यामुळे निर्माण झालेला मानसिक बर्नआउट होता. मंजिल गाठल्याचे वाटत असतानाच त्यांच्या समोर आणखी मोठा प्रवास उभा असल्याची जाणीव झाल्याचे त्यांनी सांगितले.
कालांतराने मानुषी छिल्लर यांनी आपल्या आयुष्याची दिशा बदलत सौंदर्य स्पर्धांच्या क्षेत्रात प्रवेश केला. 2017 मध्ये मिस वर्ल्डचा किताब जिंकल्यानंतर त्यांना आंतरराष्ट्रीय ओळख मिळाली आणि त्यानंतर त्यांनी भारतीय चित्रपटसृष्टीत प्रवेश केला. 2022 मध्ये त्यांनी 'सम्राट पृथ्वीराज' या चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये पदार्पण केले. त्यानंतर त्या 'द ग्रेट इंडियन फॅमिली', 'बडे मियाँ छोटे मियाँ' आणि 'ऑपरेशन व्हॅलेंटाइन' या चित्रपटांमध्ये दिसल्या.
मानुषी यांच्या मते, वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेची तयारी आणि त्यासंबंधित संघर्षांनी त्यांना शिस्त, संयम आणि दबावाखाली अधिक चांगली कामगिरी करण्याची क्षमता दिली. पुढे याच गुणांनी त्यांच्या वैयक्तिक आणि व्यावसायिक आयुष्यातील यशाचा पाया घातला.
