पटण्यात 19 किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरचा वापर करणाऱ्या हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे तसेच लहान-मोठ्या व्यावसायिकांना दिलासा मिळाला आहे. तेल कंपन्यांनी व्यावसायिक एलपीजीच्या किमतीत बदल केल्यानंतर 19 किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरात 209 रुपयांची कपात लागू करण्यात आली आहे. नव्या दरानुसार व्यावसायिक ग्राहकांना प्रत्येक सिलिंडरच्या खरेदीवर पूर्वीपेक्षा 209 रुपये कमी मोजावे लागतील. मात्र, या बदलाचा लाभ घरगुती एलपीजी ग्राहकांना मिळालेला नाही.
व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या दरातील कपातीचा थेट परिणाम मोठ्या प्रमाणावर एलपीजीचा वापर करणाऱ्या व्यावसायिकांवर होणार आहे. हॉटेल, रेस्टॉरंट, मिठाई दुकाने, केटरिंग व्यवसाय, ढाबे आणि इतर खाद्य प्रतिष्ठानांमध्ये 19 किलोच्या सिलिंडरचा वापर अधिक प्रमाणात केला जातो. त्यामुळे प्रत्येक सिलिंडरमागे 209 रुपयांची बचत झाल्याने मासिक खर्चात काही प्रमाणात घट होऊ शकते.
घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत मात्र कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. घरांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या 14.2 किलोच्या एलपीजी सिलिंडरचा दर पूर्ववत कायम ठेवण्यात आला आहे. त्यामुळे यावेळी घरगुती ग्राहकांना दरकपातीचा लाभ मिळालेला नाही.
व्यावसायिक आणि घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतींसाठी स्वतंत्र दरनिर्धारण व्यवस्था लागू असल्याने दोन्ही श्रेणींतील किमती वेगवेगळ्या पद्धतीने बदलल्या जातात. तेल विपणन कंपन्या बाजारस्थिती आणि इतर घटकांच्या आधारे या दोन्ही श्रेणींच्या किमती स्वतंत्रपणे निश्चित करतात.
पटण्यात व्यावसायिक सिलिंडरच्या किमतीत झालेल्या कपातीमुळे व्यावसायिकांना त्यांच्या संचालन खर्चात काही प्रमाणात घट होण्याची अपेक्षा आहे. विशेषतः अन्नपदार्थ, भाडे, वीज आणि मजुरीसह विविध खर्च वाढलेल्या परिस्थितीत गॅसच्या किमतीतील कपात त्यांच्यासाठी दिलासादायक ठरू शकते.
रेस्टॉरंट आणि हॉटेल व्यवसायात एलपीजी हा महत्त्वाचा खर्चाचा घटक आहे. लहान प्रतिष्ठानांमध्येही महिन्याला अनेक सिलिंडरचा वापर होतो, तर मोठ्या हॉटेल आणि केटरिंग व्यवसायात त्यापेक्षा अधिक सिलिंडर वापरले जातात. त्यामुळे प्रत्येक सिलिंडरमागे 209 रुपयांची बचत व्यवसायाच्या आकारानुसार एकूण खर्चावर परिणाम करू शकते.
मिठाई आणि खाद्य व्यवसायाशी संबंधित व्यावसायिकांसाठीही ही दरकपात महत्त्वाची मानली जात आहे. दररोज मोठ्या प्रमाणात अन्नपदार्थ किंवा मिठाई तयार करणाऱ्या प्रतिष्ठानांमध्ये एलपीजीचा वापर अधिक असल्याने व्यावसायिक सिलिंडर स्वस्त झाल्यामुळे उत्पादन खर्चात काही प्रमाणात घट होण्याची शक्यता आहे.
घरगुती ग्राहकांच्या बाबतीत मात्र परिस्थिती वेगळी आहे. 14.2 किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत कोणताही बदल नसल्याने त्यांच्या मासिक स्वयंपाकघराच्या खर्चावर थेट परिणाम झालेला नाही.
सामाजिक माध्यमांवर आणि बाजारात व्यावसायिक एलपीजीच्या दरकपातीचा संबंध अनेकदा घरगुती गॅसच्या किमतीशी जोडला जातो. मात्र, दोन्ही श्रेणींचे दर स्वतंत्रपणे निश्चित केले जात असल्याने व्यावसायिक सिलिंडर स्वस्त झाल्याचा अर्थ घरगुती सिलिंडरही त्याच प्रमाणात स्वस्त होईल, असे नाही.
पटण्यात गॅस एजन्सींनी नव्या दरानुसार व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरची विक्री सुरू केली आहे. व्यावसायिकांना दरकपात कायम राहण्याची अपेक्षा असून घरगुती ग्राहकांचे लक्ष आता पुढील दरसुधारणेकडे लागले आहे.
एलपीजीच्या किमतीतील बदलाचा परिणाम केवळ थेट सिलिंडर खरेदी करणाऱ्यांपुरता मर्यादित राहत नाही. व्यावसायिक एलपीजीचा वापर करणारी हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि खाद्य प्रतिष्ठाने त्यांच्या खर्चात घट झाल्यास त्याचा काही लाभ ग्राहकांपर्यंत पोहोचवू शकतात. मात्र, हा निर्णय संबंधित व्यावसायिकांच्या दरनिर्धारणावर अवलंबून असेल.
19 किलोच्या व्यावसायिक एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत 209 रुपयांची कपात ही व्यावसायिकांसाठी दिलासादायक ठरली असली, तरी 14.2 किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे नव्या दराचा लाभ हॉटेल, रेस्टॉरंट, ढाबे आणि इतर व्यावसायिक प्रतिष्ठानांना मिळणार असून घरगुती ग्राहकांना पुढील दरसुधारणेची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.
