बांकीपुर विधानसभा पोटनिवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर बिहारच्या राजकारणात आरोप-प्रत्यारोप तीव्र झाले आहेत. या क्रमात भाजपचे वरिष्ठ नेते रामकृपाल यादव यांनी जन सुराजचे प्रमुख प्रशांत किशोर यांच्यावर टीका करत, "प्रशांत किशोर कोण आहेत?" असा सवाल उपस्थित केला. त्यांच्या या वक्तव्यानंतर बांकीपुरमधील निवडणूक लढतीभोवतीचा राजकीय वाद अधिक तीव्र झाला आहे.
बांकीपुर पोटनिवडणुकीत प्रशांत किशोर यांच्या सक्रियतेच्या पार्श्वभूमीवर भाजप आणि जन सुराज यांच्यातील शाब्दिक संघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे. जन सुराज पक्ष या निवडणुकीकडे स्वतःसाठी महत्त्वाची राजकीय परीक्षा म्हणून पाहत आहे. दुसरीकडे, भाजप या मतदारसंघातील आपली मजबूत पकड कायम ठेवण्यासाठी पूर्ण ताकदीने प्रयत्न करत आहे.
रामकृपाल यादव यांनी प्रशांत किशोर यांच्या राजकीय ओळखीवर आणि निवडणुकीतील प्रभावावर प्रश्न उपस्थित करत त्यांच्यावर निशाणा साधला. त्यांच्या वक्तव्याचा उद्देश निवडणूक रणनीतीकार म्हणून ओळख निर्माण करणे आणि प्रत्यक्ष निवडणुकीच्या राजकारणात उतरणे यामध्ये फरक असल्याचा संदेश देणे असल्याचे मानले जात आहे. भाजप नेत्यांच्या या वक्तव्यामुळे निवडणुकीवरील राजकीय चर्चा अधिक तीव्र झाली आहे.
प्रशांत किशोर यांनी दीर्घकाळ विविध राजकीय पक्षांसोबत निवडणूक रणनीतीकार म्हणून काम केल्यानंतर बिहारच्या सक्रिय राजकारणात प्रवेश केला. त्यांनी जन सुराज पक्षाची स्थापना करून बिहारमध्ये स्वतंत्र राजकीय आधार निर्माण करण्याचा प्रयत्न सुरू केला. बांकीपुर पोटनिवडणुकीतील त्यांच्या भूमिकेबाबत सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांच्या गोटात चर्चा वाढली आहे.
बांकीपुर मतदारसंघ पटण्यातील प्रमुख विधानसभा मतदारसंघांपैकी एक असून येथे दीर्घकाळापासून भाजपचा प्रभाव राहिला आहे. त्यामुळे जन सुराजची वाढती सक्रियता भाजपच्या पारंपरिक राजकीय समीकरणांसाठी आव्हान म्हणून पाहिली जात आहे. अलीकडील निवडणूक विश्लेषणांमध्येही भाजप आणि प्रशांत किशोर यांच्या गटातील संभाव्य संघर्षावर चर्चा झाली आहे.
प्रशांत किशोर यांनी बांकीपुरमध्ये निवडणूक प्रचाराची सक्रियता वाढवल्यानंतर भाजप नेत्यांनी त्यांच्यावर टीका अधिक तीव्र केली आहे. यापूर्वीही भाजपच्या नेत्यांनी जन सुराजच्या कामगिरीवर प्रश्न उपस्थित केले होते. भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष संजय सरावगी यांनीही बांकीपुरच्या संदर्भात प्रशांत किशोर यांच्यावर टीका केली होती.
या निवडणुकीत प्रशांत किशोर आपली राजकीय रणनीती मतांमध्ये कितपत रूपांतरित करू शकतात, हा एक महत्त्वाचा प्रश्न मानला जात आहे. रणनीतीकार म्हणून त्यांची ओळख मजबूत असली तरी निवडणुकीच्या मैदानात पक्षसंघटना, स्थानिक कार्यकर्ते आणि बूथस्तरीय जाळ्याची भूमिकाही महत्त्वाची असते. बांकीपुरमध्ये जन सुराजसमोर हेच आव्हान असल्याचे सांगितले जात आहे.
दुसरीकडे, भाजपसमोर आपल्या पारंपरिक मताधारावर पकड कायम ठेवण्याचे आव्हान आहे. नवीन राजकीय पर्याय आणि उमेदवारांमुळे समर्थक मतांचे विभाजन होऊ नये, याची जबाबदारी पक्षावर आहे. त्यामुळे बांकीपुरची निवडणूक केवळ एका मतदारसंघापुरती मर्यादित नसून बिहारमधील बदलत्या राजकीय परिस्थितीचीही परीक्षा मानली जात आहे.
बांकीपुरमध्ये बहुकोनी लढत झाल्यास मतविभाजनाचा परिणाम निकालावर होऊ शकतो. विविध पक्ष आणि उमेदवार आपापली सामाजिक समीकरणे मजबूत करण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत. जन सुराजची रणनीती नवीन मतदार आणि बदलाच्या राजकारणावर केंद्रित असल्याचे सांगितले जात आहे, तर भाजप आपल्या संघटनात्मक बळावर आणि पारंपरिक मताधारावर भर देत आहे.
दरम्यान, प्रशांत किशोर यांच्या विरोधात भाजप नेत्यांकडून होत असलेल्या वक्तव्यांमुळे बिहारच्या निवडणूक राजकारणात त्यांना आता दुर्लक्षित केले जात नसल्याचे स्पष्ट होत आहे. रामकृपाल यादव यांचे "प्रशांत किशोर कोण आहेत?" हे वक्तव्यही या राजकीय संघर्षाचाच भाग मानले जात आहे.
बांकीपुर पोटनिवडणुकीत मतदार अखेरीस कोणाला पाठिंबा देतात, याचा निर्णय निकालानंतर स्पष्ट होईल. मात्र सध्या रामकृपाल यादव यांच्या वक्तव्यानंतर प्रशांत किशोर यांच्याविरोधातील भाजपचा राजकीय हल्ला अधिक तीव्र झाला असून बांकीपुरची निवडणूक बिहारमधील सर्वाधिक चर्चेत असलेल्या राजकीय लढतींपैकी एक ठरली आहे.
