आज RBI MPC बैठकीचा निकाल जाहीर करणार आहे. GDP 8.2% आणि महागाई 0.25% च्या दरम्यान रेपो दर स्थिर राहण्याची अपेक्षा आहे. हा निर्णय कर्ज, EMI, बचत आणि बाजारावर थेट परिणाम करू शकतो, त्यामुळे गुंतवणूकदारांचे लक्ष यावर टिकून आहे.
RBI MPC बैठक: भारताची अर्थव्यवस्था सध्या एका महत्त्वाच्या वळणावर उभी आहे, कारण GDP वाढ 8.2% च्या मजबूत स्तरावर आहे आणि किरकोळ महागाई 0.25% च्या ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर पोहोचली आहे. अशा परिस्थितीत, आज शुक्रवारी RBI चे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा मौद्रिक धोरण समिती (MPC) च्या डिसेंबर बैठकीचा निकाल जाहीर करतील.
या घोषणेवर बाजार, गुंतवणूकदार आणि अर्थशास्त्रज्ञ या सर्वांचे लक्ष लागले आहे, कारण रेपो दरातील कोणताही बदल कर्ज EMI पासून बँकिंग क्षेत्रापर्यंत थेट परिणाम करतो. डिसेंबरमधील MPC बैठक 3 ते 5 डिसेंबर दरम्यान आयोजित करण्यात आली होती आणि ही आर्थिक वर्ष 2025-26 ची दुसरी महत्त्वाची धोरणात्मक समीक्षा आहे. पुढील MPC बैठक 4 ते 6 फेब्रुवारी 2026 रोजी होईल, ज्यामध्ये नवीन आर्थिक वर्षाचे अंदाज आणि धोरणात्मक दिशा ठरवली जाईल.
RBI गव्हर्नर यांचे संबोधन कोठे पाहता येईल?
RBI गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांचे संबोधन आज सकाळी 10 वाजता थेट प्रक्षेपित केले जाईल. हे पाहण्यासाठी लोकांना अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. हे संबोधन RBI च्या YouTube चॅनलवर थेट पाहता येईल. याव्यतिरिक्त, RBI चे X (पूर्वीचे Twitter) खाते आणि त्याची अधिकृत वेबसाइट देखील हे प्रक्षेपण उपलब्ध करून देईल.
डिसेंबर MPC बैठकीकडून काय अपेक्षा आहे?
अर्थशास्त्रज्ञांचे मत आहे की आजच्या धोरणात्मक बैठकीत रेपो दर कायम ठेवण्याची शक्यता सर्वाधिक आहे. बिझनेस स्टँडर्डच्या सर्वेक्षणानुसार, 12 पैकी 7 अर्थशास्त्रज्ञांनी स्पष्टपणे सांगितले आहे की, सध्या दर कपातीची अपेक्षा करू नये. यामागे अनेक महत्त्वाची कारणे आहेत.
पहिले कारण हे आहे की, भारताचा GDP जुलै ते सप्टेंबर या तिमाहीत 8.2% च्या मजबूत वाढीसह एका भक्कम पायावर उभा आहे. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत ही वाढ खूपच चांगली आहे आणि हे सूचित करते की उत्पादन, उपभोग आणि निर्यात या सर्व आघाड्यांवर अर्थव्यवस्था चांगली कामगिरी करत आहे.
दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे किरकोळ महागाई, जी ऑक्टोबरमध्ये कमी होऊन 0.25% वर पोहोचली आहे, जो देशाच्या आर्थिक इतिहासातील एक अत्यंत कमी स्तर मानला जातो. स्वस्त अन्नधान्य आणि GST मध्ये झालेल्या नुकत्याच कपातीचा याला फायदा मिळाला आहे. वाढ (Growth) आणि महागाई (Inflation) या दोन्हींचे इतके अनुकूल संकेत RBI साठी आजचा निर्णय आणखी रंजक बनवतात, कारण सामान्यतः इतकी कमी महागाई आणि इतक्या जास्त वाढीसह व्याज दरांमध्ये बदल करण्याचा विचार केला जातो, परंतु RBI ची खबरदारी लक्षात घेता बदलाची शक्यता कमी मानली जात आहे.
ऑक्टोबर 2025 च्या MPC बैठकीचा संदर्भ
ऑक्टोबर 2025 च्या MPC बैठकीत समितीने एकमताने रेपो दर 5.5% वर स्थिर ठेवला होता आणि धोरणात्मक पवित्रा (Policy Stance) देखील 'न्यूट्रल' (neutral) ठेवला होता, जो जूनमध्ये 'अकोमोडेटिव्ह' (accommodative) मधून बदलण्यात आला होता. RBI अर्थव्यवस्थेच्या स्थिरतेला प्राधान्य देत आहे आणि अचानक धोरणात्मक बदल करण्याऐवजी संतुलन राखू इच्छितो. याच बैठकीत समितीने आर्थिक वर्ष 2025-26 च्या GDP वाढीचा अंदाज वाढवून 6.8% केला होता आणि महागाईचा अंदाज कमी करून 2.6% केला होता. या अंदाजांनी बाजाराला हे संकेत दिले की RBI मौद्रिक धोरणात कोणताही जलद बदल करणार नाही आणि त्याची प्राथमिकता वाढीला (Growth) पाठिंबा देत महागाईवर (Inflation) नियंत्रण ठेवणे आहे.
मौद्रिक धोरण बैठक सामान्य लोकांसाठी का महत्त्वाची आहे?
MPC ची बैठक दर दोन महिन्यांनी होते आणि त्याचा थेट परिणाम सामान्य जनतेच्या खिशावर होतो. रेपो दर हा व्याजदर आहे ज्यावर RBI बँकांना कर्ज देते. जर रेपो दर वाढला, तर बँकांसाठी पैसा महाग होतो आणि परिणामी गृहकर्ज, वाहन कर्ज आणि वैयक्तिक कर्ज यांसारखी सर्व कर्जे महाग होतात.
म्हणजेच, ग्राहकांची EMI वाढते. तर, जर रेपो दर कमी झाला, तर कर्ज स्वस्त होऊ शकते आणि EMI कमी होऊ शकते, परंतु याची दुसरी बाजू अशी आहे की बचत खाते (Savings Account) आणि मुदत ठेव (Fixed Deposit) वर मिळणारे व्याज कमी होऊ शकते.
GDP आणि महागाईचे सध्याचे आकडे का महत्त्वाचे आहेत?
GDP वाढीचा 8.2% स्तर भारतीय अर्थव्यवस्थेची मजबुती दर्शवतो. हे सूचित करते की देशात आर्थिक घडामोडी वेगाने सुरू आहेत आणि गुंतवणूक, उपभोग आणि बांधकाम क्षेत्रांमध्ये सुधारणा दिसून येत आहे. तर, किरकोळ महागाईचे 0.25% वर येणे सामान्य लोकांसाठी एक मोठी दिलासादायक बातमी आहे, कारण यामुळे घरगुती खर्चावरील दबाव कमी होतो. हे दोन्ही संकेत RBI ला संतुलित धोरण स्वीकारण्यासाठी आधार देतात, परंतु RBI सामान्यतः तोपर्यंत दरांमध्ये बदल करत नाही, जोपर्यंत महागाई सतत नियंत्रित स्तरावर राहील याची खात्री होत नाही.
