ढाका येथे आज शेख हसीना यांच्या विरोधात आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरण निकाल देईल. सुरक्षा कडक करण्यात आली असून, संतप्त जमावावर गोळीबार करण्याचे आदेश जारी करण्यात आले आहेत. हसीना यांनी आरोप खोटे असल्याचे म्हटले आहे, तर देशात तणाव आणि निदर्शने सुरू आहेत.
बांगलादेश: बांगलादेशच्या पदच्युत पंतप्रधान शेख हसीना यांच्याविरोधात आज १७ नोव्हेंबर रोजी आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरण निकाल देणार आहे. निकालापूर्वी ढाकामध्ये सुरक्षा व्यवस्था कडक करण्यात आली असून, हिंसक होत असलेल्या निदर्शनांना रोखण्यासाठी पोलिसांना आवश्यकतेनुसार गोळीबार करण्याचे आदेश जारी करण्यात आले आहेत. राजधानीच्या प्रमुख भागांमध्ये मोठ्या संख्येने सुरक्षा दल तैनात करण्यात आले आहे.
ढाक्यात विशेष दक्षता
निकालापूर्वी ढाक्यात तणावपूर्ण वातावरण आहे. अनेक भागांत निदर्शने आणि जाळपोळीच्या घटना समोर आल्या आहेत. कोणत्याही तीव्र कृतीवर तात्काळ कारवाई केली जाईल, असा इशारा प्रशासनाने दिला आहे. कोणतीही अप्रिय परिस्थिती टाळण्यासाठी पोलिस आणि रॅपिड ॲक्शन बटालियन (RAB) ला शहरात फ्लॅग-मार्च करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
प्रकरण काय आहे?
आंतरराष्ट्रीय गुन्हे न्यायाधिकरण शेख हसीना, त्यांचे तत्कालीन गृहमंत्री असद-उझ-जमा खान कमाल आणि माजी पोलीस महानिरीक्षक चौधरी अब्दुल्ला अल-मामून यांच्या विरोधात गेल्या वर्षी झालेल्या सरकारविरोधी निदर्शनांशी संबंधित आरोपांची सुनावणी करत आहे. आरोपांमध्ये हत्या, हत्येचा प्रयत्न, छळ आणि मानवतेविरुद्धचे गुन्हे यांचा समावेश आहे. संपूर्ण प्रकरण हसीना यांच्या अनुपस्थितीत ऐकण्यात आले. अभियोजन पक्षाने हसीना यांच्यासाठी कमाल शिक्षा म्हणजेच फाशीची मागणी केली आहे.
मालमत्ता जप्त करण्याची मागणी
अभियोजन पक्षाने न्यायालयाला विनंती केली आहे की, हसीना यांची मालमत्ता जप्त करून ती अशा कुटुंबांमध्ये वाटून देण्यात यावी, ज्यांचे सदस्य गेल्या वर्षीच्या निदर्शनांमध्ये मारले गेले किंवा जखमी झाले. अधिकाऱ्यांच्या मते, आवश्यकतेनुसार निकालावर आधारित मालमत्तेची यादी तयार करून कायदेशीर कारवाई सुरू केली जाईल.
हसीना भारतात निर्वासित म्हणून
शेख हसीना सध्या भारतात निर्वासित म्हणून राहत आहेत. जोपर्यंत त्या न्यायालयात शरण येत नाहीत किंवा निकाल आल्यानंतर ३० दिवसांच्या आत त्यांना अटक होत नाही, तोपर्यंत त्या कायदेशीररित्या निकालाला आव्हान देऊ शकत नाहीत. कायदेशीर तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, शिक्षा झाल्यास त्यांचे पर्याय मर्यादित असतील.
हसीना यांनी आरोप खोटे ठरवले
निकालापूर्वी, शेख हसीना यांनी एक ऑडिओ संदेश जारी करून आरोप पूर्णपणे खोटे असल्याचे सांगितले. त्या म्हणाल्या की, त्या या प्रकरणांना घाबरणार नाहीत आणि आयुष्यातील प्रत्येक दिवस देशासाठी समर्पित आहे.
हसीना यांनी आपल्या संदेशात म्हटले आहे की, "संविधानाच्या अनुच्छेद ७ (ब) मध्ये स्पष्टपणे लिहिले आहे की, कोणत्याही निवडून आलेल्या प्रतिनिधीला बळाने सत्तेतून हटवणे हा गुन्हा आहे. युनुसने हेच केले. खोटे गुन्हे दाखल करणाऱ्यांवर कायद्यानुसार कारवाई होईल." त्यांनी आपल्या समर्थकांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी निकालाबाबत चिंता करू नये आणि शांतता राखावी.
सुरक्षा यंत्रणांना कडक निर्देश
ढाका येथील अनेक ठिकाणे संवेदनशील घोषित करण्यात आली आहेत. संतप्त जमाव, सरकारी मालमत्तेवरील हल्ले किंवा कोणत्याही हिंसक घटनेवर तात्काळ कारवाई करावी, असे निर्देश पोलिसांना देण्यात आले आहेत. अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे की, जमाव हिंसक झाल्यास, इशाऱ्यानंतर गोळीबार केला जाऊ शकतो.
निकालावर आंतरराष्ट्रीय लक्ष
या प्रकरणाकडे जगभरातील लोकांचे लक्ष लागले आहे. राजकीय तज्ज्ञांचे मत आहे की, हा निकाल बांगलादेशच्या राजकारणावर खोलवर परिणाम करू शकतो. आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार संघटनांनी देखील या प्रकरणावर बारकाईने लक्ष ठेवले आहे. निकालानंतर बांगलादेशच्या अंतर्गत आणि बाह्य राजकारणावर परिणाम होऊ शकतो. निकाल आल्यानंतर राजकीय वर्तुळात आरोप-प्रत्यारोप तीव्र होऊ शकतात. विरोधक या निकालाला राजकीय कारवाई म्हणतील, तर हसीना समर्थक याला कट म्हणू शकतात. ढाकामध्ये पुढील २४ तास अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहेत.
