देशभरातील सोमवारपासून प्रस्तावित तीन दिवसीय बँक संप सध्या स्थगित करण्यात आला आहे. इंडियन बँक्स असोसिएशन (IBA) आणि युनायटेड फोरम ऑफ बँक युनियन्स (UFBU) यांच्यात झालेल्या बैठकीनंतर प्रस्तावित राष्ट्रव्यापी संप स्थगित करण्यावर सहमती झाली. या निर्णयामुळे सोमवारपासून देशभरातील बँकिंग सेवा सामान्यपणे सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे.
बँक कर्मचारी संघटनांनी सोमवार ते बुधवार या कालावधीत देशव्यापी संपाची हाक दिली होती. संप झाल्यास सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका, प्रादेशिक ग्रामीण बँका आणि इतर संबंधित बँकिंग संस्थांच्या कामकाजावर परिणाम होण्याची शक्यता होती. रोख जमा आणि पैसे काढणे, धनादेश क्लिअरन्स, बँक शाखांशी संबंधित इतर आवश्यक कामे आणि काही प्रशासकीय सेवांवर परिणाम होऊ शकला असता. मात्र, चर्चेनंतर संप स्थगित झाल्याने या सेवा सामान्यपणे सुरू राहण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
संप स्थगित करण्याचा निर्णय रविवारी रात्री झालेल्या बैठकीनंतर घेण्यात आला. माहितीनुसार, IBA आणि UFBUच्या प्रतिनिधींमध्ये रात्री सुमारे 9:30 वाजता चर्चा झाली. बैठकीत बँक कर्मचाऱ्यांच्या विविध प्रलंबित मागण्या आणि कामकाजाशी संबंधित मुद्द्यांवर सविस्तर चर्चा करण्यात आली. चर्चेदरम्यान काही प्रमुख मुद्द्यांवर पुढील चर्चा सुरू ठेवण्यास दोन्ही पक्ष सहमत झाले.
बैठकीत बँक कर्मचाऱ्यांच्या प्रमुख मागण्यांपैकी एक असलेल्या पाच दिवसांच्या बँकिंग आठवड्याच्या मुद्द्यावरही चर्चा झाली. यासाठी IBA आणि UFBUची संयुक्त समिती स्थापन करण्यावर सहमती झाली आहे. ही समिती बँकिंग व्यवस्थेत सर्व शनिवार सुट्टी देण्याच्या प्रस्तावाशी संबंधित विविध पैलूंचा आढावा घेणार आहे.
संयुक्त समिती पाच दिवसांचा कार्यआठवडा लागू करण्याच्या संभाव्य परिणामांचा अभ्यास करणार आहे. यासोबतच बँकिंग सेवांशी संबंधित सर्व भागधारकांची मतेही घेतली जाणार आहेत. कर्मचाऱ्यांच्या मागण्यांसोबत बँक ग्राहकांच्या गरजा आणि बँकिंग व्यवस्थेची सातत्यता यांचा विचार करून तोडगा काढणे हा समितीचा उद्देश असेल.
सध्या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांमध्ये दुसऱ्या आणि चौथ्या शनिवारी सुट्टी असते. इतर शनिवारी बँका सामान्यपणे काम करतात. त्यामुळे सर्व शनिवारी सुट्टी देण्याची मागणी बँक कर्मचारी संघटनांच्या प्रमुख मागण्यांमध्ये दीर्घकाळापासून आहे.
बैठकीत स्केल IV आणि त्यावरील अधिकाऱ्यांसाठी लागू असलेल्या कामगिरीवर आधारित प्रोत्साहन म्हणजेच PLI योजनेतील बदलांशी संबंधित चिंतांवरही चर्चा झाली. या मुद्द्यावर IBA आणि संबंधित पक्षांमध्ये पुढील चर्चा सुरू करण्यावर सहमती झाली आहे. बँक युनियनकडून मांडण्यात आलेल्या चिंतांना आवश्यक प्रक्रियेनुसार सरकारसमोर मांडण्याचेही सांगण्यात आले आहे.
याशिवाय 8 मार्च 2024 रोजी झालेल्या बैठकीच्या इतिवृत्तात नोंद असलेल्या इतर प्रलंबित मुद्द्यांवरही चर्चा सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. या विषयांवर पुढील चर्चेच्या माध्यमातून तोडगा काढणे हा दोन्ही पक्षांचा उद्देश आहे.
प्रस्तावित संप स्थगित झाल्याने बँक ग्राहकांना तातडीने दिलासा मिळाला आहे. संप सुरू राहिल्यास सलग तीन दिवस शाखांमधील नियमित कामकाजावर परिणाम होऊ शकला असता. त्यामुळे धनादेश भरणा आणि क्लिअरन्स, रोख व्यवहार, जमा-उचल तसेच इतर शाखा-आधारित सेवांमध्ये विलंब होण्याची शक्यता होती.
डिजिटल बँकिंग सेवा सामान्यतः स्वतंत्र तांत्रिक प्रणालींद्वारे चालवल्या जातात. मात्र, बँक शाखा दीर्घकाळ बंद राहिल्यास ग्राहकांना प्रत्यक्ष बँकेत जाऊन कराव्या लागणाऱ्या अनेक कामांवर परिणाम होऊ शकला असता. आता संप स्थगित झाल्यानंतर बँक शाखांमध्ये सामान्य कामकाज सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे.
