धनत्रयोदशी आणि दिवाळीचा सण जवळ येत असल्याने वाराणसीतील बाजारपेठांमध्ये खरेदीची लगबग वाढू लागली आहे. गणेश-लक्ष्मीच्या मूर्ती, मातीचे दिवे, रंगीबेरंगी विद्युत रोषणाईच्या माळा, मिठाई आणि भेटवस्तूंच्या दुकानांमध्ये ग्राहकांची गर्दी दिसू लागली आहे. नागरिक आपल्या बजेटनुसार सणाच्या तयारीसाठी आवश्यक वस्तूंची खरेदी करत आहेत.
दिवाळीपूर्वी काशीतील बाजारपेठांमध्ये सणाची लगबग स्पष्टपणे दिसत आहे. सकाळपासूनच नागरिक खरेदीसाठी घराबाहेर पडत आहेत. काही जण पूजेसाठी लक्ष्मी-गणेशाच्या मूर्ती खरेदी करत आहेत, तर काही जण घर सजवण्यासाठी रंगीबेरंगी विद्युत रोषणाईच्या माळा आणि दिवे पाहत आहेत. मिठाईच्या दुकानांमध्येही तयारीला वेग आला आहे. धनत्रयोदशीच्या पार्श्वभूमीवर भांडी आणि इतर वस्तूंची खरेदी सुरू झाली आहे. आगामी दिवसांत ग्राहकांची संख्या आणखी वाढेल, अशी दुकानदारांना अपेक्षा आहे.
बाजारपेठांमध्ये दैनंदिन वापरातील छोट्या वस्तूंपासून महागड्या भेटवस्तूंपर्यंत विविध पर्याय उपलब्ध आहेत. नागरिक आपल्या आर्थिक क्षमतेनुसार खरेदी करत आहेत. धनत्रयोदशीला काही कुटुंबे नवीन वाहने आणि मौल्यवान वस्तू खरेदी करण्याच्या तयारीत आहेत, तर अनेक कुटुंबे पारंपरिक पद्धतीनुसार भांडी खरेदी करणार आहेत.
दिवाळीच्या दिवशी घरांमध्ये लक्ष्मी आणि गणेशाची पूजा केली जाते. त्यामुळे या देवतांच्या मूर्तींच्या दुकानांमध्ये ग्राहकांची ये-जा वाढली आहे. बाजारपेठांमध्ये माती, पितळ आणि इतर धातूंपासून तयार केलेल्या मूर्ती उपलब्ध आहेत.
काही ग्राहक पारंपरिक मूर्तींना पसंती देत आहेत, तर काही जण रंगीत आणि सजावटीच्या मूर्ती खरेदी करत आहेत. ग्राहकांना त्यांच्या बजेटनुसार निवड करता यावी, यासाठी दुकानदारांनी विविध आकार आणि डिझाइनच्या मूर्ती उपलब्ध करून दिल्या आहेत.
मूर्तींसोबतच पूजेची ताटे, मातीचे दिवे, धूप, अगरबत्ती आणि इतर पूजासाहित्याचीही विक्री सुरू आहे. अनेक कुटुंबे सणाच्या दिवशी बाजारपेठांमधील गर्दी टाळण्यासाठी पूजेचे साहित्य आधीच खरेदी करत आहेत.
काशीमध्ये दिवाळीच्या निमित्ताने घरौंदे तयार करण्याची जुनी परंपरा आजही कायम आहे. मुले घरामध्ये माती किंवा इतर साहित्यापासून छोटी घरे तयार करून त्यांची सजावट करतात.
या परंपरेमुळे बाजारपेठांमध्ये मातीची छोटी भांडी आणि खेळण्यांची दुकाने सजली आहेत. यामध्ये हत्ती, घोडे, चुली, कलश आणि लहान आकारातील विविध भांड्यांचा समावेश आहे.
मुले आपल्या पालकांसोबत या दुकानांमध्ये खरेदीसाठी येत आहेत. काही मुलांना घरौंद्यासाठी मातीची चूल हवी आहे, तर काही जण छोटे घोडे आणि हत्ती खरेदी करत आहेत. या वस्तूंच्या विक्रीमुळे मातीची खेळणी तयार करणाऱ्या कारागिरांनाही काम मिळत आहे.
दिवाळीत घरे उजळवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या विद्युत रोषणाईच्या माळांची मागणीही वाढत आहे. दुकानांमध्ये रंग बदलणारे एलईडी दिवे, ताऱ्यांच्या आकारातील रोषणाईच्या माळा आणि पडद्याप्रमाणे लटकवता येणाऱ्या दिव्यांचे विविध प्रकार उपलब्ध आहेत.
काही ग्राहक बाल्कनी आणि छतासाठी लांब रोषणाईच्या माळा खरेदी करत आहेत. तर काही जण घराचे प्रवेशद्वार आणि पूजास्थळ सजवण्यासाठी लहान दिव्यांना पसंती देत आहेत.
ग्राहकांच्या आवडीनुसार दुकानदारांनी विविध डिझाइन आणि आकारांतील विद्युत दिवे उपलब्ध करून दिले आहेत. घरांच्या सजावटीसोबतच व्यावसायिक आस्थापनांच्या सजावटीसाठीही नागरिक खरेदी करत आहेत.
दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर फटाक्यांच्या दुकानांमध्येही ग्राहकांची ये-जा सुरू झाली आहे. बाजारपेठांमध्ये फुलबाज्या, अनार आणि चक्री यांसारख्या फटाक्यांना मागणी दिसत आहे.
मुले त्यांच्या आवडीचे फटाके खरेदी करण्याची इच्छा व्यक्त करत आहेत. तर मोठी माणसे किंमत आणि सुरक्षिततेचा विचार करून फटाक्यांची निवड करत आहेत. हरित फटाक्यांबाबतही ग्राहक दुकानदारांकडून माहिती घेत आहेत.
फटाक्यांची खरेदी करताना स्थानिक प्रशासनाचे नियम आणि सुरक्षिततेसंदर्भातील सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
दिवाळीत नातेवाईक आणि मित्रांना मिठाई देण्याची परंपरा आहे. त्यामुळे मिठाईच्या दुकानांमध्येही सणासाठी तयारी सुरू झाली आहे.
काजू कतली, पेढे, लाडू आणि इतर मिठायांसोबत सुकामेव्याचे डबेही दुकानांमध्ये सजवण्यात आले आहेत. अनेक दुकानदारांनी सणानिमित्त विशेष भेटवस्तूंचे पॅक तयार केले आहेत.
काही ग्राहक कुटुंबासाठी मिठाई खरेदी करत आहेत, तर काही जण नातेवाईक आणि परिचितांना देण्यासाठी भेटवस्तूंची निवड करत आहेत.
याशिवाय महिलांसाठी बांगड्या, झुमके, कंगन आणि इतर फॅशन दागिन्यांच्या दुकानांमध्येही खरेदी सुरू आहे. सणानिमित्त नवीन कपड्यांसोबत वापरण्यासाठी नागरिक विविध डिझाइनच्या दागिन्यांची निवड करत आहेत.
धनत्रयोदशी आणि दिवाळी जवळ येत असल्याने काशीच्या बाजारपेठांमध्ये खरेदीचा वेग आणखी वाढण्याची अपेक्षा आहे. स्थानिक दुकानदारही ग्राहकांच्या मागणीनुसार विविध वस्तू उपलब्ध करून देण्याच्या तयारीत आहेत.
