बभेरियामा रहेको नाजी शासनकालको ऐतिहासिक ‘ईगल्स नेस्ट’ भवनमा भीषण आगलागी भएको छ। आगो नियन्त्रणमा लिन शनिबार करिब २०० अग्निनियन्त्रक परिचालन गरिएको थियो। घटनास्थल आसपासबाट प्रहरीले ३३ वर्षीय जर्मन नागरिकलाई हिरासतमा लिएको छ। घटनामा कोही पनि घाइते भएको सूचना छैन।
बभेरियन आल्प्सको पहाडी क्षेत्रमा समुद्र सतहबाट करिब १,८३४ मिटरको उचाइमा रहेको भवनमा शुक्रबार, २३ अक्टोबर २०२६ को राति करिब ९:५० बजे फायर अलार्म बजेपछि आपत्कालीन सेवाहरूलाई घटनाबारे जानकारी दिइएको थियो। घटनास्थल पुगेका अग्निनियन्त्रकहरूले भवन पूर्ण रूपमा आगोको चपेटामा परेको देखेका थिए। आगोको ज्वाला टाढाबाट समेत देखिने गरी माथिसम्म उठिरहेको थियो। शनिबार बिहानसम्म पनि आगो पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा आउन सकेको थिएन।
बभेरियाका अग्निनियन्त्रक प्रमुख माइकल ब्रान्डलका अनुसार शनिबार दिउँसोसम्म भवनमा बाँकी रहेका आगोका भागहरू निभाउने काम जारी थियो। भवन भत्किन सक्ने जोखिमका कारण कर्मचारीहरूलाई भित्र प्रवेश गर्न अनुमति दिइएको थिएन।
भारी वर्षापछि क्षेत्रमा हिमपात सुरु भएको र त्यसपछि तीव्र हावाले उद्धार तथा आगो नियन्त्रण अभियानलाई थप चुनौतीपूर्ण बनाएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। पहाडी बाटो र खराब मौसमका कारण दमकलका गाडीहरूलाई घटनास्थलसम्म पुग्न कठिनाइ भएको थियो।
प्रहरी प्रवक्ता लीसा मायरका अनुसार भवननजिक पुग्न अग्निनियन्त्रकहरूले श्वासप्रश्वासका लागि विशेष सुरक्षा उपकरण लगाउनुपरेको थियो। यी कठिन परिस्थितिका बाबजुद अभियान जारी राखिएको थियो। आगलागी हुँदा भवनभित्र कोही पनि व्यक्ति नरहेको अग्निनियन्त्रक अधिकारीहरूले बताएका छन्।
आगलागीको सूचना पाएपछि घटनास्थलतर्फ जाँदै गरेका प्रहरी र दमकल कर्मचारीहरूले बाटोमा रातो मोटरसाइकलमा सवार एक व्यक्तिलाई देखेका थिए। अधिकारीहरूका अनुसार मोटरसाइकलमा नम्बर प्लेट थिएन। प्रहरीले मोटरसाइकल रोकेर चालकलाई हिरासतमा लिएको थियो। उनको पहिचान ३३ वर्षीय जर्मन नागरिकका रूपमा गरिएको छ। अधिकारीहरूका अनुसार उनको यस क्षेत्रसँग सम्बन्ध छ, तर उनी यहाँ स्थायी रूपमा बस्दैनन्।
घटनाको अनुसन्धानमा आगजनीको सम्भावनासहित विभिन्न पक्षको जाँच भइरहेको छ। राजनीतिक उद्देश्यको सम्भावनालाई पनि अनुसन्धानमा समेटिएको छ। अभियोजन पक्षका अनुसार संदिग्ध व्यक्तिको मानसिक स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित परिस्थितिको समेत जाँच भइरहेको छ। तर कुनै मानसिक रोग पुष्टि भएको छैन। आगलागीको वास्तविक कारण र हिरासतमा लिइएका व्यक्तिको घटनामा भूमिका हालसम्म प्रमाणित भएको छैन।
बभेरियाका गृह मन्त्री योआखिम हरमनले भवनमा जानाजानी आगो लगाइएको हुन सक्ने आशंका व्यक्त गरेका छन्। प्रहरीले घटनास्थलबाट प्राप्त हुने प्रमाणका आधारमा अनुसन्धान गरिरहेको छ। अधिकारीहरूका अनुसार भवनमा ठूलो क्षति पुगेको छ। तर यसको वास्तविक अवस्थाको मूल्यांकन अनुसन्धान तथा सुरक्षा टोली सुरक्षित रूपमा भवनभित्र प्रवेश गर्न सक्षम भएपछि मात्र गर्न सकिनेछ।
हाल भवनमा सर्वसाधारणको प्रवेश रोकिएको छ। अदालतबाट अपराध प्रमाणित नभएसम्म हिरासतमा लिइएको व्यक्तिलाई आगलागीका लागि जिम्मेवार मान्न नसकिनेछ।
‘ईगल्स नेस्ट’ भवनको आधिकारिक नाम केलस्टाइनहाउस (Kehlsteinhaus) हो। यसको निर्माण सन् १९३७ देखि १९३८ को बीचमा नाजी शासनकालमा गरिएको थियो। यो भवन एडोल्फ हिटलर र नाजी अधिकारीहरूका लागि अतिथिगृहका रूपमा तयार गरिएको थियो। ढुंगा र ग्रेनाइटबाट निर्मित भवन विदेशी प्रतिनिधिहरूलाई प्रभावित पार्न तथा नाजी सत्ताको छवि प्रस्तुत गर्न प्रयोग गरिन्थ्यो। हिटलर भने यहाँ निकै कम आउने गर्थे। उनको अर्को निवास बेरघोफ नजिकै रहेको थियो।
द्वितीय विश्वयुद्धका क्रममा भवन सुरक्षित रहेको थियो। सन् १९५२ पछि यहाँ रेस्टुरेन्ट तथा नाजी इतिहाससँग सम्बन्धित प्रदर्शनी सञ्चालन हुँदै आएको थियो। बभेरियाका अधिकारीहरूका अनुसार हरेक वर्ष करिब ३ लाख ५० हजार पर्यटक यहाँ पुग्ने गरेका थिए।
बभेरियाका गृह मन्त्री हरमनले आगलागीबाट प्रभावित भवनलाई त्यसैगरी नष्ट हुन नदिइने बताएका छन्। उनका अनुसार यो स्थान जर्मनीको इतिहासको त्यस्तो कालखण्डसँग सम्बन्धित छ, जसलाई स्मरण गर्नु आवश्यक छ। नाजी शासनकालमा यहूदीहरू सहित लाखौं मानिसले व्यवस्थित उत्पीडन र सामूहिक हत्याको सामना गरेका थिए।
ऐतिहासिक स्थलका रूपमा ‘ईगल्स नेस्ट’ जस्ता स्थानहरूको संरक्षणले उक्त इतिहास बुझ्न र भावी पुस्तालाई त्यसबारे परिचित गराउन महत्वपूर्ण हुने बताइएको छ। आगलागीको कारणबारे अनुसन्धान जारी छ। अब प्रशासनले भवनको सुरक्षा, मर्मत तथा भविष्यमा पर्यटकका लागि पुनः खोल्ने विषयमा निर्णय गर्नुपर्नेछ।
