रियाद नजिक अरामको प्रतिष्ठानमा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण गरेको हुथीको दाबी

रियाद नजिक अरामकोको तेल प्रतिष्ठानमा आक्रमण गरेको हुथीको दाबी

यमनका हुथी विद्रोहीहरूले साउदी अरबको राजधानी रियादको दक्षिणमा रहेको अरामकोको एक तेल प्रतिष्ठानलाई ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र ड्रोनमार्फत निशाना बनाएको दाबी गरेका छन्। शनिबार दिउँसो रियादको दक्षिणमा रहेको अरामकोको एक प्रतिष्ठान वरपर आगो र धुवाँ देखिएको थियो। घटनास्थलमा रहेका एएफपीका एक पत्रकारका अनुसार आगो निभाउन दमकलकर्मीहरू पुगेका थिए। क्षेत्रमा एम्बुलेन्स र प्रहरीका सवारीसाधन पनि उपस्थित थिए।

आक्रमणबारे साउदी अधिकारीहरूबाट तत्काल कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया आएको थिएन। पछि हुथी सैन्य प्रवक्ता याह्या सरीले समूहले रियादमा रहेको एक तेल प्रतिष्ठानलाई ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र र ड्रोनबाट निशाना बनाएको र आक्रमणपछि त्यहाँ आगलागी भएको दाबी गरे।

सानामा २६ साउदी हवाई आक्रमण भएको हुथीको आरोप

हुथी समर्थित अल-मसिरा टेलिभिजन च्यानलले शनिबार सानामा “साउदी शत्रुका विमानहरूले” २६ वटा हवाई आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ। यसअघि च्यानलले यमनको राजधानीविरुद्ध “साउदी आक्रमण” भएको समाचार दिएको थियो।

आक्रमणका सम्भावित लक्ष्य वा हताहतीको संख्याबारे तत्काल कुनै जानकारी दिइएको थिएन। सानामा रहेका दुई पत्रकारले ठूलो विस्फोटको आवाज सुनेको र युद्धविमानहरूले सहरतर्फ क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको देखेको बताएका छन्।

हुथी समर्थित सञ्चारमाध्यमले शनिबार यमनको उत्तर-पश्चिमी सादा प्रान्तमा दूरसञ्चार नेटवर्कमाथि क्षेप्यास्त्र आक्रमण भएको जानकारी पनि दिएका छन्। सादालाई हुथीहरूको प्रमुख गढ मानिन्छ।

कमजोर युद्धविराम टुटेपछि फेरि संघर्ष

यमनमा हुथी र साउदी समर्थित सरकारबीच लामो समयसम्म चलेको संघर्षपछि केही वर्ष तुलनात्मक शान्ति कायम भएको थियो। तर जुलाईमा चार वर्ष पुरानो कमजोर युद्धविराम टुटेपछि लडाइँ फेरि तीव्र भएको थियो।

इरानको समर्थन प्राप्त हुथीहरूले उत्तर-पश्चिमी यमनको ठूलो भूभाग नियन्त्रणमा राखेका छन्, जसमा राजधानी साना पनि पर्छ। अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त यमन सरकारको मुख्यालय अदनमा छ र उसले देशको दक्षिण तथा पूर्वका ठूलो भूभागमा नियन्त्रण राखेको छ।

दक्षिण र पूर्वी क्षेत्र भौगोलिक रूपमा ठूलो भए पनि उत्तर-पश्चिमी क्षेत्रको तुलनामा त्यहाँ जनसंख्या घनत्व कम छ।

साउदी हवाई आक्रमणपछि बढेको तनाव

रिपोर्टअनुसार, वर्तमान संघर्षको एउटा कारण साउदी अरब र हुथीबीच फेरि बढेको तनाव हो। करिब चार वर्षको कमजोर शान्तिपछि इरानले हुथी प्रतिनिधिमण्डल सवार एउटा विमान साना पठाएको थियो।

उक्त उडानका लागि साउदी अरबबाट अनुमति लिइएको थिएन। यो करिब एक दशकदेखि लागू रहेको व्यवस्थाविपरीत थियो।

त्यसपछि रियादले साना विमानस्थलमा हवाई आक्रमण गरेको थियो। त्यसको जवाफमा हुथीहरूले सन् २०२२ पछि पहिलोपटक साउदी अरबको भूभागलाई निशाना बनाए।

त्यसपछि संघर्ष तीव्र रूपमा बढ्यो। हुथीहरूले बाब अल-मन्दब जलडमरूमध्य वरपरका यमनका तटीय क्षेत्र कब्जा गर्न सैन्य अभियान तीव्र पारे।

बाब अल-मन्दब क्षेत्रमा हुथीको प्रभाव विस्तार

हुथी विद्रोहीहरूले यमनको लाल सागर तटको ठूलो भागमा नियन्त्रण स्थापित गर्नुका साथै बाब अल-मन्दब जलडमरूमध्यमा आफ्नो प्रभाव पनि बढाएका छन्।

यो क्षेत्र रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हो। हुथीहरूले साउदी अरबका विभिन्न स्थानलाई पनि निशाना बनाएका छन्। तीमध्ये तेल प्रतिष्ठान र राजधानी रियाद पनि छन्।

हुथीहरूले लाल सागरमा साउदी जहाजहरूको आवागमनविरुद्ध नौसैनिक नाकाबन्दी घोषणा गरेका छन्।

ताइजमा भीषण लडाइँ, दर्जनौँ लडाकु मारिएको दाबी

पछिल्ला दिनमा ताइज संघर्षको केन्द्र बनेको छ। शुक्रबार दुवै पक्षका स्रोतहरूले यहाँ दर्जनौँ लडाकु मारिएको जानकारी दिएका छन्।

हुथीहरूले आफ्ना ५५ लडाकु मारिएको दाबी गरेका छन्। यता यमन सरकारसँग सम्बन्धित स्रोतहरूले २६ सैनिकको मृत्यु भएको जानकारी दिएका छन्।

ताइजमा विभिन्न मोर्चामा लडाइँ भइरहेको छ। यसमा त्यस्ता उचाइ भएका क्षेत्र पनि छन्, जहाँबाट हालै हुथीहरूको नियन्त्रणमा आएका तटीय क्षेत्रमाथि निगरानी गर्न सकिन्छ।

हुथीहरूले यमनको ठूलो भूभाग कब्जा गरेका भए पनि ताइज सहरमाथि अझै नियन्त्रण कायम गर्न सकेका छैनन्। ताइज यमनको तेस्रो ठूलो सहर हो। यसभन्दा ठूला सहरमा साना र अदन पर्छन्।

२४ घण्टामा ९४ साउदी हवाई आक्रमणको दाबी

हुथीहरूले शुक्रबार साउदी अरबले पछिल्लो २४ घण्टामा आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रमा ९४ वटा हवाई आक्रमण गरेको पनि दाबी गरेका छन्।

यद्यपि, यी दाबीको तत्काल स्वतन्त्र पुष्टि उपलब्ध थिएन।

अर्कोतर्फ, साउदी अधिकारीहरूले हुथीहरूले प्रहार गरेको एउटा प्रोजेक्टाइलका कारण यमन सीमासँगै रहेको नाजरान सहरमा एउटा विद्यालयमा क्षति पुगेको बताएका छन्।

दुवै पक्षबाट लगातार आक्रमण र जवाफी आक्रमण जारी रहेकाले संघर्ष थप फैलिन सक्ने आशंका बढेको छ।

साउदी अरबले अमेरिकासँग सहयोग माग्यो

रिपोर्टहरूका अनुसार यमनमा बढ्दो संघर्षबीच साउदी अरबले अमेरिकासँग सहयोग मागेको छ। तर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अहिलेसम्म उक्त अनुरोध स्वीकार गरेका छैनन्।

अमेरिकी सञ्चारमाध्यम एक्सिओसले शनिबार तीन अमेरिकी अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै ट्रम्प प्रशासनका वरिष्ठ क्याबिनेट सदस्यहरूले एक दिनअघि यमन र इरानसँग सम्बन्धित संघर्षबारे बैठक गरेको जनाएको छ।

बैठकबारे आधिकारिक घोषणा गरिएको थिएन। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार बैठकमा यमनको अवस्थाका साथै इरानसँग सम्बन्धित संघर्षबारे पनि छलफल भएको थियो।

यमनको मानवीय संकट थप गहिरियो

लामो समयदेखि जारी युद्ध र पुनः सुरु भएको हिंसाले यमनको पहिले नै गम्भीर मानवीय अवस्थालाई थप खराब बनाएको छ। विश्व खाद्य कार्यक्रमले शुक्रबार चेतावनी दिँदै यमनको करिब तीन-चौथाइ जनसंख्या आफ्ना आधारभूत खाद्य आवश्यकता पूरा गर्न सक्षम नरहेको जनाएको छ।

यमन विश्वका सबैभन्दा गरिब देशमध्ये एक हो र वर्षौँदेखि जारी संघर्षका कारण त्यहाँका सर्वसाधारण कठिन परिस्थितिमा छन्। नयाँ सैन्य आक्रमण, विस्थापन र पूर्वाधारमा परेको प्रभावका कारण मानवीय संकट थप बढ्ने आशंका छ।

साउदी अरब र हुथीबीच पुनः सुरु भएको संघर्षले क्षेत्रीय तनाव पनि बढाएको छ। अरामको प्रतिष्ठानमाथिको कथित आक्रमण, सानामा हवाई आक्रमणको आरोप, ताइजमा जारी लडाइँ र लाल सागर क्षेत्रमा बढेको सैन्य गतिविधिबीच यमनको संघर्ष फेरि तीव्र भएको छ।