मंगलबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा आएको तीव्र गिरावटको सकारात्मक प्रभाव भारतीय मुद्रामा देखियो। भारतीय रुपैयाँ अमेरिकी डलरको तुलनामा मजबुत बन्दै कारोबारको अन्त्यमा ६३ पैसाको वृद्धिसहित प्रति अमेरिकी डलर ९५.९० रुपैयाँमा बन्द भयो।
कच्चा तेलको मूल्यमा आएको कमी, डलर इन्डेक्समा नरमी तथा विश्वव्यापी बजारमा जोखिम लिन सक्ने प्रवृत्तिमा भएको वृद्धि रुपैयाँलाई समर्थन गर्ने प्रमुख कारक बने।
भारतले आफ्नो ऊर्जा आवश्यकताको ठूलो हिस्सा आयातमार्फत पूरा गर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य घट्नु भारतीय अर्थतन्त्र र रुपैयाँका लागि सकारात्मक संकेत मानिन्छ। बजार विज्ञहरूका अनुसार आगामी दिनमा रुपैयाँको दिशा कच्चा तेलको मूल्य, विदेशी लगानीको प्रवाह, अमेरिकी फेडरल रिजर्भको मौद्रिक नीति तथा विश्वव्यापी आर्थिक अवस्थामाथि निर्भर रहनेछ।
कच्चा तेलमा करिब १० प्रतिशत गिरावटले रुपैयाँलाई समर्थन
हालका दिनहरूमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ। रिपोर्टअनुसार तेलको मूल्य करिब १० प्रतिशत घटेर प्रति ब्यारेल ९० अमेरिकी डलरभन्दा तल आएको छ।
कच्चा तेलको मूल्यमा आएको गिरावट भारतजस्तो ठूलो तेल आयातकर्ता देशका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ। तेल सस्तो हुँदा देशको आयात खर्च घट्ने सम्भावना बढ्छ, जसले विदेशी मुद्राको मागमा पर्ने दबाब कम गर्न सक्छ र रुपैयाँलाई मजबुती दिन सक्छ।
भारतले घरेलु आवश्यकता पूरा गर्न ठूलो परिमाणमा कच्चा तेल आयात गर्ने भएकाले विश्वव्यापी तेल बजारमा हुने परिवर्तनले व्यापार सन्तुलन, मुद्रास्फीति तथा विदेशी मुद्रा बजारमा प्रभाव पार्न सक्छ। मंगलबार तेलको मूल्यमा आएको कमजोरीले रुपैयाँप्रति लगानीकर्ताको धारणा सुधार गर्न सहयोग गरेको देखियो।
अमेरिकी डलरको तुलनामा रुपैयाँ मजबुत हुनुका प्रमुख कारण
मंगलबारको कारोबारमा रुपैयाँको मजबुतीका पछाडि घरेलु तथा अन्तर्राष्ट्रिय दुवै कारक रहेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा आएको गिरावट, विदेशी लगानीकर्ताबाट प्राप्त राम्रो समर्थन, डलर इन्डेक्समा नरमी, विश्वव्यापी बजारमा जोखिम लिन सक्ने प्रवृत्तिमा वृद्धि तथा भारतीय कम्पनीहरूको राम्रो वित्तीय नतिजाले सकारात्मक धारणा निर्माण गरेको उल्लेख गरिएको छ।
डलर इन्डेक्स कमजोर हुँदा अन्य मुद्राहरूले पनि समर्थन पाउन सक्छन्। अमेरिकी डलर प्रमुख विश्व मुद्राहरूको तुलनामा कमजोर हुँदा भारतीय रुपैयाँजस्ता उदीयमान बजारका मुद्रामाथिको दबाब कम हुन सक्छ। साथै, विदेशी लगानीकर्ताले भारतीय शेयर तथा बन्ड बजारमा लगानी गर्दा अमेरिकी डलरलाई रुपैयाँमा रूपान्तरण गर्नुपर्ने भएकाले रुपैयाँको माग बढ्न सक्छ।
