पश्चिम एशियामा बढ्दो भू-राजनीतिक तनाव, कच्चा तेलको मूल्यमा आएको तीव्र वृद्धि र विदेशी संस्थागत लगानीकर्ता (FII) को बिक्री दबाबका कारण मंगलबार भारतीय शेयर बजारमा उल्लेखनीय गिरावट देखियो। कारोबार समाप्त हुँदा बीएसई सेन्सेक्स 561.46 अंक (0.72%) ले घटेर 77,054.94 मा बन्द भयो भने एनएसई निफ्टी 50 सूचकांक 158.95 अंक (0.66%) ले घटेर 24,052.05 मा बन्द भयो।
बजारमा व्यापक बिक्री देखियो। कारोबारका क्रममा 1,422 शेयर बढे, 2,632 शेयर घटे र 190 शेयरको मूल्यमा कुनै परिवर्तन भएन। विश्लेषकहरूका अनुसार विश्वव्यापी आर्थिक अनिश्चितता र लगानीकर्ताको सतर्कताले बजार धारणा प्रभावित गरेको छ।
निफ्टी 50 अन्तर्गत HCL Technologies, Shriram Finance, HDFC Life, Tata Motors र InterGlobe Aviation सबैभन्दा धेरै घट्ने शेयरमध्ये परे। त्यसैगरी Bharti Airtel, Apollo Hospitals, Sun Pharma, TCS र Dr. Reddy’s Laboratories भने घट्दो बजारका बीच पनि बढेर बन्द भए।
अधिकांश क्षेत्रगत सूचकांकहरू रातो चिन्हमा बन्द भए। Nifty Realty करिब 2% ले सबैभन्दा धेरै घट्यो। यसबाहेक Nifty PSU Bank 1.8%, Nifty Auto 1.6%, Nifty Bank 1.1%, Nifty IT 1.0%, Nifty Private Bank 0.8%, Nifty Oil & Gas 0.6%, Nifty FMCG 0.6%, Nifty Media 0.3% र Nifty Infra 0.3% ले घटे। यद्यपि Nifty Pharma करिब 1% ले बढ्यो भने Nifty Metal पनि करिब 0.6% ले मजबुत रह्यो। मिडक्याप र स्मलक्याप शेयरहरूमा पनि कमजोरी कायम रह्यो। Nifty Midcap 100 करिब 0.4% र Nifty Smallcap 100 करिब 1% ले घटेर बन्द भए।
विश्लेषकहरूका अनुसार पश्चिम एशियामा बढ्दो भू-राजनीतिक तनाव बजारमा दबाबको प्रमुख कारण बनेको छ। अमेरिका र इरानबीच बढ्दो सैन्य तनावले लगानीकर्तालाई सुरक्षित लगानी विकल्पतर्फ आकर्षित गरेको छ, जसका कारण विश्वव्यापी वित्तीय बजारमा जोखिम लिने प्रवृत्ति कमजोर भएको छ।
भू-राजनीतिक तनावका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य बढेर करिब 84.60 अमेरिकी डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ, जुन पछिल्ला केही साताको उच्च स्तर मानिएको छ। भारतले आफ्नो अधिकांश तेल आवश्यकता आयातमार्फत पूरा गर्ने भएकाले कच्चा तेलको मूल्यवृद्धिले मुद्रास्फीति, चालु खाता घाटा तथा कर्पोरेट लागतमा असर पार्न सक्ने र त्यसले शेयर बजारमा दबाब सिर्जना गर्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
विश्वव्यापी बजारबाट पनि कमजोर संकेत प्राप्त भएका छन्। दक्षिण कोरिया, जापान, चीन र हङकङका प्रमुख शेयर सूचकांकहरू कमजोर रहे। अमेरिकी शेयर बजारमा पनि दबाब कायम रह्यो भने वाल स्ट्रिट फ्युचर्सले कमजोर सुरुआतका संकेत दिएका छन्। यसले भारतीय लगानीकर्ताको धारणामा पनि प्रभाव पारेको छ।
विदेशी संस्थागत लगानीकर्ताहरूले निरन्तर बिक्री जारी राखेका छन्। हालैको कारोबार सत्रमा FIIs ले हजारौं करोड रुपैयाँ बराबरका शेयर बिक्री गरेका कारण बजारमा थप दबाब परेको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार विदेशी लगानीकर्ताले ठूलो परिमाणमा पूँजी निकालेमा त्यसको प्रभाव प्रमुख सूचकांकसँगै समग्र बजार धारणामा पनि देखिन्छ।
बजारको अस्थिरता मापन गर्ने India VIX करिब 3% ले बढेर 14 को आसपास पुगेको छ। VIX मा वृद्धि हुनु सामान्यतया लगानीकर्ताको बढ्दो चिन्ता तथा आगामी दिनमा बजारमा थप उतारचढावको सम्भावनाको संकेत मानिन्छ। यस्तो अवस्थामा लगानीकर्ताहरूले जोखिमयुक्त लगानीबाट दूरी कायम गर्दै सतर्क रणनीति अपनाउने प्रवृत्ति देखिन्छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार आगामी कारोबार सत्रहरूमा बजारको दिशा मुख्य रूपमा विश्वव्यापी घटनाक्रम, कच्चा तेलको मूल्य, विदेशी लगानीकर्ताको गतिविधि तथा प्रमुख कम्पनीहरूको त्रैमासिक नतिजामा निर्भर रहनेछ।
