राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मु आज राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित इन्दिरा गान्धी इन्डोर स्टेडियममा दिल्ली सरकारका चार जनकल्याण योजनाको औपचारिक शुभारम्भ गर्नेछिन्। कार्यक्रम दिल्ली सरकारको एक वर्ष पूरा भएको अवसरमा आयोजना गरिएको हो र यसलाई “सशक्त नारी, समृद्ध दिल्ली” विषयअन्तर्गत प्रस्तुत गरिएको छ।
शुभारम्भ गरिन लागिएका योजनामा महिलाका लागि निःशुल्क बस यात्रासम्बन्धी स्मार्ट कार्ड, होली र दिवालीका अवसरमा निःशुल्क एलपीजी ग्यास सिलिन्डर, ‘दिल्ली लखपति बिटिया योजना’ तथा ‘मेरी पूंजी मेरा अधिकार योजना’ समावेश छन्।
महिलाहरूलाई सार्वजनिक यातायातमा निःशुल्क बस यात्राको सुविधा उपलब्ध गराउन ‘पिंक स्मार्ट कार्ड’ जारी गरिनेछ। मुख्यमन्त्री रेखा गुप्ताका अनुसार उक्त कार्डले दिल्ली परिवहन निगम (DTC) का बसमा निःशुल्क यात्रा गर्न अनुमति दिनेछ। कार्डलाई मेट्रो, रिजनल र्यापिड ट्रान्जिट सिस्टम (RRTS) तथा अन्य सार्वजनिक यातायात सेवाका विद्यमान अटोमेटिक फेयर कलेक्सन प्रणालीसँग एकीकृत गरिनेछ, जसबाट एउटै कार्डमार्फत बहु-परिवहन सेवाको प्रयोग गर्न सकिनेछ।
सरकारले जिल्ला मजिस्ट्रेट (DM) र सब-डिभिजनल मजिस्ट्रेट (SDM) कार्यालय तथा चयनित DTC डिपोसहित करिब 50 तोकिएका केन्द्रबाट कार्ड वितरण गर्नेछ। कार्ड निःशुल्क जारी गरिने र सम्पूर्ण खर्च दिल्ली सरकारले व्यहोर्नेछ।
बेटीहरूको भविष्य सुरक्षित गर्ने उद्देश्यले विद्यमान सहायता योजनालाई पुनर्संरचना गरी ‘दिल्ली लखपति बिटिया योजना’का रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। पूर्व व्यवस्थाअनुसार पात्र बालिकाको जन्ममा एकमुष्ट रकम जम्मा गरिन्थ्यो र कक्षा 1, 6 र 9 मा भर्ना, कक्षा 10 उत्तीर्ण तथा कक्षा 12 मा प्रवेशका चरणमा अतिरिक्त आर्थिक सहायता प्रदान गरिन्थ्यो।
नयाँ योजनाअन्तर्गत सरकारले बालिकाको नाममा विभिन्न चरणमा कुल 56,000 रुपैयाँ जम्मा गर्नेछ। ब्याजसहित उक्त रकम 21 वर्षको उमेरसम्म परिपक्व हुँदा एक लाख रुपैयाँभन्दा बढी पुग्ने अनुमान गरिएको छ। योजनाको उद्देश्य बालिकाको शिक्षालाई प्रोत्साहन गर्नु र परिवारलाई दीर्घकालीन आर्थिक सहयोग प्रदान गर्नु रहेको छ।
सरकारले राशन कार्डधारक परिवारलाई प्रत्येक वर्ष दुई निःशुल्क एलपीजी सिलिन्डर उपलब्ध गराउने घोषणा गरेको छ, जसमा एक होली र एक दिवालीका अवसरमा प्रदान गरिनेछ। मुख्यमन्त्री रेखा गुप्ताका अनुसार योजना डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर (DBT) प्रणालीमार्फत कार्यान्वयन गरिनेछ र सिलिन्डरको वर्तमान बजार मूल्य बराबरको रकम परिवार प्रमुखको आधार-लिङ्क गरिएको बैंक खातामा प्रत्यक्ष जम्मा गरिनेछ।
सरकारी अनुमानअनुसार करिब 17.5 लाख राशन कार्डधारक परिवारले योजनाबाट लाभ पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
दिल्ली लाडली योजनाअन्तर्गत पात्र लाभार्थीलाई परिपक्वता रकम वितरण गर्न ‘मेरी पूंजी मेरा अधिकार’ कार्यक्रम सुरु गरिनेछ। सन् 2008 मा सुरु गरिएको लाडली योजनाको उद्देश्य बालिका जन्म र शिक्षालाई प्रोत्साहन गर्नु थियो। अब 40,642 पात्र लाभार्थीलाई कुल 100.25 करोड रुपैयाँ डिजिटल माध्यमबाट उनीहरूको आधार-लिङ्क गरिएको बैंक खातामा हस्तान्तरण गरिनेछ। सरकारले यस प्रक्रियाले पारदर्शिता, दक्षता र प्रत्यक्ष लाभ सुनिश्चित गर्ने जनाएको छ।
