सप्ताहको सुरुआतसँगै सोमबार, 2 मार्च 2026 मा भारतीय सेयर बजार तीव्र दबाबमा खुल्यो। संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीच बढ्दो तनावका कारण लगानीकर्ताको चिन्ता बढ्दा बजारमा तीव्र गिरावट देखियो। सेन्सेक्स करिब 1,100 अंकले घटेर खुल्यो भने निफ्टी 24,900 को स्तरभन्दा तल झर्यो।
पछिल्ला केही दिनदेखि मध्यपूर्वमा बढ्दो भू–राजनीतिक तनावले विश्व बजारमा अस्थिरता बढाएको थियो। अमेरिका र इजरायलको संयुक्त सैन्य कारबाहीसम्बन्धी समाचार सार्वजनिक भएपछि लगानीकर्ताले जोखिम घटाउन थालेका छन्। त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव भारतीय सेयर बजारमा परेको छ।
सोमबार बिहान 8:10 बजे गिफ्ट निफ्टी फ्युचर्स 124 अंकले घटेर 25,161 मा कारोबार गरिरहेको देखियो। यसले निफ्टी–50 कमजोर सुरुआत गर्न सक्ने संकेत दिएको थियो। एसियाली बजारमा गिरावटबीच भारतीय बजार पनि दबाबमा खुल्यो।
कारोबारको प्रारम्भिक मिनेटमै बैंकिङ, आईटी र मेटल क्षेत्रका सेयरमा बिक्री दबाब देखियो। बजारमा अस्थिरता बढेपछि व्यापारी सतर्क देखिएका छन् र लगानीकर्ताले तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित लगानी विकल्पतर्फ झुकाव देखाएका छन्।
रिपोर्टअनुसार इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनेई तथा केही वरिष्ठ अधिकारीहरूको अमेरिका र इजरायलको संयुक्त सैन्य कारबाहीमा मृत्यु भएको खबर आएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको जवाफी कारबाहीमा ज्यान गुमाएका अमेरिकी सैनिकहरूको मृत्युको बदला लिने बताएका छन्। उक्त घटनाक्रमपछि बजारमा अस्थिरता बढेको छ।
एसियाका प्रमुख सेयर बजारहरूमा सोमबार उल्लेखनीय गिरावट देखियो। जापानको निक्केई 225 करिब 2.7 प्रतिशत घट्यो भने दक्षिण कोरियाको कोस्पी सूचकांक 2.43 प्रतिशतसम्म झर्यो। आइतबार अमेरिकी सेयर बजारका फ्युचर्समा 1 प्रतिशतभन्दा बढी गिरावट आएको थियो। एसएन्डपी 500 र डाउ जोन्स इन्डस्ट्रियल एभरेज दुवै 1.11 प्रतिशतले घटेर बन्द भएका थिए। एसियाली कारोबारका क्रममा डाउ जोन्स र एसएन्डपी 500 का फ्युचर्स क्रमशः 0.6 प्रतिशत र 0.54 प्रतिशतले घटेर कारोबार भएको देखियो। विदेशी लगानीकर्ताको बिक्रीले भारतीय बजारमा थप दबाब सिर्जना गरेको छ।
भू–राजनीतिक तनावको प्रभाव कमोडिटी बजारमा पनि देखियो। ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य 13.76 प्रतिशतले उछालिँदै 82.37 डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ, जुन जनवरी 2025 पछिको उच्च स्तर हो। तेल आपूर्तिका दृष्टिले महत्वपूर्ण क्षेत्र हर्मुज जलडमरूमध्यमा तनाव बढ्दा बजारमा चिन्ता देखिएको छ। विश्वको करिब 20 प्रतिशत तेल आपूर्ति उक्त मार्गबाट हुने गर्दछ। हाल उक्त समुद्री मार्ग बन्द गरिएको छैन, तर आक्रमणको आशंकाका कारण धेरै ट्यांकरहरू दुवै किनारमा रोकिएका छन्। केही जहाजलाई बीमा प्राप्त गर्न कठिनाइ हुन सक्ने रिपोर्टहरू आएका छन्। आपूर्ति शृंखलामा अवरोध आए तेलको मूल्य थप बढ्न सक्ने संकेत गरिएको छ।
कच्चा तेलको मूल्य वृद्धिले भारतीय बजारमा प्रभाव पारेको छ। तेल महँगो हुँदा कम्पनीहरूको लागत बढ्न सक्ने र त्यसले नाफामा दबाब पर्न सक्ने आकलन गरिएको छ। अटो, एभिएसन र पेन्ट क्षेत्र विशेष रूपमा प्रभावित हुन सक्ने उल्लेख गरिएको छ। तेलको मूल्यवृद्धिले मुद्रास्फीति बढ्न सक्ने र त्यसले ब्याजदरमा प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावनासमेत देखाइएको छ।
बजारमा गिरावटका बीच आईपीओ बजारमा गतिविधि जारी छ। स्ट्राइडर्स इम्पेक्स आईपीओमा आवेदन दिने सोमबार तेस्रो तथा अन्तिम दिन हो। यो 36.29 करोड रुपैयाँको बुक बिल्ड इश्यू हो, जसमा नयाँ सेयर जारी गरिँदै छन् र अफर फर सेल पनि समावेश छ। कम्पनीका सेयरहरूको सम्भावित सूचीकरण 6 मार्चमा हुन सक्ने बताइएको छ।
एसेटेक ई–कमर्सको आईपीओ दोस्रो दिनमा प्रवेश गरेको छ। यो 48.95 करोड रुपैयाँको इश्यू हो र यसमा केवल नयाँ सेयर जारी गरिँदै छन्। यसको सम्भावित सूचीकरण 9 मार्चमा हुन सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
