ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਈ ਭਿਆਨਕ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ ਹੈ। ਨੁਵਾਕੋਟ ਦੇ ਦੇਵਿਘਾਟ ਵਿੱਚ 97 ਸਾਲਾ ਗੁਨਾ ਮਾਇਆ ਬੋਹਰਾ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਫਸੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬਚਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਬੀਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਹਿਲਾ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਫਸੀ ਰਹੀ
ਗੁਨਾ ਮਾਇਆ ਬੋਹਰਾ ਨੁਵਾਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੇਵਿਘਾਟ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਣੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੇਖਭਾਲ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ’ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਤੇਜ਼ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਰਾਊਂਡ ਫਲੋਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਨੇ ਗੁਨਾ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਵਹਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੱਟ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਲਬੇ ਹੇਠ ਫਸ ਗਈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਮਦਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਜੇਸੀਬੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਏ। ਨੇਪਾਲੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।
ਕਾਫ਼ੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਨਾ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਾਠਮੰਡੂ ਦੇ ਬੀਰ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬਚਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੀ ਰਹੀ ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ
ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਚਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਨਾ ਮਾਇਆ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਬੋਲ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਸਵਾਲ ਦੁਹਰਾ ਰਹੀ ਹੈ—“ਪਾਣੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ?”
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,243 ਮੌਤਾਂ
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,243 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਸੜਕਾਂ, ਪੁਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਅੰਡਰਗ੍ਰਾਊਂਡ ਪਾਵਰਹਾਊਸ ਦੀਆਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਰਾਹਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੁਰਗਮ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਮਾਰਗ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲਾਪਤਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਡੀਐਨਏ ਜਾਂਚ
ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨੀ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀਐਨਏ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡੀਐਨਏ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਪੈਟਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਉਸ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਆਂ ਅਣਪਛਾਤੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰ ਹੱਡੀ ਜਾਂ ਦੰਦ ਵਰਗੇ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਟਿਸ਼ੂ ਤੋਂ ਨਮੂਨਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਮੂਨੇ ਤੋਂ ਡੀਐਨਏ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਭੈਣ-ਭਰਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਡੀਐਨਏ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੋੜੀਂਦਾ ਜੈਵਿਕ ਨਮੂਨਾ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸੰਦਰਭ ਨਮੂਨੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ’ਤੇ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ 19 ਮੈਂਬਰੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮ ਭੇਜੀ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ 19 ਮੈਂਬਰੀ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮ ਨੇਪਾਲ ਭੇਜੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੀਮ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਟੀਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਡੀਐਨਏ ਨਮੂਨੇ ਲੈਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੋਈ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡੀਐਨਏ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਫ਼ਤ ਦੌਰਾਨ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਮਾਂ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਵੀ ਭੇਜੀ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਖੇਪ ਭੇਜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 11 ਮੈਂਬਰੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਅਤੇ ਛੇ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਚਾਅ ਉਪਕਰਣ ਵੀ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਹਤ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਿਦੁਰ ਵਿੱਚ 250 ਮੀਟਰ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਜ਼ਿਪਲਾਈਨ
ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਕਈ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ ਵਹਿ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਦੁਰ ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਲਗਭਗ 250 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਸਥਾਈ ਕੇਬਲ ਕਰਾਸਿੰਗ ਜ਼ਿਪਲਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਵਾਲੇ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਪੁਲ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨੀ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਧਾਦਿੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਹਾਈਵੇਅ ’ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਰਗ ਕਾਠਮੰਡੂ ਨੂੰ ਪੋਖਰਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸੜਕ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ
ਨੇਪਾਲ-ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਦਾ ਅਸਰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਨੇਪਾਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਲਾਪਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਭਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਦੁਰਗਮ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਨੁਕਸਾਨੇ ਰਸਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਾਲੇਨ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਬੰਧ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ, ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੀਂਹ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮੀ ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਫ਼ਤ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਨੇ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਡੇਟਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਹੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰਾਹਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ
ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲਾਪਤਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
97 ਸਾਲਾ ਗੁਨਾ ਮਾਇਆ ਬੋਹਰਾ ਦਾ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਜਾਣਾ ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ ਟੀਮਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ ਰਾਹਤ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਜੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
