ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸੰਚਾਰ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਫੈਡਰਲ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (FAA) ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਉਡਾਣ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਪਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਕਾਰਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਡਾਣਾਂ ਰੋਕੀਆਂ
ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 13 ਨਵੰਬਰ 2026 ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਰਡਾਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ੌਨ ਡਫੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਦੁਪਹਿਰ ਲਗਭਗ 3:36 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਤੱਕ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਡਾਰ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ FAA ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਪ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਨਿਊਯਾਰਕ, ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਅਤੇ ਅਟਲਾਂਟਾ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤ 8:15 ਵਜੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਪ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਪ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ, ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਤਾਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਸਮੇਂ 3,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਹਾਜ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਡਾਣ ਭਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਉਪਲਬਧ ਰਡਾਰ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਸਹੂਲਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਪੁਰਾਣੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਕਰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸਮੱਸਿਆ
ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਕਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਏਅਰ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਤਕਨੀਕ ਜੋੜਨ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪਿਆ ਸੀ।
ਅਮਰੀਕੀ ਗ੍ਰਹਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਮਾਰਕਵੇਨ ਮੁਲਿਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਵੇਂ ਉਪਕਰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਡਾਟਾ ਪੁਰਾਣੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ੌਨ ਡਫੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਚਾਰ ਉਪਕਰਨ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਪੂਰਾ ਰਡਾਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੇਡੀਓ ਸਹੂਲਤਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਸੀ, ਪਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ, 15 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਸੀ।
ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਡਾਟਾ ਕੰਪਨੀ ਸਿਰੀਅਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਹਜ਼ਾਰ ਉਡਾਣਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ 15 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਗਿਣਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਸਾਰੇ 15 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ।
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋਈਆਂ, ਜਦਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਡਾਣਾਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀਆਂ।
ਕਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਰੂਟ ਤੋਂ ਹਟਣਾ ਪਿਆ। ਸ਼ਾਮ 7:05 ਵਜੇ ਤੱਕ 827 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਟ ਬਦਲੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 670 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ 157 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਉਤਾਰਨਾ ਪਿਆ।
ਪਾਬੰਦੀ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ
FAA ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ 8:15 ਵਜੇ ਗਰਾਊਂਡ ਸਟਾਪ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਉਡਾਣਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਮ ਵਾਂਗ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਵੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਨੀ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ।
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ੌਨ ਡਫੀ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਹਵਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਏਅਰਲਾਈਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਉਡਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਵਰੀ 2023 ਵਿੱਚ ਵੀ FAA ਦੇ ਇੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬੀ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਰੋਕਣੀ ਪਈ ਸੀ। ਨਵੰਬਰ 2026 ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਵਾਈ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਤਕਨੀਕੀ ਉਪਕਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ।
