વારાણસીમાં ગોવર્ધન પૂજાના અવસરે ભવ્ય શોભાયાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. પરમવીર ચક્ર વિજેતા કેપ્ટન યોગેન્દ્ર યાદવે શોભાયાત્રાનો પ્રારંભ કર્યો હતો. પરંપરાગત લાઠીબાજી, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની ધાર્મિક ઝાંખીઓ અને ફૂલોની વર્ષાએ આકર્ષણ જમાવ્યું હતું. આશરે પાંચ કલાક સુધી ચાલેલી આ શોભાયાત્રાનું સમાપન નમો ઘાટ પર થયું હતું.
દીપાવલી બાદ કાશીમાં ગોવર્ધન પૂજાનો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. મંગળવારે ચેતગંજના હથુઆ માર્કેટથી નીકળેલી શોભાયાત્રામાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ જોડાયા હતા. સમગ્ર માર્ગ દરમિયાન ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જયઘોષ ગુંજતા રહ્યા હતા. એક તરફ યુવાનો પરંપરાગત લાઠીબાજીના કરતબ રજૂ કરી રહ્યા હતા, તો બીજી તરફ ધાર્મિક ઝાંખીઓ લોકોનું ધ્યાન ખેંચી રહી હતી. બપોરે 12 વાગ્યે શરૂ થયેલી આ શોભાયાત્રા શહેરના મુખ્ય વિસ્તારોમાંથી પસાર થઈને સાંજે આશરે પાંચ વાગ્યે નમો ઘાટ પહોંચી હતી.
ગોવર્ધન પૂજનોત્સવ નિમિત્તે આયોજિત શોભાયાત્રાનો પ્રારંભ પરમવીર ચક્ર વિજેતા કેપ્ટન યોગેન્દ્ર યાદવે કર્યો હતો. બપોરે આશરે 12 વાગ્યે ચેતગંજ સ્થિત હથુઆ માર્કેટથી શોભાયાત્રા રવાના થઈ હતી.
શંખનાદ અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જયઘોષ સાથે શ્રદ્ધાળુઓ આગળ વધ્યા હતા. શોભાયાત્રામાં સૌથી આગળ પરંપરાગત વસ્ત્રો પહેરેલા ગોવાળિયાઓની ટોળકી ચાલી રહી હતી. તેમની પાછળ વિવિધ ધાર્મિક ઝાંખીઓ અને સ્થાનિક લોકોના સમૂહ જોડાયા હતા.
શોભાયાત્રા નિહાળવા માટે રસ્તાની બંને બાજુ મોટી સંખ્યામાં લોકો એકત્રિત થયા હતા. અનેક પરિવારો બાળકો સાથે આ આયોજન જોવા પહોંચ્યા હતા. આસપાસનાં મકાનોની અગાશીઓ પર પણ લોકોની ભીડ જોવા મળી હતી.
શોભાયાત્રામાં યુવાનો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી પરંપરાગત લાઠીબાજી મુખ્ય આકર્ષણ રહી હતી. બનારસની જૂની કલા પટા-બનેઠીનું પ્રદર્શન કરતાં યુવાનોએ વિવિધ કરતબ રજૂ કર્યા હતા.
યુવાનો હાથમાં લાંબી લાકડીઓ લઈને અલગ-અલગ રીતે તેને ફેરવતા જોવા મળ્યા હતા. તેમના પ્રદર્શનને નિહાળવા માટે માર્ગમાં અનેક સ્થળોએ લોકો રોકાયા હતા. ઘણા દર્શકોએ મોબાઇલ ફોનમાં આ કરતબના વીડિયો પણ બનાવ્યા હતા.
સ્થાનિક કલાકારોએ લાઠીબાજી દ્વારા કાશીની જૂની પરંપરાની ઝલક રજૂ કરી હતી. ધાર્મિક આયોજનોમાં આ પ્રકારની પરંપરાગત રમતો અને કલાઓ લાંબા સમયથી લોકોના આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહી છે.
શોભાયાત્રામાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જીવન સાથે જોડાયેલી ઝાંખીઓને વિશેષ સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. આ ઉપરાંત ભગવાન શિવ-પાર્વતી અને પ્રભુ શ્રીરામના જીવનપ્રસંગો પણ ઝાંખીઓના માધ્યમથી રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.
વિવિધ વિસ્તારોમાંથી આવેલા કલાકારો ધાર્મિક પાત્રોના વેશમાં શોભાયાત્રામાં જોડાયા હતા. કેટલીક ઝાંખીઓમાં કલાકારોએ જીવંત અભિનય રજૂ કર્યો હતો, જેને નિહાળવા માટે શ્રદ્ધાળુઓની ભીડ એકત્રિત થઈ હતી.
કેદારનાથ ધામના સ્વરૂપ પર તૈયાર કરવામાં આવેલી ઝાંખી પણ આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહી હતી. આ ઝાંખીમાં હિમાલયમાં આવેલા પ્રસિદ્ધ ધામની ઝલક રજૂ કરવામાં આવી હતી. શ્રદ્ધાળુઓએ ઝાંખીનાં દર્શન કરીને હાથ જોડીને પ્રણામ કર્યા હતા.
શોભાયાત્રા દરમિયાન ધાર્મિક ગીતો અને જયઘોષ સતત સંભળાતા રહ્યા હતા. તેના કારણે સમગ્ર માર્ગ પર ઉત્સવ જેવો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.
ચેતગંજથી શરૂ થયેલી શોભાયાત્રા લહુરાબીર, કબીરચૌરા, મૈદાગિન, મચ્છોદરી અને પ્રહલાદઘાટ થઈને આગળ વધી હતી.
આ વિસ્તારોમાં શોભાયાત્રાના સ્વાગત માટે વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. રસ્તાની બાજુમાં ઊભેલા લોકોએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જયઘોષ કર્યા હતા. અનેક સ્થળોએ મકાનોની અગાશીઓ પરથી શોભાયાત્રા પર ફૂલોની વર્ષા કરવામાં આવી હતી.
વેપારી અને સામાજિક સંગઠનોએ પણ શ્રદ્ધાળુઓનું સ્વાગત કર્યું હતું. વિવિધ સ્થળોએ મંચ તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાંથી શોભાયાત્રામાં સામેલ લોકો પર પુષ્પવર્ષા કરવામાં આવી હતી.
શ્રદ્ધાળુઓ માટે પીવાના પાણી અને નાસ્તાની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી હતી. મોટી સંખ્યામાં લોકો શોભાયાત્રાની સાથે પગપાળા આગળ વધતા રહ્યા હતા.
બપોરે 12 વાગ્યે શરૂ થયેલી શોભાયાત્રા આશરે પાંચ કલાક સુધી કાશીના રસ્તાઓ પરથી પસાર થઈ હતી. સાંજે લગભગ પાંચ વાગ્યે આ યાત્રા ગંગા કિનારે આવેલા નમો ઘાટ સ્થિત ગોવર્ધન ધામ પહોંચી હતી.
અહીં પહેલેથી ઉપસ્થિત લોકોએ તાળીઓના ગડગડાટ સાથે શોભાયાત્રાનું સ્વાગત કર્યું હતું. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના જયઘોષ વચ્ચે ગોવર્ધન પૂજનોત્સવની શોભાયાત્રાનું સમાપન થયું હતું.
આ દરમિયાન શ્રદ્ધાળુઓમાં ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. બાળકો, યુવાનો અને વડીલો સહિત તમામ વયજૂથના લોકો આ આયોજનમાં જોડાયા હતા. ખાસ કરીને લાઠીબાજી અને ધાર્મિક ઝાંખીઓએ લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.
ગોવર્ધન પૂજાનો સંબંધ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સાથે હોવાનું માનવામાં આવે છે. પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, શ્રીકૃષ્ણે બ્રજવાસીઓને ભારે વરસાદથી બચાવવા માટે ગોવર્ધન પર્વત ધારણ કર્યો હતો. આ ઘટનાની સ્મૃતિમાં ગોવર્ધન પૂજા કરવામાં આવે છે.
આ દિવસે અનેક સ્થળોએ અન્નકૂટનું આયોજન કરવામાં આવે છે અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને વિવિધ વાનગીઓનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે. ગાયોની તેમજ ગોવર્ધન પર્વતની પૂજા કરવાની પણ પરંપરા છે.
વારાણસીમાં યોજાયેલી આ શોભાયાત્રામાં ધાર્મિક આસ્થા સાથે સ્થાનિક લોકસંસ્કૃતિની પણ ઝલક જોવા મળી હતી. પરંપરાગત રમતો, ધાર્મિક ઝાંખીઓ અને સામૂહિક સહભાગિતા આ આયોજનની વિશેષ ઓળખ રહી હતી.
કાશીમાં ધાર્મિક આયોજનો અને સ્થાનિક કાર્યક્રમો સંબંધિત માહિતી માટે વારાણસી જિલ્લા પ્રશાસનની સત્તાવાર વેબસાઇટ varanasi.nic.in પર અપડેટ્સ જોઈ શકાય છે.
