પૂર્વ થલસેના પ્રમુખ જનરલ એમ એમ નરવણેની મેમોયર સંબંધિત કથિત લીક મામલે દિલ્હી પોલીસની સ્પેશિયલ સેલે તપાસ તેજ કરી છે અને પ્રકાશન સંસ્થા પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયા સાથે પૂછપરછ ચાલી રહી છે. તપાસ દરમિયાન કાનૂની પાસાઓની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
જનરલ એમ એમ નરવણેની મેમોયર હજુ પ્રકાશિત થઈ નથી, પરંતુ કથિત લીકને લઈને દિલ્હીમાં તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. મામલો પ્રકાશન સંબંધિત ભૂલ સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી અને તેમાં કાવતરું, નિયમોની અવગણના તથા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાથી સંબંધિત મુદ્દાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
દિલ્હી પોલીસની સ્પેશિયલ સેલે પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાના પ્રતિનિધિઓને પૂછપરછ માટે બોલાવ્યા છે. તપાસનો મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે શું પુસ્તકના સંવેદનશીલ અંશો રક્ષા મંત્રાલયની ફરજિયાત મંજૂરી વિના ઇરાદાપૂર્વક જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સ્પેશિયલ સેલે પેંગ્વિન ઇન્ડિયાને અગાઉ નોટિસ જારી કરીને અંદાજે 15 મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નોના જવાબ માંગ્યા હતા. આ પ્રશ્નો પાંડુલિપિની સુરક્ષા, ડિજિટલ ઍક્સેસ, આંતરિક વિતરણ અને કન્ટેન્ટ લીક થવાની સંભાવનાઓ સાથે સંબંધિત છે.
બુધવારે સ્પેશિયલ સેલની ટીમે ગુરુગ્રામ સ્થિત પેંગ્વિન ઇન્ડિયાના સંબંધિત કાર્યાલયની મુલાકાત લીધી. ત્યારબાદ કંપનીના પ્રતિનિધિઓને ઔપચારિક પૂછપરછ માટે બોલાવવામાં આવ્યા. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, કેટલાક પ્રશ્નોના જવાબ તાત્કાલિક આપવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે કેટલાક મુદ્દાઓ પર વિગતવાર જવાબ આપવા માટે વધારાનો સમય માંગવામાં આવ્યો છે.
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર પ્રાથમિક જવાબોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને જરૂર પડે તો પ્રકાશન સંસ્થાના મેનેજમેન્ટ સ્તરના અધિકારીઓ તેમજ સંપાદકીય ટીમ સાથે વધુ પૂછપરછ કરવામાં આવી શકે છે.
વિવાદ વધતા પેંગ્વિન રેન્ડમ હાઉસ ઇન્ડિયાએ જાહેર સ્પષ્ટીકરણ આપ્યું છે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે જનરલ એમ એમ નરવણેની મેમોયર હજુ સુધી પ્રકાશિત થઈ નથી અને તેની કોઈ પ્રિન્ટેડ કોપી બજારમાં આવી નથી તેમજ કોઈ ડિજિટલ વર્ઝન પણ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.
કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, તેમની તરફથી પુસ્તકની કોઈ પણ નકલ કોઈપણ માધ્યમ દ્વારા જારી, વિતરણ કે વેચાણ કરવામાં આવી નથી. કંપનીએ દાવો કર્યો છે કે જો કોઈ કન્ટેન્ટ જાહેર થયું હોય તો તે તેમના સત્તાવાર પ્રકાશન માધ્યમમાંથી બહાર આવ્યું નથી.
તપાસ એજન્સીઓએ જણાવ્યું છે કે દાવાને સ્વીકારતા પહેલાં તમામ તકનીકી અને પ્રક્રિયાત્મક પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
જનરલ એમ એમ નરવણેનો કાર્યકાળ ભારતીય સેનાના દૃષ્ટિકોણથી સંવેદનશીલ અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે. તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન પૂર્વી લદ્દાખમાં ચીન સાથે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા પર ગંભીર ગતિરોધ જેવી ઘટનાઓ बनी હતી.
આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, પૂર્વ સૈન્ય પ્રમુખોની પુસ્તકો પ્રકાશિત કરતાં પહેલાં રક્ષા મંત્રાલયની મંજૂરી લેવી જરૂરી ગણાય છે, જેથી કોઈ સંવેદનશીલ માહિતી, વ્યૂહાત્મક વિગતો અથવા રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાથી સંબંધિત તથ્યો જાહેર ન થાય.
કાનૂની જાણકારોના જણાવ્યા અનુસાર, જો સાબિત થાય કે મેમોયરના અંશો અધિકૃત મંજૂરી વિના લીક થયા છે, તો તેને ઑફિશિયલ સિક્રેટ્સ ઍક્ટ હેઠળ ઉલ્લંઘન તરીકે જોવામાં આવી શકે છે. આ કાયદા મુજબ દેશની સુરક્ષા, સાર્વભૌમત્વ અથવા સૈન્ય હિતોને નુકસાન પહોંચાડે તેવી માહિતીનું અનધિકૃત પ્રકાશન ગુનો ગણાય છે.
સ્પેશિયલ સેલ આ મામલે કથિત કાવતરાની દિશામાં પણ તપાસ કરી રહી છે. તપાસ હેઠળ આ પણ જાણી લેવામાં આવી રહ્યું છે કે મેમોયરના કથિત અંશો કયા સ્તરેથી બહાર આવ્યા અને શું તે આંતરિક ભંગનો પરિણામ હતો કે બહારથી હસ્તક્ષેપ દ્વારા સામગ્રી લીક કરવામાં આવી હતી.
ડિજિટલ પ્રણાલીઓમાં પાંડુલિપિઓ અનેક સ્વરૂપોમાં અને ક્લાઉડ આધારિત સિસ્ટમોમાં સંગ્રહિત રહેતી હોવાથી સાયબર સુરક્ષા અને ઍક્સેસ નિયંત્રણ સંબંધિત મુદ્દાઓ પણ તપાસના દાયરામાં છે. પોલીસ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે ડ્રાફ્ટ પાંડુલિપિ સુધી કેટલા લોકોને ઍક્સેસ હતી અને શું તે ઍક્સેસનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
