ભારતમાં તીવ્ર ગરમી વચ્ચે હવામાનમાં ફેરફારના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે. ભારત હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, માનસૂનના આગળ વધવાની પ્રક્રિયા તેજ થઈ છે અને આગામી 3થી 4 દિવસમાં તે વધુ વિસ્તારોને આવરી લઈ શકે છે.
IMD મુજબ, આગામી 3થી 4 દિવસમાં માનસૂન દક્ષિણ-પૂર્વ અરબી સમુદ્ર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પૂર્વ બંગાળની ખાડી, અંડમાન સમુદ્રના બાકી વિસ્તારો અને પૂર્વ-મધ્ય બંગાળની ખાડીના કેટલાક વિસ્તારોમાં આગળ વધવાની શક્યતા છે.
IMDએ જણાવ્યું છે કે દક્ષિણ-પૂર્વ અરબી સમુદ્ર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પૂર્વ બંગાળની ખાડી, અંડમાન સમુદ્રના બાકી વિસ્તારો અને પૂર્વ-મધ્ય બંગાળની ખાડીના કેટલાક વિસ્તારોમાં માનસૂન આગળ વધવા માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ બની રહી છે. તેના પ્રભાવથી કેરળ, તમિલનાડુ, કર્ણાટક અને પૂર્વોત્તર ભારતના રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે આ ફેરફાર આગામી દિવસોમાં દેશના હવામાનના પેટર્નને અસર કરી શકે છે.
માનસૂન આવતાં પહેલાં ઉત્તર ભારતના અનેક રાજ્યોમાં તીવ્ર ગરમી અને લૂની સ્થિતિ યથાવત છે. દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, પંજાબ અને હરિયાણામાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઘણું વધુ નોંધાઈ રહ્યું છે. અનેક વિસ્તારોમાં હીટવેવ અંગે રેડ અને ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. કેટલાક સ્થળોએ તાપમાન 45થી 47 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી રહ્યું છે. IMDએ ચેતવણી આપી છે કે આગામી કેટલાક દિવસોમાં ગરમ પવનોથી રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે.
દિલ્લી અને એનસીઆરમાં 23થી 27 મે દરમિયાન તીવ્ર ગરમી માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. મહત્તમ તાપમાન અંદાજે 45°C અને લઘુત્તમ તાપમાન અંદાજે 31°C રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. હીટવેવ જેવી સ્થિતિ આગામી કેટલાક દિવસો સુધી ચાલુ રહી શકે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, રાજધાની વિસ્તારમાં ગરમ પવનો અને શુષ્ક હવામાન યથાવત રહી શકે છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં હવામાન વિભાગે અલગ-અલગ વિસ્તારો માટે અલગ ચેતવણીઓ જાહેર કરી છે. 10 જિલ્લાઓમાં રેડ એલર્ટ અને 17 જિલ્લાઓમાં યેલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. રેડ એલર્ટવાળા જિલ્લાઓમાં પ્રયાગરાજ, વારાણસી, બાંદા, ચિત્રકૂટ અને ફતેહપુર સહિત અન્ય જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે. બાંદામાં તાપમાન 47°Cથી વધુ નોંધાયું છે.
મધ્ય પ્રદેશના મોટા ભાગમાં તીવ્ર ગરમીનો પ્રભાવ યથાવત છે અને 37 જિલ્લાઓમાં હીટવેવ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ભોપાલ, ગ્વાલિયર, જબલપુર, સાગર, સતના અને અન્ય શહેરો પ્રભાવિત છે. IMDએ લોકોને દિવસ દરમિયાન બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપી છે.
બિહારમાં હવામાન મિશ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે. 50થી 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે તેજ પવનો, અનેક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ અને કેટલાક વિસ્તારોમાં હીટવેવ જેવી સ્થિતિ યથાવત રહેવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. પટણા, ભાગલપુર અને મુઝફ્ફરપુરમાં હવામાનમાં ઝડપી ફેરફાર થવાની શક્યતા છે.
રાજસ્થાનમાં પશ્ચિમી વિક્ષોભના પ્રભાવથી હવામાનમાં ફેરફાર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. 40થી 50 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ધૂળભરી આંધી, તાપમાનમાં 1થી 2°Cનો ઘટાડો તથા આંશિક વાદળછાયું હવામાન અને ગાજવીજની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. તેમ છતાં ગરમીનો પ્રભાવ યથાવત રહી શકે છે.
હિમાચલ પ્રદેશમાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને વીજળી પડવા તેમજ આંધીની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. દેહરાદૂન, શિમલા, નૈનિતાલ અને મનાલી જેવા વિસ્તારોમાં હવામાન અસ્થિર રહેવાનો અંદાજ છે.
પંજાબ અને હરિયાણાના અનેક શહેરોમાં તાપમાન 45°Cને પાર નોંધાયું છે અને લૂ માટે રેડ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ઓડિશાના અનેક જિલ્લાઓમાં યેલો એલર્ટ સાથે હળવા વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પણ હવામાન ખરાબ રહેવાની શક્યતા છે, જ્યાં 70 કિમી પ્રતિ કલાક સુધીની ઝડપે પવન, વરસાદ અને ઓલાવૃષ્ટિનો અંદાજ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. દક્ષિણ ભારતમાં કેરળ સૌથી વધુ પ્રભાવિત રાજ્યોમાં સામેલ હોવાનું જણાવાયું છે.
