અમેરિકાએ ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ સંરક્ષણ સોદાને મંજૂરી આપતા મોટા હથિયાર પેકેજને લીલી ઝંડી આપી દીધી છે. આ કરાર હેઠળ ભારતને હવે 100 'જેવલિન' એન્ટી-ટેન્ક મિસાઇલો, 25 હળવા કમાન્ડ લોન્ચ યુનિટ અને 216 'એક્સકેલિબર' પ્રિસિઝન આર્ટિલરી રાઉન્ડ મળવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે.
India-US Defence Pact: ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે સંરક્ષણ સહયોગ એક નવા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. અમેરિકાએ ભારતને લગભગ 93 મિલિયન ડોલર (લગભગ 775 કરોડ રૂપિયા) મૂલ્યના અદ્યતન હથિયારોના વેચાણના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ સંરક્ષણ પેકેજમાં 100 'જેવલિન' એન્ટી-ટેન્ક મિસાઇલો, 25 લાઇટવેઇટ કમાન્ડ લોન્ચ યુનિટ અને 216 'એક્સકેલિબર' પ્રિસિઝન-ગાઇડેડ આર્ટિલરી રાઉન્ડનો સમાવેશ થાય છે.
અમેરિકી વહીવટીતંત્રની મંજૂરી બાદ હવે આ પ્રસ્તાવ અમેરિકી કોંગ્રેસ સમક્ષ સમીક્ષા માટે મોકલવામાં આવ્યો છે. કોંગ્રેસની વાંધાવિહીન મંજૂરી આ સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ આપશે અને ત્યારબાદ ભારતને ટૂંક સમયમાં હથિયારોનો પુરવઠો શરૂ થઈ શકે છે.
ભારતને શું મળશે?
અમેરિકા દ્વારા ભારતને પૂરા પાડવામાં આવનારા હથિયારોમાં શામેલ છે—
- 100 FGM-148 Javelin એન્ટી-ટેન્ક મિસાઇલો
- 25 Lightweight Command Launch Units (CLU)
- 216 Excalibur Precision Artillery Rounds
- સંચાલન, તાલીમ, જાળવણી અને સુરક્ષા નિરીક્ષણ સંબંધિત ટેકનિકલ અને લોજિસ્ટિક સપોર્ટ
આ હથિયારો માત્ર ભારતીય સેનાની મારક ક્ષમતામાં વધારો કરશે એટલું જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યના સુરક્ષા પડકારોનો સામનો કરવાની તૈયારીને પણ મજબૂત બનાવશે.
અમેરિકાએ શું કહ્યું?
અમેરિકાની ડિફેન્સ સિક્યોરિટી કોઓપરેશન એજન્સી (DSCA) એ આ સોદાને ભારત-અમેરિકા વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને મજબૂત બનાવનાર ગણાવ્યો છે. એજન્સીનું કહેવું છે કે આ સોદો ભારતની સૈન્ય ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે અને દેશને—
- પોતાની સરહદોની સુરક્ષાને મજબૂત કરવા,
- વર્તમાન અને ભવિષ્યના જોખમોનો સામનો કરવા,
તથા પ્રાદેશિક સ્થિરતા જાળવી રાખવામાં સક્ષમ બનાવશે. DSCA નું એ પણ કહેવું છે કે ભારત એક ભરોસાપાત્ર ભાગીદાર છે અને તેને આ આધુનિક હથિયારો અપનાવવામાં કોઈ મુશ્કેલી નહીં પડે.
જેવલિન મિસાઈલ શા માટે ખાસ છે?
અમેરિકી એજન્સીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સોદો દક્ષિણ એશિયાના સૈન્ય સંતુલનને બદલશે નહીં. અમેરિકાએ એમ પણ કહ્યું કે આ હથિયાર વેચાણમાં હજી કોઈ પણ પ્રકારની ઓફસેટ વ્યવસ્થા નથી. જો ભવિષ્યમાં ઓફસેટ નક્કી થાય, તો તે ભારત સરકાર અને હથિયાર ઉત્પાદક કંપનીઓ વચ્ચે અલગથી નિર્ધારિત કરવામાં આવશે. FGM-148 Javelin વિશ્વની સૌથી અદ્યતન ખભા પરથી છોડવામાં આવતી એન્ટી-ટેન્ક મિસાઇલોમાંની એક ગણાય છે. તેની મુખ્ય વિશેષતાઓ:
- ટોપ-એટેક મોડ: આ મિસાઈલ ટેન્કના ઉપરના ભાગ પર હુમલો કરે છે—જ્યાં કવચ સૌથી નબળું હોય છે.
- સોફ્ટ લોન્ચ સિસ્ટમ: તેને ઇમારતો, બંકરો અથવા બંધ જગ્યાઓમાંથી પણ સુરક્ષિત રીતે છોડી શકાય છે.
ઉચ્ચ સચોટતા: યુક્રેન યુદ્ધમાં આ મિસાઇલે રશિયન T-72 અને T-90 ટેન્કોનો નાશ કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી, ત્યારબાદ તેની મારક ક્ષમતા વૈશ્વિક ચર્ચામાં રહી હતી. Excalibur એક GPS-ગાઇડેડ પ્રિસિઝન આર્ટિલરી રાઉન્ડ છે જેને તોપોથી છોડવામાં આવે છે. તે તેના લક્ષ્ય પર અત્યંત સચોટ હુમલો કરે છે.
