લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ મંગળવારે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિરોધ પક્ષના સાંસદોએ તેમના વિરુદ્ધ રજૂ કરેલા અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પર નિર્ણય લેવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તેઓ લોકસભાની કાર્યવાહીમાં ભાગ નહીં લે. તેમણે જણાવ્યું કે પ્રસ્તાવ પર સુનાવણી અને નિકાલ ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ અધ્યક્ષની ખુરશી પર નહીં બેસે.
સંવિધાન અથવા નિયમાવલિમાં એવો કોઈ પ્રાવધાન નથી કે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પસાર ન થાય ત્યાં સુધી અધ્યક્ષને હટાવવામાં આવે. તેમ છતાં, ઓમ બિરલાએ આ નિર્ણયને પોતાની વ્યક્તિગત નીતિ તરીકે સ્વીકાર્યો છે. તેમનું માનવું છે કે પ્રસ્તાવની પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ખુરશી પર બેસવું યોગ્ય નહીં હોય.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, વિરોધ પક્ષે ઓમ બિરલાને હટાવવા માટે 118 સાંસદોના હસ્તાક્ષરવાળો નોટિસ રજૂ કર્યો છે. લોકસભા સચિવાલયના અનુસાર, આ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા બજેટ સત્ર 2026ના બીજા તબક્કાના પ્રથમ દિવસે, એટલે કે 9 માર્ચે, થઈ શકે છે.
તે દિવસે સભામાં પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા થશે અને ઓમ બિરલા અધ્યક્ષ પદ પર યથાવત રહેશે કે નહીં તે અંગે નિર્ણય લેવામાં આવશે. લોકસભાના મહાસચિવ ઉત્પલ કુમાર સિંહને વિરોધ પક્ષના નોટિસની તપાસ કરીને યોગ્ય કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવમાં વિરોધ પક્ષના સાંસદોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે ઓમ બિરલાએ વારંવાર સાંસદોને જનહિત સંબંધિત મુદ્દાઓ ઉઠાવવાની તક આપી નથી. વિરોધ પક્ષના જણાવ્યા મુજબ, આ કારણસર તેમને અધ્યક્ષ વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવો પડ્યો છે.
વિરોધ પક્ષનું કહેવું છે કે લોકશાહી પ્રક્રિયામાં સાંસદોને તેમના ક્ષેત્ર અને જનતા સંબંધિત મુદ્દાઓ સભામાં ઉઠાવવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ. જો આ અધિકાર સતત અવરોધાય, તો તે સંસદીય લોકશાહીના સિદ્ધાંતોના વિરુદ્ધ ગણાય છે.
ઓમ બિરલાએ જણાવ્યું કે પ્રસ્તાવ પર સુનાવણી અને નિકાલ ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ અધ્યક્ષની ખુરશી પર નહીં બેસે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ પગલું અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવની પ્રક્રિયાનો સન્માન કરવા માટે લેવામાં આવ્યું છે. લોકસભાના મહાસચિવ નોટિસની તપાસ કરશે. ત્યારબાદ સભામાં પ્રસ્તાવ ઔપચારિક રીતે રજૂ કરવામાં આવશે અને ચર્ચા શરૂ થશે.
બજેટ સત્રનો બીજો તબક્કો રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે. બજેટ સત્ર દરમિયાન વિરોધ પક્ષ અને સરકાર વચ્ચેના મતભેદો સામે આવે છે. આ વખતે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવે રાજકીય પરિસ્થિતિને વધુ ગતિ આપી છે.
વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા મુજબ, 9 માર્ચે ચર્ચા થયા બાદ જ સ્પષ્ટ થશે કે ઓમ બિરલાને કેટલો સમર્થન છે અને તેમનો કાર્યકાળ યથાવત રહેશે કે નહીં.
