પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટમાં રોકાણકાર નક્કી કરેલી અવધિ માટે રકમ જમા કરીને રિટર્ન મેળવી શકે છે. હાલની દરો મુજબ તેમાં 1, 2, 3 અને 5 વર્ષની અવધિના વિકલ્પ ઉપલબ્ધ છે. ખાતું ઓછામાં ઓછા ₹1000થી ખોલી શકાય છે અને રોકાણની મહત્તમ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નથી.
પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ જેવી બચત યોજના છે, જેમાં રોકાણકાર નક્કી કરેલી અવધિ માટે રકમ જમા કરે છે. આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, અલગ-અલગ અવધિના આધારે વ્યાજ દર 6.9%થી 7.5% સુધી છે.
આ ખાતું ₹1000થી શરૂ કરી શકાય છે. રોકાણની મહત્તમ મર્યાદા ન હોવાથી રોકાણકાર પોતાની જરૂરિયાત અને ઉપલબ્ધ રકમ અનુસાર રકમ જમા કરી શકે છે.
રોકાણની રકમ બમણી થવામાં કેટલો સમય લાગી શકે તેનો અંદાજ મેળવવા માટે Rule of 72નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેમાં 72ને વાર્ષિક વ્યાજ દરથી ભાગતાં અંદાજિત અવધિ મળે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, 7.5% વ્યાજ દર પર 72ને 7.5થી ભાગતાં આશરે 9.6 વર્ષનો અંદાજ મળે છે. એટલે કે સામાન્ય અંદાજ મુજબ રકમ બમણી થવામાં આશરે 9 વર્ષ 7 મહિના લાગી શકે છે. વાસ્તવિક રિટર્ન અને રકમ બમણી થવાનો સમય યોજનાની વ્યાજ ગણતરી અને રોકાણની શરતો પર આધારિત રહેશે.
પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટમાં 5 વર્ષની અવધિ પસંદ કરવાથી આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 80C હેઠળ પાત્ર રોકાણ પર ₹1.5 લાખ સુધીની ટેક્સ છૂટનો લાભ મળી શકે છે. તેનાથી કરપાત્ર આવક ઘટી શકે છે.
બેંક FD પર મળતું વ્યાજ સામાન્ય રીતે રોકાણકારની લાગુ આવકવેરા વ્યવસ્થા અને ટેક્સ સ્લેબ અનુસાર કરના દાયરામાં આવે છે. તેથી રોકાણનો નિર્ણય લેતી વખતે માત્ર વ્યાજ દરને બદલે ટેક્સ બાદની અસરને પણ ધ્યાનમાં લેવી પડે છે.
દેશનો કોઈપણ નાગરિક પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટમાં ખાતું ખોલી શકે છે. પુખ્ત વ્યક્તિ પોતાના નામે ખાતું ખોલી શકે છે, જ્યારે સંયુક્ત ખાતાની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે.
10 વર્ષથી વધુ ઉંમરના બાળકો પોતાના નામે આ ખાતું ચલાવી શકે છે. આ ઉપરાંત માતા-પિતા અથવા વાલી સગીરના નામે પણ ખાતું ખોલી શકે છે.
