પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે 27 જાન્યુઆરીએ થનારા મુક્ત વેપાર કરાર (Free Trade Agreement – FTA)ને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો. તેમણે આ કરારને “મદર ઓફ ઓલ ડીલ્સ” તરીકે સંબોધ્યો. પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે આ કરાર બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેની ભાગીદારીને મજબૂત બનાવશે અને વૈશ્વિક વેપાર તથા સપ્લાય ચેનને નવી દિશા આપશે.
ઇન્ડિયા એનર્જી વીક 2026ના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે ભારત–EU વેપાર કરાર ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપશે અને અનેક લોકો માટે નવા અવસરો સર્જશે. તેમણે કહ્યું કે આ કરાર લોકશાહી અને કાયદાના શાસન પ્રત્યે બંને પક્ષોની સંયુક્ત પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત કરે છે.
વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં યોગદાન
શિખર સંમેલનમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે આ કરાર વિશ્વની બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓને નજીક લાવે છે. ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન મળીને વૈશ્વિક GDPના 25 ટકા અને વૈશ્વિક વેપારના એક-તૃતીયાંશ હિસ્સાને આવરી લે છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરારથી વૈશ્વિક વેપાર અને આર્થિક સ્થિરતા પર સીધી અસર પડશે.
યુરોપિયન કમિશનની અધ્યક્ષા ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેને જણાવ્યું કે આ કરારથી 2 અબજ લોકોનો એક વિશાળ એકીકૃત બજાર તૈયાર થશે. તેમણે કહ્યું કે આ કરાર બંને ક્ષેત્રો માટે વેપારના નવા અવસરો અને રોકાણ વધારવાનો માર્ગ ખુલ્લો કરશે.
ભારત માટે અવસરો
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે આ ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ ભારતના ઉદ્યોગ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને નવી ગતિ આપશે. તેમણે કહ્યું કે ટેક્સટાઇલ, સ્ટીલ, દવાઓ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને મશીનરી જેવા ક્ષેત્રોને લાભ મળશે. તેમણે ઉમેર્યું કે યુરોપિયન કંપનીઓને પણ ભારતમાંથી ઓટોમોબાઇલ, મશીનરી અને વાઇન જેવા ઉત્પાદનોના નિકાસમાં વધારો કરવામાં મદદ મળશે.
પ્રધાનમંત્રી મુજબ, આ કરાર ભારતને યુરોપના મોટા બજાર સુધી સરળ પહોંચ આપશે અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેનમાં ભારતની ભાગીદારીને મજબૂત કરશે. તેમણે તેને બંને અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેની ભાગીદારીનું ઉદાહરણ ગણાવ્યું.
રક્ષા અને સુરક્ષા ભાગીદારી
વેપાર કરાર સાથે સાથે ભારત અને યુરોપિયન યુનિયને વ્યૂહાત્મક રક્ષા અને સુરક્ષા ભાગીદારી (Strategic Defence Partnership – SDP) પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા. રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે આ કરાર જટિલ વૈશ્વિક સુરક્ષા પરિસ્થિતિમાં ભારત અને EUને નજીક લાવવાનો મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
સાઉથ બ્લોકમાં આયોજિત કાર્યક્રમમાં રક્ષા મંત્રીએ EUના વિદેશ બાબતો અને સુરક્ષા નીતિના હાઈ રિપ્રેઝન્ટેટિવ કાજા કાલાસનું સ્વાગત કર્યું. તેમણે જણાવ્યું કે આ મુલાકાત ભારતના 75મા ગણતંત્ર દિવસના અવસરે થઈ રહી છે અને તે સંવિધાનિક યાત્રા તથા વૈશ્વિક શાંતિ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.
સાંઝા મૂલ્યો પર આધારિત ભાગીદારી
રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે લોકશાહી, બહુલવાદ, સંઘવાદ અને કાયદાના શાસન જેવા સાંઝા મૂલ્યો ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે વધતી ભાગીદારીની પાયાની રચના કરે છે. તેમણે કહ્યું કે આ મૂલ્યોને વૈશ્વિક સુરક્ષા, ટકાઉ વિકાસ અને સમાવેશક સમૃદ્ધિ માટે વ્યવહારિક સહકારમાં રૂપાંતરિત કરવું બંને પક્ષોનું લક્ષ્ય છે.
શિખર સંમેલનમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે આ કરાર લાંબા સમયથી બાકી રહેલા ભારત–EU વેપાર કરારનું નિષ્પાદન છે અને તેને દુનિયા પહેલેથી જ “બધી ડીલ્સની જનની” કહી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરાર ભારતને યુરોપિયન બજારમાં નવી પહોંચ આપશે અને ભારતીય કંપનીઓ માટે વૈશ્વિક અવસરો વધારશે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે આ કરાર યુકે અને EFTA સાથેના કરારોને પણ પૂરક બનાવે છે, જેના પરિણામે ભારતનું વૈશ્વિક વેપાર નેટવર્ક અને રોકાણના અવસરો મજબૂત થશે.
