રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ પદ માટે શુક્રવારે યોજાનારી ચૂંટણી પહેલાં જ પરિસ્થિતિ મોટા પ્રમાણમાં સ્પષ્ટ બની ગઈ છે. નામાંકિત સભ્ય હરિવંશ નારાયણ સિંહના સમર્થનમાં પાંચ પ્રસ્તાવોની નોટિસ મળી ચૂકી છે, જ્યારે વિપક્ષ તરફથી અત્યાર સુધી કોઈ ઉમેદવારનું નામ રજૂ થયું નથી. આ પરિસ્થિતિમાં તેમના ફરીથી આ પદ પર નિર્વિરોધ ચૂંટાઈ આવવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે.
આ પદ 9 એપ્રિલે તેમના અગાઉના કાર્યકાળ પૂર્ણ થયા બાદ ખાલી થયું હતું. જો હરિવંશ આ વખતે પણ ચૂંટાય છે, તો તે તેમનો સતત ત્રીજો કાર્યકાળ ગણાશે.
જો હરિવંશ નારાયણ સિંહ આ વખતે ચૂંટાય છે, તો તે તેમનો સતત ત્રીજો કાર્યકાળ હશે. તેમનો અગાઉનો કાર્યકાળ 9 એપ્રિલે પૂર્ણ થયો હતો, જેના પછી પદ ખાલી થયું હતું અને હવે નવી ચૂંટણી દ્વારા તેને ભરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ ચૂંટણીમાં વિપક્ષ દ્વારા કરવામાં આવેલ બહિષ્કાર મુખ્ય રાજકીય ઘટનાક્રમ તરીકે સામે આવ્યો છે. મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષોએ આ પદ માટે કોઈ ઉમેદવાર ઊભો કર્યો નથી, જેના કારણે ચૂંટણી એકતરફી બની છે. જયરામ રમેશે જણાવ્યું છે કે આ નિર્ણય પાછળ અનેક કારણો છે. તેમના અનુસાર, સંસદમાં કેટલીક સંવિધાનિક અને સંસદીય પરંપરાઓનું પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી અને તેના વિરોધરૂપે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
વિપક્ષે બહિષ્કાર માટે ત્રણ મુખ્ય કારણો દર્શાવ્યા છે. પ્રથમ, લોકસભામાં ઉપાધ્યક્ષનું પદ છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી ખાલી છે, જેને સંસદીય પરંપરાઓના વિરોધમાં ગણાવવામાં આવ્યું છે. બીજું, હરિવંશના અગાઉના કાર્યકાળ પૂર્ણ થયા બાદ તરત જ તેમને ફરીથી રાજ્યસભા માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા અને ત્યારબાદ ઉપસભાપતિ પદ માટે ઉમેદવાર બનાવવામાં આવ્યા, જેને વિપક્ષે અસામાન્ય પ્રક્રિયા ગણાવી છે. ત્રીજું, આ મુદ્દે વિપક્ષ સાથે કોઈ અર્થપૂર્ણ ચર્ચા અથવા પરામર્શ કરવામાં આવ્યો નથી, જે લોકતંત્ર પ્રક્રિયા પર અસર કરે છે એવી દલીલ કરવામાં આવી છે.
જયરામ રમેશે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમનો વિરોધ વ્યક્તિગત રીતે હરિવંશ નારાયણ સિંહ વિરુદ્ધ નથી. તેમણે તેમના પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું છે કે મુદ્દો સંસ્થાગત પ્રક્રિયાઓ અને પરંપરાઓ સાથે જોડાયેલ છે. વિપક્ષે આશા વ્યક્ત કરી છે કે જો હરિવંશ ફરીથી આ પદ પર ચૂંટાય છે, તો તેઓ સભામાં તમામ પક્ષોને સમાન અવકાશ આપશે અને વિપક્ષની વાતને પણ ગંભીરતાથી સાંભળશે.
