તમિલનાડુ સરકારે પટ્ટિનપક્કમમાં પ્રસ્તાવિત નવા સચિવાલય પરિસરની યોજનાની સમીક્ષા શરૂ કરી છે. મંત્રી નિર્મલ કુમારે જણાવ્યું છે કે સરકાર ચેન્નાઈમાં વૈકલ્પિક સ્થળો પર પણ વિચાર કરી રહી છે. જોકે, પ્રોજેક્ટ રદ કરવામાં આવ્યો હોવાની પુષ્ટિ હજુ થઈ નથી અને અંતિમ નિર્ણય બાકી છે.
તમિલનાડુમાં પટ્ટિનપક્કમ ખાતે પ્રસ્તાવિત નવા સચિવાલયને લઈને રાજ્ય સરકારે હજુ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી. 24 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ મંત્રી નિર્મલ કુમારે જણાવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે. જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું સરકારે પટ્ટિનપક્કમમાં સચિવાલય બનાવવાનો નિર્ણય પાછો ખેંચી લીધો છે, ત્યારે તેમણે પ્રોજેક્ટ રદ કરવામાં આવ્યો હોવાની પુષ્ટિ કરી નહોતી.
મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર ચેન્નાઈની અંદર સચિવાલય માટે અન્ય સંભવિત સ્થળોનો પણ અભ્યાસ કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે સંબંધિત મંત્રી આ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરશે. એટલે કે હાલ પટ્ટિનપક્કમ સ્થળ અંગે અંતિમ નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.
સરકારની મૂળ યોજના મુજબ પટ્ટિનપક્કમમાં લગભગ 25 એકર જમીન પર નવું સચિવાલય પરિસર વિકસાવવાનું હતું. પ્રસ્તાવિત ઇમારત 15 માળની હોવાની અને પ્રોજેક્ટની અંદાજિત કિંમત લગભગ 1,200 કરોડ રૂપિયા રહેવાની વાત સામે આવી હતી. જમીન સંપાદનની પ્રારંભિક પ્રક્રિયાને સરકારે મંજૂરી આપી હતી, જ્યારે જાહેર બાંધકામ વિભાગ એટલે કે PWD વિગતવાર પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયામાં હતો.
આ પ્રસ્તાવ તમિલનાડુના વહીવટી માળખાને આધુનિક બનાવવાની વ્યાપક યોજનાનો ભાગ હતો. અગાઉ સરકારે હાલના ફોર્ટ સેન્ટ જ્યોર્જ પરિસરના સ્થાને નવા એકીકૃત સચિવાલય અને વિધાનસભા પરિસરના નિર્માણની યોજના રજૂ કરી હતી. પ્રોજેક્ટને આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓથી સજ્જ કરવાની વાત કરવામાં આવી હતી.
પટ્ટિનપક્કમમાં સચિવાલય બનાવવાની યોજના સામે આવ્યા બાદ સ્થાનિક માછીમાર સમુદાયે તેનો વિરોધ કર્યો હતો. માછીમારોનું કહેવું છે કે પ્રસ્તાવિત જમીન અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર લાંબા સમયથી પરંપરાગત માછીમારી વસાહતો અને પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલો રહ્યો છે.
સ્થાનિક સમુદાયે જમીનના અધિકાર અને ઉપયોગ અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા છે. સપ્ટેમ્બરમાં માછીમારોએ દાવો કર્યો હતો કે લગભગ 25.52 એકર જમીનનો અગાઉ માછીમાર પરિવારો સાથે જોડાયેલા પુનર્વસન અને કલ્યાણના હેતુઓ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સમુદાયે જૂના સરકારી દસ્તાવેજો અને આદેશોને ટાંકીને જમીન પરના પોતાના દાવા સાથે જોડાયેલા રેકોર્ડ એકત્રિત કરવાની વાત કરી હતી.
માછીમારોની મુખ્ય ચિંતાઓમાં પરંપરાગત આજીવિકા, સમુદ્ર સુધી પહોંચ, નૌકાઓ અને માછીમારીના સાધનોની અવરજવર તથા દરિયાકાંઠાની વસાહતો પર સંભવિત અસરનો સમાવેશ થાય છે.
પટ્ટિનપક્કમ દક્ષિણ ચેન્નાઈનો ગીચ વસ્તી ધરાવતો દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર છે, જ્યાં રહેણાંક વિસ્તારો, શાળાઓ અને પરંપરાગત માછીમાર વસાહતો એકબીજાની નજીક આવેલી છે. પ્રસ્તાવિત સરકારી પરિસરને લઈને સ્થાનિક લોકોએ ટ્રાફિક, જાહેર સુવિધાઓ અને દરિયાકાંઠાના પર્યાવરણ પર સંભવિત દબાણ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
સપ્ટેમ્બરમાં માછીમાર સંગઠનોએ બેઠકો યોજીને પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કરવા અને સરકાર પાસે સ્થળ બદલવાની માંગ અંગે ચર્ચા કરી હતી. કેટલાક સંગઠનોએ ચેતવણી આપી હતી કે જો સરકાર તેમની વાંધાઓ પર પુનર્વિચાર નહીં કરે તો આંદોલન આગળ વધારવામાં આવી શકે છે.
24 સપ્ટેમ્બરે સરકાર તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, પટ્ટિનપક્કમ પ્રોજેક્ટના વિરોધમાં મોટી સંખ્યામાં માછીમારો અને સ્થાનિક રહેવાસીઓની હાજરી પણ જોવા મળી હતી. ત્યારબાદ સરકારે પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા હેઠળ હોવાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી હતી.
સચિવાલય માટે પટ્ટિનપક્કમની પસંદગી અંગે રાજકીય પક્ષો તરફથી પણ વાંધા સામે આવ્યા છે. અગાઉ PMKના અધ્યક્ષ અંબુમણિ રામદાસે સરકારને પટ્ટિનપક્કમ સ્થળ પર પ્રસ્તાવિત પરિસરની યોજના પડતી મૂકવાની માંગ કરી હતી. તેમણે ચેન્નાઈની બહાર મોટા વિસ્તારમાં એકીકૃત વહીવટી શહેર વિકસાવવાનું સૂચન કર્યું હતું.
અન્ય રાજકીય નેતાઓએ પણ પ્રસ્તાવિત સ્થળને લઈને ટ્રાફિક, જમીનની ઉપલબ્ધતા, પર્યાવરણ અને માછીમાર સમુદાયની આજીવિકા જેવા મુદ્દા ઉઠાવ્યા છે. આ રીતે પ્રોજેક્ટ અંગેનો વિવાદ માત્ર બાંધકામના સ્થળ સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ શહેરી આયોજન અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારના ઉપયોગ સાથે જોડાયેલા સવાલો સુધી પહોંચ્યો છે.
સરકાર સામે હવે એક તરફ આધુનિક અને એકીકૃત સચિવાલય પરિસર માટે યોગ્ય જમીન શોધવાનો પડકાર છે, જ્યારે બીજી તરફ પ્રસ્તાવિત સ્થળ સાથે જોડાયેલા સ્થાનિક સમુદાયોની વાંધાઓ પર વિચાર કરવો પણ જરૂરી છે.
પટ્ટિનપક્કમના વિરોધ વચ્ચે જો કોઈ વૈકલ્પિક સ્થળ પર વિચાર કરવામાં આવે છે, તો સરકારે જમીનની ઉપલબ્ધતા, વહીવટી પહોંચ, ટ્રાફિક વ્યવસ્થા, માળખાકીય સુવિધાઓ અને પર્યાવરણીય અસર જેવા પાસાઓનું મૂલ્યાંકન કરવું પડશે.
બીજી તરફ, જો સરકાર હાલના સ્થળે જ આગળ વધે છે, તો માછીમાર સમુદાય અને રાજકીય પક્ષો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓનું નિરાકરણ કરવું જરૂરી રહેશે. હાલ સરકારે ન તો પટ્ટિનપક્કમ પ્રોજેક્ટને ઔપચારિક રીતે રદ કર્યો છે અને ન તો કોઈ નવા સ્થળની જાહેરાત કરી છે.
મંત્રી નિર્મલ કુમારના નિવેદન બાદ સચિવાલય પ્રોજેક્ટની દિશા અંગે સ્થિતિ હજુ સ્પષ્ટ નથી. સરકારે પટ્ટિનપક્કમની સમીક્ષા કરી રહી હોવાની અને ચેન્નાઈમાં અન્ય સંભવિત સ્થળોનો અભ્યાસ કરી રહી હોવાની પુષ્ટિ થઈ છે, પરંતુ અંતિમ સ્થળ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત હજુ બાકી છે.
તેથી હાલ એવું કહેવું વહેલું રહેશે કે પટ્ટિનપક્કમમાં સચિવાલય પ્રોજેક્ટ સંપૂર્ણપણે રદ થઈ ગયો છે અથવા તેને કોઈ અન્ય સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યો છે. સરકારની આગામી સત્તાવાર જાહેરાતથી જ પ્રોજેક્ટના ભવિષ્ય અને બાંધકામના સ્થળ અંગેની સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
