ઉત્તરાખંડમાં નશા વિરુદ્ધ ચાલી રહેલા અભિયાનને હવે માત્ર તસ્કરોની ધરપકડ અને નશીલા પદાર્થોની જપ્તી સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવી રહ્યું નથી. પોલીસે નશાના વેપાર સાથે જોડાયેલા લોકોની સંપત્તિઓની પણ તપાસ શરૂ કરી છે. દહેરાદૂન જિલ્લામાં પ્રારંભિક સ્તરે આશરે 20 મકાનો ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે, જેના પર પોલીસની નજર છે.
આ સંપત્તિઓ સાથે જોડાયેલા લોકો વિરુદ્ધ નશીલા પદાર્થોની તસ્કરી અથવા વેચાણ સંબંધિત કેસ સામે આવી ચૂક્યા છે અથવા તેમની પ્રવૃત્તિઓ અંગે પોલીસ તપાસ કરી રહી છે. પોલીસે આ મકાનો સંબંધિત રિપોર્ટ જિલ્લા પ્રશાસન પાસેથી માંગી છે. ત્યારબાદ સંપત્તિની માલિકી, બાંધકામની કાયદેસરતા અને આરોપીઓની ભૂમિકાની તપાસના આધારે આગળની કાર્યવાહીનું સ્વરૂપ નક્કી કરવામાં આવશે.
પોલીસની યોજના મુજબ નશા વિરુદ્ધની કાર્યવાહીનો વ્યાપ હવે આર્થિક નેટવર્ક સુધી વધારવામાં આવી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી સામાન્ય રીતે કાર્યવાહીનું મુખ્ય કેન્દ્ર તસ્કરોને પકડવા, તેમના કબજામાંથી નશીલા પદાર્થો જપ્ત કરવા અને સપ્લાય નેટવર્કની કડીઓ શોધવા સુધી રહ્યું છે.
હવે પોલીસ એ પણ તપાસ કરી રહી છે કે નશાના વેપારમાંથી મળેલી રકમનો ઉપયોગ મકાન, જમીન અથવા અન્ય સંપત્તિઓ ઊભી કરવામાં થયો છે કે નહીં. તપાસમાં કોઈ સંપત્તિ અને નશાના વેપાર વચ્ચે સંબંધ સામે આવે અને સંપત્તિની કાયદેસરતા અંગે પણ પ્રશ્નો મળે તો સંબંધિત કાયદા હેઠળ પ્રશાસનિક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
દહેરાદૂન શહેર અને આસપાસના એવા વિસ્તારોને પણ ચિહ્નિત કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, જ્યાં લાંબા સમયથી નશીલા પદાર્થોના વેચાણ અથવા તસ્કરીની ફરિયાદો મળતી રહી છે. પોલીસ આ વિસ્તારોને નશાના હોટસ્પોટ તરીકે મેપ કરવા માટે GIS એટલે કે જિયોગ્રાફિક ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી રહી છે.
આ ટેક્નોલોજી દ્વારા અલગ-અલગ વિસ્તારોમાંથી મળતી માહિતીને એકસાથે જોડીને નશાનું નેટવર્ક કયા વિસ્તારોમાં વધુ સક્રિય છે તે સમજવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જૂના કેસો, ધરપકડ કરાયેલા તસ્કરો, જપ્તી અને સ્થાનિક સ્તરે મળતી માહિતીને પણ આ પ્રક્રિયામાં સામેલ કરવામાં આવી રહી છે.
GIS મેપિંગનો હેતુ માત્ર કોઈ એક વ્યક્તિ અથવા એક મકાનની ઓળખ કરવાનો નથી, પરંતુ સમગ્ર નેટવર્કની ભૌગોલિક પ્રવૃત્તિઓને સમજવાનો છે. જ્યાંથી વારંવાર નશીલા પદાર્થોના વેચાણ અથવા સપ્લાયની ફરિયાદો સામે આવે છે, ત્યાંની માહિતી રેકોર્ડમાં સામેલ કરવામાં આવી રહી છે. ત્યારબાદ આવા વિસ્તારોમાં પોલીસની દેખરેખ વધારી શકાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં જૂના કેસો અને વર્તમાન પ્રવૃત્તિઓ વચ્ચે સંબંધ શોધવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી ધરપકડ કરાયેલા તસ્કરો પાછળ કોઈ મોટું નેટવર્ક કાર્યરત છે કે નહીં તે જાણી શકાય.
પોલીસ મુજબ પ્રારંભિક તપાસમાં આશરે 20 મકાનો ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે. આ મકાનો સાથે જોડાયેલા લોકો વિરુદ્ધ નશાની તસ્કરી અથવા વેચાણ સંબંધિત કેસ સામે આવી ચૂક્યા છે અથવા તેમની પ્રવૃત્તિઓ પોલીસની દેખરેખ હેઠળ છે.
જોકે, માત્ર કોઈ વ્યક્તિ વિરુદ્ધ કેસ નોંધાયો હોવો આપમેળે તેની સંપત્તિ તોડી પાડવાનો આધાર માનવામાં આવી શકે નહીં. આ કારણે પોલીસ અને પ્રશાસન તરફથી સંપત્તિઓની અલગ-અલગ સ્તરે તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
મકાન કોના નામે છે, બાંધકામ ક્યારે થયું, બાંધકામની મંજૂરી અને જમીન સંબંધિત દસ્તાવેજો શું છે તથા સંબંધિત વ્યક્તિની નશાના વેપારમાં શું ભૂમિકા રહી છે, આ તમામ પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવશે.
દહેરાદૂનના સહસપુર વિસ્તારમાં નશાના તસ્કરો સાથે જોડાયેલા ઠેકાણાઓ સામે અગાઉ કાર્યવાહી થઈ ચૂકી છે. ત્યારબાદ હવે પોલીસની નજર દહેરાદૂન શહેર અને આસપાસના એવા વિસ્તારો પર છે, જેને નશાના હોટસ્પોટ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.
પોલીસનું માનવું છે કે કોઈપણ ગેરકાયદેસર નેટવર્કને નબળું કરવા માટે માત્ર નાના સ્તરના સપ્લાયર અથવા પેડલરને પકડવો પૂરતો નથી. તેની પાછળ રહેલા લોકો, ઠેકાણાઓ અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓની માહિતી એકત્ર કરવી પણ જરૂરી છે. આ દિશામાં સંપત્તિઓની તપાસ અને નેટવર્કની મેપિંગને અભિયાનનો હિસ્સો બનાવવામાં આવી રહ્યો છે.
આ કાર્યવાહીમાં જિલ્લા પ્રશાસનની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. પોલીસે ચિહ્નિત કરેલા 20 મકાનોની રિપોર્ટ પ્રશાસન પાસેથી માંગી છે. પ્રશાસનિક સ્તરે દસ્તાવેજોની તપાસ અને સંપત્તિ સંબંધિત રેકોર્ડનું સત્યાપન કરવામાં આવશે.
જો કોઈ કિસ્સામાં બાંધકામ ગેરકાયદેસર જણાય અથવા અન્ય કોઈ કાનૂની ઉલ્લંઘનની પુષ્ટિ થાય તો સંબંધિત વિભાગ પોતાના નિયમો હેઠળ કાર્યવાહી કરી શકે છે. પોલીસ દ્વારા કહેવામાં આવ્યું છે કે કોઈ સંપત્તિ તોડી પાડતા પહેલાં તેની માલિકી અને બાંધકામની કાયદેસરતાની તપાસ કરવામાં આવશે.
નશા વિરુદ્ધની કાર્યવાહીમાં પોલીસની તપાસનો એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો આરોપીઓનો ગુનાહિત ઇતિહાસ પણ રહેશે. કોઈ વ્યક્તિ વિરુદ્ધ અગાઉ કેટલા કેસ નોંધાયા, કયા કેસોમાં ધરપકડ થઈ, કયા પ્રકારના નશીલા પદાર્થો જપ્ત થયા અને તેના સંપર્ક કયા લોકો સાથે રહ્યા છે, આ તમામ માહિતીને જોડીને નેટવર્કનું ચિત્ર તૈયાર કરી શકાય છે.
પોલીસ જૂના રેકોર્ડ અને વર્તમાન કેસોને જોડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તેનાથી એક વિસ્તારમાં સક્રિય તસ્કરો અન્ય વિસ્તારોના સપ્લાયર અથવા વિતરકો સાથે કેવી રીતે જોડાયેલા છે તે જાણવામાં મદદ મળી શકે છે.
પોલીસની કાર્યવાહીમાં હવે આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર નજર વધારવી પણ આ વ્યૂહરચનાનો હિસ્સો છે. નશાના વેપારમાં સામેલ લોકોની આવક અને સંપત્તિ વચ્ચેના સંબંધની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
તપાસનો હેતુ એ જાણવાનો છે કે નશીલા પદાર્થોના ગેરકાયદેસર વેપારમાંથી મળેલી રકમનો ઉપયોગ સંપત્તિ ખરીદવા અથવા બાંધકામમાં કરવામાં આવ્યો છે કે નહીં. જો કોઈ કિસ્સામાં આવો સંબંધ સ્થાપિત થાય તો આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા સંબંધિત કાયદા અને સક્ષમ સત્તાધિકારીઓના નિર્ણય અનુસાર આગળ વધશે.
દહેરાદૂનમાં નશાના હોટસ્પોટ ચિહ્નિત કરવા માટે અપનાવવામાં આવી રહેલી GIS મેપિંગ વ્યવસ્થા આ અભિયાનને ટેક્નિકલ આધાર પણ આપી રહી છે. પોલીસ પાસે રહેલા જૂના કેસોને એક જગ્યાએ જોડીને એવા સ્થળોની ઓળખ કરવામાં આવી રહી છે જ્યાં નશા સંબંધિત કેસ વારંવાર સામે આવ્યા છે.
ધરપકડ અને જપ્તીની માહિતીને પણ તેમાં સામેલ કરવામાં આવી રહી છે. સ્થાનિક સ્તરે મળતી માહિતી જોડીને પોલીસ એવા વિસ્તારોની ઓળખ કરી રહી છે જ્યાં વધુ દેખરેખની જરૂર છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પોલીસનું ધ્યાન માત્ર મકાનો પર નહીં પરંતુ નશાના સમગ્ર નેટવર્કની રચના પર છે. પોલીસ એ સમજવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે કે નશીલા પદાર્થો ક્યાંથી આવે છે, કયા માધ્યમથી શહેર અથવા જિલ્લામાં પહોંચે છે, કયા લોકો દ્વારા તેનું વેચાણ થાય છે અને તેની સાથે જોડાયેલા લોકોની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ કેવી રીતે ચાલે છે.
આ કારણે તસ્કરોના સંપર્કો, જૂના કેસો, જપ્તી અને સંપત્તિ સંબંધિત રેકોર્ડને એકસાથે જોવામાં આવી રહ્યા છે.
વરિષ્ઠ પોલીસ અધિક્ષક પ્રમેન્દ્ર ડોબાલના જણાવ્યા અનુસાર નશા વિરુદ્ધનું અભિયાન માત્ર ધરપકડ સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવશે નહીં. તસ્કરોના નેટવર્ક, તેમના ઠેકાણાઓ અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર પણ નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે ચિહ્નિત સંપત્તિઓની તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ આગળની કાર્યવાહીનું સ્વરૂપ સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. તેનો અર્થ એ છે કે હાલમાં 20 મકાનો ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે, પરંતુ આ તમામ સામે બુલડોઝર કાર્યવાહી નક્કી થઈ ગઈ છે એવું કહી શકાય નહીં. પ્રથમ તપાસ અને સત્યાપનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
આ મામલે એ તફાવત પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે પોલીસ દ્વારા કોઈ મકાનને દેખરેખ અથવા તપાસ માટે ચિહ્નિત કરવું અને તે મકાનને કાયદેસર રીતે તોડી પાડવાનો આદેશ અલગ-અલગ પ્રક્રિયાઓ છે.
ચિહ્નિત સંપત્તિઓની તપાસ બાદ જ નક્કી થશે કે કયા કિસ્સામાં આગળ કોઈ કાર્યવાહી બને છે. તેથી હાલમાં પોલીસની તૈયારીને સંભવિત કાર્યવાહીના પ્રારંભિક તબક્કા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. સંબંધિત સંપત્તિઓના દસ્તાવેજો અને બાંધકામની સ્થિતિ સામે આવ્યા બાદ જ અંતિમ કાર્યવાહી અંગે સ્પષ્ટતા થશે.
દહેરાદૂન અને આસપાસના વિસ્તારોમાં નશાના વેચાણ અને તસ્કરી સાથે જોડાયેલી ફરિયાદોને ધ્યાનમાં રાખીને પોલીસની આ વ્યૂહરચના આગળ પણ વિસ્તરી શકે છે. જો તપાસમાં જૂના કેસો સાથે જોડાયેલા અન્ય મકાનો અથવા સંપત્તિઓ અંગે માહિતી સામે આવે તો ચિહ્નિત સંપત્તિઓની સંખ્યા વધવાની શક્યતાને નકારી શકાય નહીં.
હાલમાં પ્રારંભિક સ્તરે આશરે 20 મકાનો પોલીસના રડાર પર છે અને તેમની રિપોર્ટ જિલ્લા પ્રશાસન પાસેથી માંગવામાં આવી છે.
આ કાર્યવાહીમાં આગામી દિવસોમાં તપાસ રિપોર્ટની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. રિપોર્ટમાં સંપત્તિની માલિકી, બાંધકામની કાયદેસરતા અને સંબંધિત વ્યક્તિ વિરુદ્ધ નોંધાયેલા કેસોની માહિતી સામે આવ્યા બાદ પ્રશાસનિક કાર્યવાહીનો માર્ગ સ્પષ્ટ થશે.
આ સાથે GIS મેપિંગ દ્વારા સામે આવતા નવા હોટસ્પોટ પર પણ પોલીસ દેખરેખ વધારી શકે છે. નશાના નેટવર્કને સમજવા માટે પોલીસ જૂના કેસો અને વર્તમાન પ્રવૃત્તિઓ વચ્ચેના સંબંધો શોધી રહી છે.
ઉત્તરાખંડમાં નશા વિરુદ્ધના અભિયાન હેઠળ પોલીસ હવે તસ્કરોની ધરપકડ અને નશીલા પદાર્થોની જપ્તી સાથે તેમની સંપત્તિઓ અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓની પણ તપાસ કરી રહી છે. દહેરાદૂનમાં આશરે 20 મકાનો પ્રારંભિક સ્તરે ચિહ્નિત કરવામાં આવ્યા છે, જેના સંબંધમાં જિલ્લા પ્રશાસન પાસેથી રિપોર્ટ માંગવામાં આવી છે. સંપત્તિની માલિકી અને બાંધકામની કાયદેસરતાની તપાસ કરવામાં આવશે, જ્યારે GIS મેપિંગ દ્વારા નશાના હોટસ્પોટ ચિહ્નિત કરીને ત્યાં દેખરેખ વધારવાની તૈયારી છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ કઈ સંપત્તિ સામે કઈ કાનૂની અથવા પ્રશાસનિક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તે સ્પષ્ટ થશે.
