ऑस्ट्रेलियाने 16 वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियाच्या वापरास राष्ट्रीय स्तरावर बंदी घालण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. 10 डिसेंबरपासून Facebook, Instagram, Snapchat आणि YouTube यांसारखे प्रमुख प्लॅटफॉर्म अल्पवयीन वापरकर्त्यांना ब्लॉक करतील. हे पाऊल मुलांची मानसिक आणि सामाजिक सुरक्षा वाढवण्यासाठी आणि त्यांना सायबरबुलिंग, नैराश्य आणि हानिकारक सामग्रीपासून वाचवण्यासाठी उचलण्यात आले आहे.
ऑस्ट्रेलिया सोशल मीडिया नियमन: ऑस्ट्रेलियाने 16 वर्षांखालील मुलांच्या सोशल मीडिया वापरास बंदी घालण्याचा ऐतिहासिक निर्णय घेतला आहे. 10 डिसेंबरपासून Facebook, Instagram, Snapchat आणि YouTube सारख्या प्रमुख कंपन्यांना अल्पवयीन वापरकर्त्यांना ब्लॉक करावे लागेल, अन्यथा त्यांना मोठा दंड भरावा लागेल. हा कायदा ऑस्ट्रेलियातील मुलांच्या मानसिक आरोग्य संरक्षणासाठी, सायबरबुलिंग थांबवण्यासाठी आणि त्यांना अवांछित, हानिकारक सामग्रीपासून वाचवण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. कंपन्यांना वयाच्या पडताळणीची आणि खाते ब्लॉक करण्याची जबाबदारी देण्यात आली आहे.
बंदीमागची कारणे
ऑस्ट्रेलियाचा हा कायदा जगातील पहिला असा कायदा आहे, जो मुलांना सोशल मीडियाच्या दुष्परिणामांपासून वाचवण्यासाठी वय-आधारित निर्बंधांना कायदेशीर रूप देतो. खोटी जीवनशैली, प्रभाव टाकणाऱ्या पोस्ट्स, सायबरबुलिंग आणि हानिकारक सामग्री लक्षात घेता, सरकारने हे पाऊल उचलले आहे.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सततचा सोशल मीडिया वापर किशोरांच्या विचारसरणीवर आणि आत्मविश्वासावर गंभीर परिणाम करू शकतो. मुलांना नकळत पॉर्नोग्राफिक सामग्री, ड्रग्ज किंवा तीव्र सायबरबुलिंगचा सामना करावा लागू शकतो.
कायदा आणि त्याची कार्यप्रणाली
नोव्हेंबर 2024 मध्ये मंजूर झालेल्या या कायद्यानुसार, TikTok, Instagram, Facebook, Reddit, Snapchat, X आणि YouTube यांसारखे प्लॅटफॉर्म 16 वर्षांखालील मुलांना ब्लॉक करतील. YouTube Kids, Google Classroom, LinkedIn, WhatsApp आणि Pinterest या बंदीतून वगळण्यात आले आहेत.
हा कायदा कंपन्यांवर जबाबदारी टाकतो, मुलांवर किंवा पालकांवर नाही. प्लॅटफॉर्मने हे सुनिश्चित करणे आवश्यक आहे की कोणताही अल्पवयीन वापरकर्ता खात्यापर्यंत पोहोचू नये. कायद्याचे उल्लंघन केल्यास मोठा दंड आकारला जाईल.
प्लॅटफॉर्म्सची तयारी आणि वाद
Meta (Facebook, Instagram) ने 4 डिसेंबरपासून अल्पवयीन खाती काढून टाकण्यास सुरुवात केली आहे. Snap आणि TikTok देखील वय पडताळणीसाठी वेगवेगळी वैशिष्ट्ये आणत आहेत. Snap ने सांगितले की 16 वर्षांखालील वापरकर्ते त्यांचे खाते तीन वर्षांपर्यंत निष्क्रिय ठेवू शकतात.
मात्र, यावर टीकाही होत आहे. काही तज्ज्ञ आणि अल्पवयीन मुलांचे म्हणणे आहे की सोशल मीडियावर पूर्ण बंदी घातल्याने मुलांना जगापासून वेगळे केले जाईल आणि ते नवीन खाती तयार करून या प्रणालीला चकमा देऊ शकतात.
