भारताचे प्रमुख स्टॉक एक्सचेंज National Stock Exchange (NSE) आणि Bombay Stock Exchange (BSE) सामान्यतः सप्ताहांत म्हणजे शनिवार आणि रविवार बंद असतात. मात्र, 11 एप्रिल 2026 रोजी शनिवार असूनही दोन्ही एक्सचेंज खुले ठेवण्यात आले कारण विशेष “मॉक ट्रेडिंग सेशन” आयोजित करण्यात आले होते, ज्यामध्ये प्रत्यक्ष व्यवहार केले जात नाहीत.
मॉक ट्रेडिंग ही एक सिम्युलेटेड प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये बाजारातील सहभागी प्रत्यक्ष पैसे न वापरता ट्रेडिंगचा सराव करतात. हे सेशन एक्सचेंज, ब्रोकर्स आणि ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मच्या तांत्रिक प्रणालींची तपासणी करण्यासाठी आयोजित केले जाते. या प्रकारच्या सेशनचा उद्देश लाईव्ह ट्रेडिंगदरम्यान कोणतीही तांत्रिक अडचण उद्भवू नये याची खात्री करणे हा आहे. याशिवाय, नव्या ट्रेडर्सना कोणत्याही आर्थिक जोखमीशिवाय बाजार समजून घेण्यासाठी ही प्रक्रिया उपयुक्त ठरते.
11 एप्रिल 2026 रोजी आयोजित या विशेष मॉक ट्रेडिंग सेशनमध्ये इक्विटी सेगमेंट, इलेक्ट्रॉनिक गोल्ड रिसीट्स (EGR), करन्सी डेरिव्हेटिव्ह्ज आणि कमोडिटी डेरिव्हेटिव्ह्ज या प्रमुख सेगमेंट्सचा समावेश करण्यात आला होता. या सर्व सेगमेंट्समध्ये ट्रेडिंग सिस्टमची कार्यक्षमता, रिस्क मॅनेजमेंट आणि ऑर्डर प्रोसेसिंग यांसारख्या प्रक्रियांची तपासणी करण्यात आली.
NSE आणि BSE यांनी 10 एप्रिल 2026 रोजी जारी केलेल्या सर्क्युलरमध्ये या मॉक ट्रेडिंग सेशनची माहिती दिली होती. सर्क्युलरनुसार, हे सेशन विशेषतः ट्रेडिंग आणि रिस्क मॅनेजमेंट सिस्टमची तपासणी करण्यासाठी आयोजित करण्यात आले. BSE ने आपल्या नोटिसमध्ये स्पष्ट केले की हे सेशन विशेषतः कमोडिटी डेरिव्हेटिव्ह्ज सेगमेंटसह इतर सेगमेंट्समध्ये तांत्रिक चाचणीसाठी आहे. तसेच, ट्रेडिंगमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या सॉफ्टवेअर आणि अॅप्लिकेशन्सची तपासणी करण्यासाठी सदस्यांना सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले.
NSE ने आपल्या सर्क्युलरमध्ये युनिक क्लायंट कोड (UCC) संदर्भात महत्त्वाची माहिती दिली. एक्सचेंजने नमूद केले की 11 एप्रिल रोजी सकाळी 10 वाजल्यापासून मध्यरात्रीपर्यंत UCC प्रणाली लाईव्ह वातावरणात उपलब्ध राहणार नाही. या कालावधीत केलेले कोणतेही बदल पुढील ट्रेडिंग दिवशी वैध मानले जाणार नाहीत.
मॉक ट्रेडिंग सेशनदरम्यान एक्सचेंजने ट्रेडिंग सदस्य आणि ब्रोकर्सना त्यांच्या प्रणालींच्या चाचणीसाठी या संधीचा वापर करण्याचा सल्ला दिला. यामध्ये रिस्क रिडक्शन मोडची तपासणी, ट्रेडिंग इंटरप्शनच्या परिस्थितींचे परीक्षण, ऑर्डर मॅनेजमेंट सिस्टमची चाचणी आणि API आधारित ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मच्या कार्यक्षमतेची पडताळणी यांचा समावेश होता. थर्ड-पार्टी प्लॅटफॉर्म किंवा स्वतः विकसित केलेल्या प्रणालींचा वापर करणाऱ्या ब्रोकर्ससाठी हे सेशन महत्त्वाचे मानले गेले. मॉक ट्रेडिंग सेशनची वेळ सेगमेंटनुसार निश्चित करण्यात आली होती आणि ते प्री-ओपन, ओपन आणि क्लोजिंग अशा टप्प्यांमध्ये आयोजित करण्यात आले, ज्याद्वारे प्रत्यक्ष बाजार परिस्थितीचे अनुकरण करण्यात आले.
