बिहारमध्ये छठ महापर्वाच्या तयारीला सुरुवात होताच हरियाणातील पानिपत येथून आपल्या गावी परतणाऱ्या स्थलांतरित कामगारांची संख्या वाढली आहे. बिहारला जाणाऱ्या रेल्वेगाड्यांमधील सामान्य डबे प्रवाशांनी भरून जात असल्याने अनेकांना रेल्वेत चढण्यासाठीही अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
पानिपत रेल्वे स्थानकावर सध्या बिहारला जाणाऱ्या प्रवाशांची मोठी गर्दी दिसून येत आहे. सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत मोठ्या संख्येने प्रवासी सामानासह स्थानकावर पोहोचत आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने पानिपत येथील कारखाने आणि विविध औद्योगिक आस्थापनांमध्ये काम करणाऱ्या स्थलांतरित कामगारांचा समावेश आहे.
छठपूजा जवळ आल्याने सर्वांनाच लवकरात लवकर आपल्या गावी पोहोचायचे आहे. रेल्वेगाडी येण्यापूर्वीच फलाटावर प्रवाशांची गर्दी जमा होते. गाडी स्थानकावर थांबताच प्रवासी त्यात चढण्यासाठी पुढे सरसावतात.
प्रवाशांची संख्या अधिक असल्याने स्थानकावर गोंधळाची परिस्थिती निर्माण होत आहे. अनेकांना रेल्वेगाडीत जागा मिळत नसल्याने दुसऱ्या गाडीची प्रतीक्षा करावी लागत आहे.
बिहारला जाणाऱ्या रेल्वेगाड्यांच्या सामान्य डब्यांमध्ये सर्वाधिक गर्दी दिसून येत आहे. अनेक डबे आधीपासूनच प्रवाशांनी भरलेले असतात. त्यामुळे पानिपत येथून गाडीत चढणाऱ्या प्रवाशांना डब्यात प्रवेश करणेही कठीण होत आहे.
काही प्रवासी सामानासह डब्यांच्या दरवाज्याजवळ उभे असतात, तर काही जण डब्यात थोडीशी जागा मिळण्याच्या प्रतीक्षेत असतात. गर्दी इतकी असते की स्वच्छतागृहाजवळील जागाही प्रवाशांनी भरलेली दिसते.
लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांसह प्रवास करणाऱ्या कुटुंबांना अधिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. सामान सांभाळणे आणि कुटुंबातील सर्व सदस्यांना एकाच वेळी रेल्वेत चढवणे यासाठी प्रवाशांना मोठी कसरत करावी लागत आहे.
डबे आधीपासूनच भरलेले असल्याने दरवाजे बंद असतात. त्यामुळे स्थानकावर उपस्थित असलेल्या प्रवाशांच्या अडचणी आणखी वाढतात. अनेकदा प्रवासी फलाटावरच राहतात आणि त्यांना रेल्वेत चढण्याची संधी मिळत नाही.
डब्यात आधीच मोठ्या संख्येने प्रवासी असल्याने नवीन प्रवाशांसाठी आत जाण्याचा मार्ग तयार करणे कठीण होते. त्यामुळे रेल्वे स्थानकावर थांबलेली असतानाही काही प्रवाशांना गाडीत चढता येत नाही.
या गर्दीचा परिणाम कुटुंबासह प्रवास करणाऱ्यांवरही होत आहे. मुले आणि सामान घेऊन गर्दीतून पुढे जाणे सोपे नसल्याने अनेक प्रवाशांना प्रवासासाठी अधिक वेळ प्रतीक्षा करावी लागत आहे.
पानिपत हे मोठे औद्योगिक शहर आहे. येथील वस्त्रोद्योगासह विविध कारखान्यांमध्ये बिहारमधील मोठ्या संख्येने स्थलांतरित कामगार कार्यरत आहेत. रोजगारासाठी आपल्या घरापासून दूर राहणारे हे कामगार छठपूजेच्या निमित्ताने आपल्या गावी परतू इच्छित आहेत.
अनेक कामगार वर्षभर कामात व्यस्त असतात. सणाच्या काळातच त्यांना कुटुंबासोबत काही दिवस घालवण्याची संधी मिळते. त्यामुळे छठपूजा जवळ येताच बिहारला जाणाऱ्या रेल्वेगाड्यांमधील प्रवाशांची संख्या अचानक वाढते.
कामगारांसाठी घराकडे परतण्याचा प्रवास सोपा राहिलेला नाही. रेल्वे स्थानकावर पोहोचल्यानंतरही गाडीत जागा मिळेल की नाही, याची चिंता त्यांना सतावत आहे. तरीही कोणत्याही परिस्थितीत आपल्या गावी पोहोचण्याचा प्रयत्न प्रवाशांकडून सुरू आहे.
बिहारमधील लोकांसाठी छठपूजा हा केवळ सण नसून कुटुंब आणि परंपरांशी जोडलेला महत्त्वाचा धार्मिक उत्सव आहे. चार दिवस चालणाऱ्या या महापर्वात सूर्यदेव आणि छठी मैयाची पूजा केली जाते. या काळात कुटुंबातील सदस्य एकत्र येऊन पूजेची तयारी करतात.
पानिपतहून बिहारला परतणारे स्थलांतरित कामगारही वेळेत आपल्या गावी पोहोचण्याच्या उद्देशाने प्रवास करत आहेत. त्यांच्या कुटुंबीयांना घरी त्यांच्या आगमनाची प्रतीक्षा आहे. त्यामुळे लांबचा प्रवास आणि रेल्वेगाड्यांमधील गर्दी असूनही ते गावी परतण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
छठपूजेच्या काळात दरवर्षी मोठ्या संख्येने स्थलांतरित कामगार बिहारमध्ये परततात. यंदाही पानिपत रेल्वे स्थानकावर त्याचा परिणाम दिसून येत आहे.
रेल्वेगाड्यांमधील वाढत्या गर्दीच्या पार्श्वभूमीवर प्रवाशांनी प्रवासादरम्यान विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. विशेषतः सामान्य डब्यांच्या दरवाज्याजवळ उभे राहून प्रवास करणे धोकादायक ठरू शकते.
लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांसोबत प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांनी गर्दीपासून सुरक्षित अंतर राखणे आणि सामानाची काळजी घेणे आवश्यक आहे. रेल्वेत चढताना धक्काबुक्की टाळण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
बिहारला जाणाऱ्या प्रवाशांनी प्रवासापूर्वी रेल्वेच्या अधिकृत माध्यमांद्वारे गाड्यांची माहिती आणि आसनांची उपलब्धता तपासून घ्यावी. रेल्वेच्या वेळापत्रकासह इतर आवश्यक माहिती भारतीय रेल्वेच्या अधिकृत संकेतस्थळावर किंवा NTES च्या माध्यमातून मिळू शकते.
