ग्रेटर नोएडा आणि ग्रेटर नोएडा वेस्टमधील मेट्रो प्रवास अधिक सुलभ करण्यासाठी नोएडा प्राधिकरणाने मेट्रो नेटवर्कच्या विस्ताराची योजना आखली आहे. सध्याचे मेट्रो नेटवर्क 69.766 किलोमीटरपर्यंत वाढवण्याची तयारी सुरू आहे. या विस्तारांतर्गत तीन नवीन कॉरिडॉर उभारण्यात येणार असून, त्यावर एकूण 15 नवीन स्थानके प्रस्तावित आहेत. या प्रकल्पाचा सुमारे 20 लाख लोकांना फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.
गौतम बुद्ध नगरमध्ये सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अधिक विस्तारित करण्याच्या दृष्टीने नोएडा प्राधिकरणाकडून नियोजन सुरू आहे. सध्या नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि ग्रेटर नोएडा वेस्टमधील विविध भागांना मेट्रोने जोडण्याची योजना आहे. नवीन कॉरिडॉर तयार झाल्यानंतर दिल्लीसह आसपासच्या शहरांमध्ये दररोज प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांनाही याचा लाभ मिळणार आहे.
सध्या नोएडामध्ये एकूण 47.157 किलोमीटरचे मेट्रो नेटवर्क कार्यरत आहे. यामध्ये अ‍ॅक्वा लाइनचा 29.707 किलोमीटर, ब्लू लाइनचा 13.5 किलोमीटर आणि मॅजेंटा लाइनचा 3.95 किलोमीटरचा समावेश आहे. या तीन मार्गांद्वारे शहरातील अनेक प्रमुख भागांना मेट्रो सेवा उपलब्ध आहे.
आता या नेटवर्कमध्ये आणखी 22.609 किलोमीटरचे तीन नवीन कॉरिडॉर जोडण्याची योजना आहे. या तिन्ही कॉरिडॉरचे काम पूर्ण झाल्यानंतर मेट्रो नेटवर्कची एकूण लांबी 69.766 किलोमीटर होईल.
प्राधिकरणाच्या नियोजनानुसार, वाढती लोकसंख्या असलेल्या भागांना नवीन मेट्रो मार्गांशी जोडण्यात येणार आहे. त्यामुळे नागरिकांना घरापासून कार्यालय, महाविद्यालय आणि इतर महत्त्वाच्या ठिकाणी जाण्यासाठी सार्वजनिक वाहतुकीचा पर्याय उपलब्ध होईल.
मेट्रो विस्तार योजनेअंतर्गत बॉटनिकल गार्डन ते सेक्टर-142 दरम्यान 11.56 किलोमीटर लांबीचा नवीन कॉरिडॉर उभारण्यात येणार आहे. या मार्गावर आठ नवीन स्थानके बांधण्याची योजना आहे.
बॉटनिकल गार्डन हे सध्या ब्लू लाइन आणि मॅजेंटा लाइनवरील महत्त्वाचे स्थानक आहे. नवीन कॉरिडॉर तयार झाल्यानंतर प्रवाशांना येथून इतर मेट्रो मार्गांवर जाणे अधिक सुलभ होईल.
विशेषतः नोएडा एक्सप्रेसवे आणि आसपासच्या सेक्टरमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांना या प्रकल्पाचा लाभ मिळणार आहे. सध्या या भागांमधून दिल्ली किंवा नोएडातील इतर ठिकाणी जाण्यासाठी अनेक प्रवासी खासगी वाहने, बस आणि ऑटोचा वापर करतात.
नवीन मेट्रो मार्ग सुरू झाल्यानंतर या प्रवाशांना सार्वजनिक वाहतुकीचा अतिरिक्त पर्याय उपलब्ध होईल.
ग्रेटर नोएडा वेस्टमधील नागरिकांसाठीही मेट्रो विस्ताराची योजना महत्त्वाची आहे. या परिसरात मोठ्या संख्येने निवासी सोसायट्या आहेत. येथील हजारो नागरिक दररोज नोकरी आणि इतर कामांसाठी नोएडा तसेच दिल्लीला प्रवास करतात.
या परिसराला मेट्रो नेटवर्कशी जोडण्यासाठी सेक्टर-51 ते ग्रेटर नोएडा वेस्टमधील सेक्टर-4 दरम्यान 8.449 किलोमीटर लांबीचा मेट्रो मार्ग प्रस्तावित आहे. या मार्गावर पाच स्थानके उभारण्यात येणार आहेत.
मेट्रो सेवा सुरू झाल्यानंतर ग्रेटर नोएडा वेस्टमधील नागरिकांना अ‍ॅक्वा लाइनशी जोडणी मिळेल. त्यामुळे रस्ते वाहतुकीवरील अवलंबित्व कमी होण्याची शक्यता आहे.
सध्या या परिसरातील नागरिकांना सकाळी आणि संध्याकाळी गर्दीच्या वेळेत वाहतूक कोंडीचा सामना करावा लागतो. मेट्रो नेटवर्कचा विस्तार झाल्यानंतर प्रवाशांना प्रवासासाठी आणखी एक पर्याय उपलब्ध होईल.
नोएडा मेट्रो विस्ताराशी संबंधित दोन प्रकल्पांच्या बांधकामाची जबाबदारी लार्सन अँड टुब्रो (एलअँडटी) कंपनीकडे सोपवण्यात आली आहे. यामध्ये बॉटनिकल गार्डन ते सेक्टर-142 आणि ग्रेटर नोएडा डेपो ते बोड़ाकी या मार्गांच्या बांधकामाचा समावेश आहे.
ग्रेटर नोएडा डेपो ते बोड़ाकी दरम्यान सुमारे 2.6 किलोमीटर लांबीचा मेट्रो मार्ग उभारण्यात येणार आहे. या विस्तारामुळे भविष्यात बोड़ाकी परिसरातील वाहतूक सुविधांमध्ये सुधारणा होण्यास मदत होईल.
या दोन्ही कॉरिडॉरवर एकूण 10 स्थानके प्रस्तावित आहेत. तर ग्रेटर नोएडा वेस्टच्या मार्गावर पाच स्थानके उभारण्यात येणार आहेत. अशा प्रकारे मेट्रो नेटवर्कमध्ये एकूण 15 नवीन स्थानके जोडण्याची योजना आहे.
नोएडा आणि ग्रेटर नोएडाच्या सध्याच्या मेट्रो नेटवर्कमध्ये तीन मार्गांवर एकूण 35 स्थानके कार्यरत आहेत. यामध्ये ब्लू लाइनवरील 12, मॅजेंटा लाइनवरील दोन आणि अ‍ॅक्वा लाइनवरील 21 स्थानकांचा समावेश आहे.
तीन नवीन कॉरिडॉरचे बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर मेट्रोची सेवा अनेक नवीन भागांपर्यंत पोहोचणार आहे. त्यामुळे नोएडा, ग्रेटर नोएडा आणि ग्रेटर नोएडा वेस्टदरम्यान प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना सुविधा मिळेल.
मेट्रो नेटवर्कचा विस्तार झाल्यानंतर दिल्ली, गाझियाबाद आणि एनसीआरमधील इतर शहरांपर्यंत पोहोचण्यासाठीही अधिक चांगली कनेक्टिव्हिटी मिळण्याची अपेक्षा आहे. मात्र, प्रत्यक्ष लाभ नवीन मार्ग सुरू झाल्यानंतर आणि त्यांची विद्यमान मेट्रो मार्गांशी जोडणी झाल्यानंतरच स्पष्ट होईल.
सध्या या सर्व प्रकल्पांच्या पूर्ततेची निश्चित तारीख जाहीर करण्यात आलेली नाही. बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर आणि आवश्यक मंजुरी मिळाल्यानंतरच नवीन कॉरिडॉरवर प्रवासी सेवा सुरू करता येणार आहे.
