काँग्रेस निवडणूक आयोगाशी संबंधित आपल्या राजकीय मोहिमेला पुढे नेण्याच्या तयारीत आहे. पक्षाच्या कार्यसमितीची (CWC) बैठक मंगळवार, 29 सप्टेंबर रोजी काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या अध्यक्षतेखाली होणार आहे. या बैठकीत पक्षाच्या पुढील रणनीतीवर चर्चा होणार असून, मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांना पदावरून हटवण्याची मागणी आणि निवडणूक आयोगातील कथित मतभेदांबाबत पक्षाच्या भूमिकेवरही विचारविनिमय केला जाणार आहे.
CWC ही काँग्रेसची सर्वोच्च निर्णय घेणारी संस्था आहे. बैठकीत निवडणूक आयोगाशी संबंधित वाद, मतदार यादीचे विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) तसेच मतदार यादीत नावे समाविष्ट करणे आणि वगळणे यासंबंधीच्या मुद्द्यांवर चर्चा होण्याची शक्यता आहे. काँग्रेसचा आरोप आहे की निवडणूक प्रक्रिया आणि मतदार याद्यांशी संबंधित निर्णयांबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. याच मुद्द्यांच्या आधारे पक्षाने मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्याविरोधात कारवाई करून त्यांना पदावरून हटवण्याची मागणी केली आहे.
दुसरीकडे, निवडणूक आयोगाने म्हटले आहे की आयोगाच्या आत वेगवेगळी मते किंवा सूचना समोर येणे हा संस्थात्मक प्रक्रियेचा भाग आहे आणि त्याचे आदेश कायदेशीर तरतुदींनुसार जारी केले जातात. आयोगाने असेही म्हटले आहे की सर्व निवडणूक आयुक्त आणि अधिकाऱ्यांना निवडणूक व्यवस्थेतील सुधारणांसाठी आपल्या सूचना देण्याचा अधिकार आहे.
मतदार यादीच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण म्हणजेच Special Intensive Revision (SIR) प्रक्रियेबाबत काँग्रेससह अनेक विरोधी पक्ष सातत्याने प्रश्न उपस्थित करत आहेत. निवडणूक आयोगाच्या दोन सदस्यांकडून SIRशी संबंधित काही निर्णय आणि प्रक्रियांवर आक्षेप नोंदवण्यात आल्याचे वृत्त समोर आल्यानंतर हा वाद आणखी वाढला. या मुद्द्यांमध्ये नव्या मतदारांच्या नोंदणीसाठी Form 6 मधील बदल, मतदार यादीत नावे समाविष्ट करणे आणि वगळण्याची प्रक्रिया तसेच निवडणूक डेटाच्या व्यवस्थापनाशी संबंधित प्रश्नांचा समावेश आहे.
या पार्श्वभूमीवर काँग्रेस निवडणूक आयोगाविरोधातील आपली राजकीय आणि संघटनात्मक प्रतिक्रिया पुढे नेण्याच्या तयारीत आहे. CWC बैठकीत हा मुद्दा पुढे कोणत्या पातळीवर मांडायचा आणि विरोधी पक्षांसोबत समन्वय कशा प्रकारे करायचा, याबाबत निर्णय होण्याची शक्यता आहे.
CWC बैठकीच्या दुसऱ्या दिवशी, म्हणजे 30 सप्टेंबर रोजी, विरोधी INDIA आघाडीच्या नेत्यांची बैठक प्रस्तावित आहे. या बैठकीतही निवडणूक आयोग, SIR आणि मुख्य निवडणूक आयुक्तांशी संबंधित मुद्द्यांवर संयुक्त रणनीतीबाबत चर्चा होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे विरोधी पक्षांमधील पुढील समन्वयाच्या दृष्टीने काँग्रेसची CWC बैठक महत्त्वाची ठरू शकते.
काँग्रेससाठी ही बैठक केवळ निवडणूक आयोगाशी संबंधित वादापुरती मर्यादित राहणार नाही. आगामी विधानसभा निवडणुकांची तयारी, राज्यांमधील संघटनेची स्थिती आणि संभाव्य राजकीय आघाड्यांवरही विचारविनिमय होऊ शकतो. विविध राज्यांतील निवडणूक तयारी आणि सहयोगी पक्षांसोबतच्या समन्वयाबाबतही पक्ष नेतृत्व चर्चा करू शकते.
CWC बैठकीदरम्यान उत्तराखंडमधील हल्द्वानी येथे काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्या सभेनंतर मंचाचे कथितरित्या शुद्धीकरण करण्यात आल्याच्या प्रकरणावरही पक्ष चर्चा करू शकतो. काँग्रेस या घटनेकडे दलित सन्मानाशी संबंधित मुद्दा म्हणून पाहत असून, तो व्यापक सामाजिक मुद्दा म्हणून मांडण्याची तयारी करत आहे. 29 सप्टेंबर रोजी पक्षाच्या SC-ST नेत्यांची स्वतंत्र बैठकही प्रस्तावित आहे. या बैठकीत या विषयासह दलित-आदिवासी अधिकारांशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा होणार आहे.
याशिवाय दिल्ली विद्यापीठ छात्रसंघ निवडणुकीत काँग्रेसची विद्यार्थी संघटना NSUI च्या कामगिरीचा आढावाही पक्षाच्या संघटनात्मक चर्चेचा भाग होऊ शकतो. आगामी निवडणुका लक्षात घेता विविध राज्यांमधील संघटनेची सक्रियता आणि तळागाळातील पक्षाच्या तयारीवरही चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
