डिजिटल वातावरणात ऑनलाइन खात्यांची सुरक्षितता राखणे प्रत्येक इंटरनेट वापरकर्त्यासाठी अत्यावश्यक झाले आहे. सोशल मीडिया, बँकिंग किंवा ईमेल प्लॅटफॉर्म असो, कमजोर पासवर्डमुळे हॅकिंगच्या घटना वाढत असल्याचा इशारा सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी दिला आहे. भारतासह जगभरात वाढत असलेल्या सायबर फसवणुकीच्या पार्श्वभूमीवर तज्ज्ञांनी किमान 12 ते 16 अक्षरांचा मजबूत आणि वेगळा पासवर्ड वापरण्याची शिफारस केली आहे. यामागील उद्देश वापरकर्त्यांची वैयक्तिक माहिती, आर्थिक डेटा आणि डिजिटल ओळख सुरक्षित ठेवणे हा आहे.
सायबर तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक खात्यासाठी लांब, जटिल आणि वेगळा पासवर्ड ठेवणे हॅकिंगचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी करते. मजबूत पासवर्डमध्ये मोठी आणि लहान अक्षरे, अंक आणि विशेष चिन्हे यांचा समावेश असावा. अशा रचनेमुळे पासवर्ड क्रॅक करणे तांत्रिकदृष्ट्या कठीण होते आणि खात्याची सुरक्षितता वाढते.
तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, पासवर्ड जितका जटिल आणि अनोखा असेल तितके तो तोडणे हॅकर्ससाठी कठीण ठरते. लक्षात राहील असा वाक्यांश, अनोखे शब्द आणि चिन्हे यांचे संयोजन सुरक्षित पर्याय ठरू शकते, कारण ते सुरक्षित असण्याबरोबरच लक्षात ठेवण्यासही सोपे असते.
नाव, जन्मतारीख, मोबाईल क्रमांक किंवा 123456 सारख्या सामान्य पॅटर्नचा पासवर्ड म्हणून वापर करणे धोकादायक ठरते. अशी माहिती सोशल मीडिया किंवा इतर सार्वजनिक प्लॅटफॉर्मवर सहज उपलब्ध असते आणि हॅकर्स सर्वप्रथम अशाच पर्यायांचा वापर करतात. त्यामुळे पासवर्डमध्ये वैयक्तिक माहितीचा वापर टाळणे आवश्यक आहे. वैयक्तिक माहितीसोबत थेट संबंध नसलेले शब्द आणि चिन्हांचे संयोजन निवडणे अधिक सुरक्षित ठरते.
एकाच पासवर्डचा अनेक प्लॅटफॉर्मवर वापर केल्यास खात्यांची सुरक्षितता कमी होते. एखाद्या वेबसाइटचा डेटा लीक झाल्यास त्याच पासवर्डद्वारे इतर खातीही हॅक होऊ शकतात. त्यामुळे बँकिंग, ईमेल आणि सोशल मीडिया खात्यांसाठी वेगवेगळे पासवर्ड ठेवणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांनी नमूद केले आहे.
तसेच, Two-Factor Authentication (2FA) सक्षम करणे अतिरिक्त सुरक्षा प्रदान करते. या पद्धतीत पासवर्ड व्यतिरिक्त OTP किंवा ऑथेंटिकेटर अॅपद्वारे दुसरी पुष्टी करावी लागते. त्यामुळे पासवर्ड लीक झाल्यासही खाते सुरक्षित राहते. अनेक मजबूत पासवर्ड सुरक्षितपणे व्यवस्थापित करण्यासाठी Password Manager चा वापर करणेही प्रभावी उपाय मानला जातो.
