उत्तर प्रदेशात हवामानाचे चित्र विभागनिहाय वेगवेगळे दिसून येत आहे. पूर्व उत्तर प्रदेशातील अनेक जिल्हे तीव्र उष्णता आणि उष्णतेच्या लाटेच्या प्रभावाखाली आहेत, तर पश्चिम भागात धुळीची वादळे आणि हलक्या पावसाची नोंद झाली आहे. हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, पुढील चार ते पाच दिवस पूर्व भागात उष्णतेचा प्रभाव कायम राहू शकतो, तर काही ठिकाणी अधूनमधून पावसाची शक्यता देखील आहे.
हवामान विभागानुसार, पूर्व उत्तर प्रदेशातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये तापमान सामान्यपेक्षा जास्त नोंदवले जात आहे. मागील 24 तासांत बांदा हा राज्यातील सर्वाधिक उष्ण जिल्हा ठरला असून, येथे कमाल तापमान 43.2 अंश सेल्सियस नोंदवले गेले. याशिवाय प्रयागराज, वाराणसी, गाझीपूर, जौनपूर आणि आसपासच्या जिल्ह्यांमध्येही तीव्र उष्णतेचा प्रभाव दिसून आला.
विभागाने 21 जून ते 24 जून दरम्यान काही भागांमध्ये तीव्र ते अतितीव्र उष्णतेची लाट येण्याचा इशारा दिला आहे. तज्ज्ञांनी दुपारच्या वेळेत घराबाहेर जाणे टाळण्याचा सल्ला दिला आहे. विशेषतः मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि आजारी व्यक्तींनी अधिक काळजी घेण्याची आवश्यकता असल्याचे सांगितले आहे, कारण उष्णतेच्या लाटेचा आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो.
पश्चिम उत्तर प्रदेशातील काही भागांमध्ये अलीकडील दिवसांत धुळीची वादळे आणि हलक्या पावसाची नोंद झाली आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, 22 जून ते 25 जून दरम्यान बहुतांश भागात हवामान कोरडे राहण्याची शक्यता आहे, मात्र काही ठिकाणी ढगाळ वातावरण आणि हलका पाऊस पडू शकतो.
पश्चिम उत्तर प्रदेशात तापमानात हळूहळू वाढ होण्याची शक्यता असली तरी पूर्व उत्तर प्रदेशासारखी गंभीर उष्णतेची लाट निर्माण होण्याची शक्यता कमी असल्याचे विभागाने म्हटले आहे.
हवामान शास्त्रज्ञांच्या मते, पंजाबपासून बिहारपर्यंत पसरलेली ट्रफ रेषा आणि उत्तर-पश्चिम उत्तर प्रदेशावरील सक्रिय चक्रीय परिसंचरणामुळे हवामानावर परिणाम होत आहे. याशिवाय पूर्व उत्तर प्रदेशापासून किनारी आंध्र प्रदेशापर्यंत आणखी एक ट्रफ रेषा सक्रिय आहे.
या हवामान प्रणालींमुळे राज्याच्या विविध भागांमध्ये वेगवेगळ्या प्रकारचे हवामान अनुभवास येत आहे. काही ठिकाणी उष्ण वारे वाहत आहेत, तर काही भागांत ढगाळ वातावरण आणि हलक्या पावसाच्या हालचाली नोंदवल्या जात आहेत.
हवामान विभाग आणि कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना उष्णतेच्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक खबरदारी घेण्याचा सल्ला दिला आहे. भाजीपाला आणि फळपिकांसाठी हलके सिंचन करणे, जमिनीत ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी मल्चिंगचा वापर करणे आणि नव्या रोपांना तीव्र उन्हापासून संरक्षण देण्यासाठी शेड नेटचा वापर करण्याची शिफारस करण्यात आली आहे.
तसेच पशुपालकांनी जनावरांसाठी स्वच्छ आणि थंड पाण्याची पुरेशी व्यवस्था ठेवावी, असेही सांगण्यात आले आहे. हवामान विभागाच्या मते, 25 जूननंतर राज्यातील काही भागांत पावसाच्या हालचाली वाढू शकतात, ज्यामुळे तापमानात घट होऊन उष्णतेपासून काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
