इथियोपियाच्या उत्तरेकडील अमहारा प्रदेशातील त्सादकाने देब्रे मितमाक सेंट मेरी मठात आयोजित विशेष प्रार्थना सभेदरम्यान सोमवारी पहाटे झालेल्या भूस्खलनात किमान 14 जणांचा मृत्यू झाला असून सात जण जखमी झाले आहेत. जखमींपैकी पाच जणांची प्रकृती गंभीर असल्याचे सांगण्यात आले आहे. स्थानिक प्रशासनाने मलब्यात अडकलेल्या अन्य व्यक्तींच्या शोधासाठी सुरू असलेले बचाव अभियान पूर्ण झाल्याची पुष्टी केली आहे.
स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, घटनेपूर्वी संपूर्ण रात्र मुसळधार पाऊस झाला होता. त्यामुळे डोंगरावरील माती कमकुवत झाली आणि पहाटे डोंगराचा वरचा मोठा भाग घसरून थेट त्या ठिकाणी कोसळला, जिथे मोठ्या संख्येने भाविक विशेष धार्मिक विधीत सहभागी झाले होते. मठातील प्रार्थना गुहा डोंगर कापून तयार करण्यात आली असून त्याच गुहेतील प्रार्थना कक्षात भाविक जमले असताना वरून माती आणि दगड कोसळले. अनेकांना सावरण्याची संधीही मिळाली नाही.
या धार्मिक कार्यक्रमात पवित्र जलाद्वारे शुद्धीकरणाचा पारंपरिक विधी आयोजित करण्यात आला होता. इथियोपियन ऑर्थोडॉक्स ख्रिस्ती समुदायात या विधीला विशेष महत्त्व आहे. दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या शारीरिक आणि मानसिक समस्यांपासून आध्यात्मिक दिलासा मिळतो, अशी श्रद्धा आहे. स्थानिक चर्च अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, मृतांपैकी बहुतांश जण या पवित्र जल विधीत सहभागी होण्यासाठी मठात आले होते.
चर्च प्रशासनाच्या माहितीनुसार, मृत्यू झालेल्या 11 जणांवर मठ परिसरातच अंत्यसंस्कार करण्यात आले, तर उर्वरित मृतांचे मृतदेह त्यांच्या मूळ भागात अंत्यसंस्कारासाठी पाठविण्यात आले आहेत. काही मृतांची ओळख पटविणेही आव्हानात्मक ठरले, कारण या दुर्घटनेत अनेक मृतदेह गंभीररीत्या विद्रूप झाले होते. प्रशासन आणि चर्च प्रशासन मिळून नातेवाईकांच्या मदतीने ओळख प्रक्रिया पूर्ण करत आहेत.
दुर्घटनेनंतर स्थानिक प्रशासन, सुरक्षा दल, आरोग्य कर्मचारी आणि आसपासच्या गावांतील नागरिकांनी संयुक्तपणे मदत व बचाव अभियान सुरू केले. मलबा हटवून जखमींना सुरक्षित बाहेर काढण्यात आले आणि त्यांना जवळच्या रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले. सुरुवातीच्या काही तासांत अनेक जण मलब्याखाली अडकले असावेत, अशी शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती. मात्र व्यापक शोधमोहीमेनंतर अधिकाऱ्यांनी बचाव अभियान समाप्त झाल्याची घोषणा केली.
इथियोपियन ऑर्थोडॉक्स चर्चच्या नॉर्थ शेवा डायोसिसचे प्रमुख आर्चबिशप अबुने क्लेमेंटोस दुर्घटनेनंतर मठात पोहोचले. त्यांनी मृतांसाठी विशेष प्रार्थना सभा घेतली, जखमींच्या लवकर बरे होण्यासाठी प्रार्थना केली आणि शोकाकुल कुटुंबीयांची भेट घेऊन त्यांचे सांत्वन केले. चर्च प्रशासनाने या दुर्घटनेला संपूर्ण धार्मिक समुदायासाठी अत्यंत दुःखद घटना असल्याचे म्हटले आहे.
इथियोपियामध्ये जून ते ऑगस्ट हा मुख्य पावसाळी हंगाम असतो. या काळात देशातील अनेक पर्वतीय आणि उतारावरील भागांमध्ये भूस्खलन आणि पूरसारख्या नैसर्गिक आपत्ती वारंवार घडतात. तज्ज्ञांच्या मते, सततच्या मुसळधार पावसामुळे माती कमकुवत होते, त्यामुळे डोंगरांचा समतोल बिघडतो आणि मोठ्या प्रमाणावर भूस्खलनाच्या घटना घडतात.
इथियोपियाने अलीकडील वर्षांत अनेक गंभीर नैसर्गिक आपत्तींचा सामना केला आहे. मार्च 2026 मध्ये दक्षिणेकडील गामो प्रदेशात मुसळधार पावसामुळे आलेल्या पूर आणि भूस्खलनात 100 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता. त्याआधी जुलै 2024 मध्ये शेजारच्या गेजे गोफा प्रदेशातील विनाशकारी भूस्खलनात 229 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता. ही घटना इथियोपियाच्या इतिहासातील सर्वाधिक भीषण हवामानाशी संबंधित आपत्तींपैकी एक मानली जाते. त्या दुर्घटनेत बचाव मोहिमेत सहभागी झालेले अनेक मदतकार्यकर्तेही मृत्युमुखी पडले होते.
पूर्व आफ्रिकेत गेल्या दोन दशकांत हवामानाच्या स्वरूपात मोठे बदल नोंदवले गेले आहेत. विविध वैज्ञानिक अभ्यासांमध्ये अत्यंत मुसळधार पाऊस आणि दीर्घकाळ दुष्काळाच्या घटना पूर्वीपेक्षा अधिक वारंवार आणि अधिक तीव्र होत असल्याचे आढळले आहे.
हवामान वैज्ञानिकांच्या मते, मानवी क्रियाकलापांमुळे वाढणाऱ्या जागतिक तापमानामुळे वातावरणातील आर्द्रता वाढत असून अल्प कालावधीत अतिवृष्टी होण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे भूस्खलन, अचानक पूर आणि इतर नैसर्गिक आपत्तींचा धोका सातत्याने वाढत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, इथियोपियासारख्या पर्वतीय देशांमध्ये धोकादायक भागांवर अधिक प्रभावी देखरेख, पर्जन्याधारित पूर्वसूचना प्रणाली आणि संवेदनशील धार्मिक तसेच निवासी स्थळांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. त्यामुळे भविष्यात अशा दुर्घटनांमधील जीवितहानी मोठ्या प्रमाणात कमी करता येऊ शकते.
