अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील सॅन डिएगो येथील मिरामार एअर बेसजवळ F-35B स्टेल्थ लढाऊ विमान स्थानिक वेळेनुसार शुक्रवारी कोसळले. अपघातानंतर विमानाला आग लागली आणि परिसरात धुराचे लोट दिसून आले. मात्र, वैमानिकाने वेळेत इजेक्शन प्रणालीचा वापर करून सुरक्षितपणे बाहेर पडण्यात यश मिळवले असून त्याच्या जीवाला कोणताही गंभीर धोका नसल्याचे सांगण्यात आले आहे.
अमेरिकन मरीन कॉर्प्सने पुष्टी केली की अपघातापूर्वी वैमानिकाने सुरक्षितपणे इजेक्शन प्रणालीचा वापर केला. प्राथमिक उपचारानंतर त्याला स्थानिक वैद्यकीय केंद्रात दाखल करण्यात आले असून त्याची प्रकृती स्थिर असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे. अपघाताच्या कारणांचा सविस्तर तपास सुरू करण्यात आल्याची माहितीही देण्यात आली आहे.
अपघातानंतर समोर आलेल्या हवाई व्हिडिओमध्ये घटनास्थळावरून काळा धूर निघताना दिसला. व्हिडिओमध्ये लष्करी आणि अग्निशमन विभागाची अनेक वाहने घटनास्थळी तैनात असल्याचे दिसून आले. आग आटोक्यात आणण्यासाठी अग्निशमन दलाने विशेष अग्निशमन साहित्य आणि पाण्याचा वापर केला. घटनास्थळाभोवती सुरक्षा घेरा उभारण्यात आला असून तपास यंत्रणांनी परिसर सील केला आहे. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, आग विझवणे, अवशेष सुरक्षित करणे आणि अपघाताचे कारण शोधणे याला प्राधान्य दिले जात आहे.
सॅन डिएगो अग्निशमन विभागाच्या प्रवक्त्यांनी सांगितले की, अपघातानंतर परिसरातील आग नियंत्रणात आणण्यासाठी तातडीने कारवाई करण्यात आली. कोणत्याही नागरिकाच्या मृत्यू किंवा जखमी झाल्याची माहिती मिळालेली नाही.
प्रत्यक्षदर्शींच्या म्हणण्यानुसार, अपघातग्रस्त लढाऊ विमान दुसऱ्या एका लष्करी विमानासोबत धावपट्टीकडे जात होते. प्रत्यक्षदर्शी वेड लॉट यांनी सांगितले की पहिले विमान सुरळीत उतरले, मात्र दुसरे विमान अचानक असामान्यरीत्या मंदावले. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, विमान जमिनीपासून सुमारे 100 फूट उंचीवर असताना वैमानिकाने इजेक्ट केले. त्यानंतर काही क्षणांतच विमान जमिनीवर आदळले आणि मोठ्या आवाजासह त्याला आग लागली.
प्रत्यक्षदर्शींच्या म्हणण्यानुसार, इजेक्शन प्रणालीमुळे वैमानिकाचा जीव वाचला. आधुनिक लष्करी विमानांमधील सुरक्षा प्रणाली अशा आपत्कालीन परिस्थितीत वैमानिकांचे संरक्षण करण्यासाठी तयार करण्यात आलेली असते.
F-35B हे अमेरिकेच्या F-35 लाइटनिंग II कार्यक्रमाचे प्रगत संस्करण आहे. हे पाचव्या पिढीतील स्टेल्थ लढाऊ विमान मानले जाते आणि जगातील सर्वात आधुनिक बहुउद्देशीय लढाऊ विमानांपैकी एक आहे. या विमानाचे प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची Short Take-Off and Vertical Landing (STOVL) क्षमता. यामुळे हे विमान तुलनेने कमी अंतरावरून उड्डाण करू शकते आणि आवश्यकतेनुसार जवळपास उभ्या पद्धतीने लँडिंगही करू शकते. ही क्षमता त्याला पारंपरिक लढाऊ विमानांपेक्षा वेगळे ठरवते.
F-35B चा वापर प्रामुख्याने अमेरिकन मरीन कॉर्प्सकडून केला जातो. हे विमान अत्याधुनिक सेन्सर, स्टेल्थ तंत्रज्ञान, नेटवर्क-केंद्रित युद्ध क्षमता आणि प्रगत शस्त्र प्रणालींनी सुसज्ज आहे. विश्लेषकांच्या मते, एका F-35B विमानाची किंमत सुमारे 109 दशलक्ष अमेरिकन डॉलरपर्यंत असू शकते. अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने या कार्यक्रमात मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली असून येत्या काळातही या विमानांचा वापर वाढण्याची शक्यता आहे.
F-35 ला जगातील सर्वात प्रगत आणि सक्षम लढाऊ विमानांपैकी एक मानले जाते. संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, या प्लॅटफॉर्मने आधुनिक हवाई युद्धाची संकल्पना बदलली आहे. तथापि, कोणत्याही गुंतागुंतीच्या लष्करी प्रणालीप्रमाणे F-35 कार्यक्रमालाही वेळोवेळी तांत्रिक आव्हाने आणि अपघातांचा सामना करावा लागला आहे. तरीही, तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, या विमानाची सुरक्षा नोंद अनेक इतर आधुनिक लढाऊ विमानांच्या तुलनेत अधिक चांगली मानली जाते.
अमेरिकन लष्करी अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, बहुतेक अपघातांमध्ये वैमानिकांनी यशस्वीपणे इजेक्ट करण्यात यश मिळवले असून त्यामुळे जीवित आणि मालमत्तेचे मोठे नुकसान टाळता आले आहे.
