पंजाबमधील बठिंडा येथील रहिवासी असलेल्या कथित अमली पदार्थ तस्कराविरुद्ध हिमाचल प्रदेश पोलिसांनी आर्थिक कारवाई केली आहे. पोलिसांनी अमली पदार्थांच्या कथित व्यवसायातून मिळवलेल्या उत्पन्नातून संबंधित मालमत्तेवर कारवाई करत सुमारे 2 कोटी रुपयांची मालमत्ता गोठवली असून, आरोपीशी संबंधित 6 आलिशान वाहने जप्त केली आहेत. जप्त वाहनांमध्ये टोयोटा फॉर्च्युनर आणि फोर्ड एंडेव्हर यांचा समावेश आहे.
पोलिसांच्या माहितीनुसार, ही कारवाई आरोपीविरुद्ध नोंद असलेल्या अमली पदार्थ तस्करीच्या प्रकरणांशी संबंधित आहे. तपास यंत्रणा आरोपीने कथितपणे अमली पदार्थांच्या व्यवसायातून किती मालमत्ता मिळवली आणि त्या रकमेतून कोणत्या मालमत्ता खरेदी करण्यात आल्या, याचा तपास करत आहेत. याच तपासाच्या आधारे सुमारे 2 कोटी रुपयांची मालमत्ता गोठवण्यात आली आहे.
तपासात समोर आलेल्या मालमत्तेमध्ये महागड्या वाहनांचाही समावेश असल्याचे सांगण्यात येत आहे. पोलिसांनी फॉर्च्युनर आणि फोर्ड एंडेव्हरसह एकूण 6 आलिशान वाहने जप्त केली आहेत. या वाहनांची किंमत, खरेदीचा स्रोत आणि त्यासाठी वापरण्यात आलेल्या पैशांचा स्रोत याचीही तपासणी केली जात आहे.
बठिंडा येथील आरोपीविरुद्ध हिमाचल प्रदेशात अमली पदार्थ तस्करीशी संबंधित प्रकरणे समोर आल्यानंतर पोलिसांनी आर्थिक तपास पुढे नेला. आरोपीची मालमत्ता त्याच्या स्वतःच्या नावावर आहे की इतर कोणाच्या नावावर खरेदी करण्यात आली आहे, याचीही तपासणी केली जात आहे. मालमत्तेची कागदपत्रे आणि बँक व्यवहार तपासाचा भाग आहेत.
पोलिसांकडून वाहनांच्या नोंदणी आणि खरेदीशी संबंधित नोंदींचीही तपासणी केली जाऊ शकते. वाहनांची मालकी, खरेदीची तारीख, देयकाची पद्धत आणि बँक खात्यांमधून झालेल्या व्यवहारांची माहिती गोळा केली जाऊ शकते.
पोलिस आरोपीच्या बँक खात्यांसह इतर आर्थिक व्यवहारांचीही तपासणी करू शकतात. कथित अमली पदार्थांच्या कमाईची रक्कम इतर व्यक्तींच्या खात्यांमध्ये पाठवण्यात आली असल्यास त्या खात्यांचीही तपासणी केली जाऊ शकते. आरोपीसोबत कोणकोणते लोक जोडलेले होते आणि कथित अमली पदार्थांच्या कमाईचे विविध मालमत्तांमध्ये रूपांतर कशा प्रकारे करण्यात आले, याचाही तपास केला जात आहे.
तपास यंत्रणा सामान्यतः आरोपीचे उत्पन्न आणि त्याच्याकडे असलेल्या मालमत्तेची तुलना करतात. घोषित उत्पन्न आणि महागड्या मालमत्तांमध्ये मोठी तफावत आढळल्यास त्या मालमत्तेच्या स्रोताची तपासणी केली जाते. या प्रकरणातही अशा आर्थिक बाबी तपासल्या जात आहेत.
मालमत्ता गोठवण्याचा अर्थ संबंधित मालमत्ता सध्या विकणे, हस्तांतरित करणे किंवा तिचा वापर करण्यावर कायदेशीर रोक असणे असा आहे. पुढील कायदेशीर प्रक्रियेत संबंधित मालमत्तेचा संबंध गुन्ह्यातून मिळालेल्या रकमेशी असल्याचे तपास यंत्रणेला सिद्ध करावे लागेल. त्यामुळे मालमत्तेशी संबंधित कागदपत्रे आणि आर्थिक नोंदी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
जप्त केलेली वाहने सध्या पोलिसांच्या देखरेखीखाली ठेवली जातील. त्यांच्याबाबत पुढील निर्णय न्यायालय आणि संबंधित कायदेशीर प्रक्रियेनुसार होईल. मालमत्ता गोठवल्यानंतरही तपास सुरू राहणार असून, इतर मालमत्ता किंवा बँक खाती समोर आल्यास त्यांच्यावरही कारवाई केली जाऊ शकते.
एखाद्या आरोपीची मालमत्ता गोठवणे किंवा वाहन जप्त करणे म्हणजे न्यायालयाने त्याला दोषी ठरवले आहे, असा अर्थ होत नाही. मालमत्तेचा गुन्ह्याशी संबंध आणि आरोपांची अंतिम पुष्टी न्यायालयीन प्रक्रियेनंतरच होईल. सध्या पोलिसांनी तपासाच्या आधारे ही कारवाई केली आहे.
पंजाब आणि हिमाचल प्रदेशदरम्यान लोकांची आणि वाहनांची मोठ्या प्रमाणात ये-जा होत असल्याने दोन्ही राज्यांशी संबंधित अमली पदार्थ तस्करीच्या कथित नेटवर्कवर पोलिसांची नजर आहे. अशा प्रकरणांमध्ये आंतरराज्यीय समन्वयही तपासाचा भाग ठरू शकतो.
