भारतामध्ये Android स्मार्टफोन वापरणाऱ्या वापरकर्त्यांसाठी सायबर धोके वाढत आहेत. UPI पेमेंट, ऑनलाइन बँकिंग आणि वैयक्तिक माहिती मोठ्या प्रमाणात फोनवर अवलंबून असल्यामुळे Malware आणि अ‍ॅडवेअरची समस्या गंभीर ठरत आहे.
अलीकडील प्रकरणांमध्ये अनोळखी अॅप्स, चुकीच्या परवानग्या आणि थर्ड-पार्टी डाउनलोड्सच्या माध्यमातून फोन हॅकर्सच्या निशाण्यावर येत असल्याचे आढळले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, फोनमधील संकेत वेळेत ओळखून, सेटिंग्ज तपासून आणि विश्वासार्ह सुरक्षा उपाय अवलंबून धोका मोठ्या प्रमाणात टाळता येऊ शकतो.
फोन अचानक मंदावणे, वारंवार हँग होणे किंवा क्रॅश होणे, तसेच विनाकारण गरम होणे ही संभाव्य संसर्गाची लक्षणे असू शकतात. बॅटरी लवकर संपणे, अनोळखी पॉप-अप्स दिसणे आणि डेटा वापरात असामान्य वाढ होणे ही देखील Malware उपस्थितीची चिन्हे आहेत. अशा परिस्थितीत त्वरित फोनच्या सेटिंग्जमध्ये जाऊन अॅप्स आणि डेटा वापर तपासण्याची गरज आहे.
Settings > Apps मध्ये जाऊन सर्व इन्स्टॉल केलेले अॅप्स तपासावेत. अनोळखी किंवा संशयास्पद नावाचे अॅप आढळल्यास त्याची खातरजमा करावी. अनेकदा Malware साध्या टूल किंवा फ्लॅशलाइट अॅपच्या स्वरूपात लपलेले असते. अॅपचे नाव इंटरनेटवर शोधून त्याची विश्वासार्हता तपासणे आवश्यक आहे.
Permission Manager मध्ये कोणते अॅप कॅमेरा, मायक्रोफोन किंवा संदेशांपर्यंत प्रवेश मागत आहे हे तपासावे. साधारण स्वरूपाचे अॅप अशा परवानग्या मागत असल्यास ते त्वरित हटवावे.
Settings > Network & Internet > Data Usage मध्ये जाऊन कोणते अॅप जास्त डेटा वापरत आहे हे तपासता येते. इंटरनेटशी जोडणी नसताना पॉप-अप जाहिराती दिसणे हे अॅडवेअरचे लक्षण असू शकते. सुरक्षा अॅप्स नेहमी विश्वासार्ह स्रोतावरून डाउनलोड करावेत आणि Google Play Protect सक्रिय ठेवावे. अनोळखी किंवा थर्ड-पार्टी सुरक्षा अॅप्समुळे अतिरिक्त धोका निर्माण होऊ शकतो.
फोन स्वतःहून संदेश पाठवू लागल्यास किंवा बँकिंग अॅप कार्यरत नसल्यास संशयित अॅप्स त्वरित हटवावेत, पासवर्ड बदलावेत आणि सॉफ्टवेअर अपडेट करावे. समस्या कायम राहिल्यास डेटा बॅकअप घेऊन फॅक्टरी रिसेट करणे हा सुरक्षित उपाय मानला जातो.
Android फोनमध्ये Malware आणि अॅडवेअरचा धोका कायम राहू शकतो. नियमितपणे अॅप्स, परवानग्या आणि डेटा वापर तपासणे, अधिकृत स्रोतांवरून अॅप्स डाउनलोड करणे आणि अनोळखी दुव्यांपासून दूर राहणे हे सुरक्षेसाठी आवश्यक आहे.
