कतरमधील रास लाफान औद्योगिक क्षेत्रातील बारझान गॅस पुरवठा सुविधेत रविवारी रात्री झालेल्या भीषण स्फोटात किमान 13 जणांचा मृत्यू झाला असून 66 जण जखमी झाले आहेत. या घटनेनंतर सरकारने चौकशी सुरू केली आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, कतरच्या सर्वात मोठ्या गॅस प्रक्रिया केंद्रांपैकी एक असलेल्या या सुविधेत झालेल्या स्फोटानंतर परिसरात आगीच्या उंच ज्वाळा आणि धुराचे मोठे लोट दिसून आले. आपत्कालीन बचाव पथके तात्काळ घटनास्थळी पोहोचली आणि अनेक तासांच्या प्रयत्नांनंतर आग नियंत्रणात आणण्यात आली.
हा स्फोट इतका शक्तिशाली होता की त्याचे धक्के रास लाफानपासून सुमारे 70 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या राजधानी दोहापर्यंत जाणवले. स्थानिक रहिवाशांनी सांगितले की स्फोटाचा आवाज ऐकल्यानंतर लोकांमध्ये घबराट पसरली आणि अनेक इमारतींच्या खिडक्या हादरल्या.
सोशल मीडियावर व्हायरल झालेल्या छायाचित्रे आणि व्हिडिओंमध्ये आकाश नारिंगी प्रकाशाने उजळलेले दिसत होते. अनेकांनी या घटनेचा उल्लेख अलीकडील वर्षांतील देशातील सर्वात गंभीर औद्योगिक अपघातांपैकी एक म्हणून केला.
कतरच्या गृह मंत्रालयाने या घटनेचे वर्णन "तांत्रिक अपघात" असे केले आहे. सरकारने स्पष्ट केले की प्राथमिक चौकशीत तोडफोड, दहशतवादी कारवाई किंवा बाह्य हल्ल्याचे कोणतेही संकेत आढळले नाहीत.
सुरक्षा यंत्रणांनी सर्व संभाव्य पैलूंची चौकशी सुरू केली असली तरी आतापर्यंत उपलब्ध तथ्यांच्या आधारे ही औद्योगिक दुर्घटना असल्याचे सरकारने पुन्हा स्पष्ट केले आहे.
कतरचे ऊर्जा मंत्री साद शेरिदा अल-काबी यांनी पुष्टी केली की या दुर्घटनेत मृत्यू झालेले सर्वजण भारत आणि पाकिस्तानचे नागरिक होते. मृत आणि जखमींची ओळख पटविण्याची प्रक्रिया सुरू आहे.
दोहास्थित भारतीय दूतावासाने घटनेबद्दल शोक व्यक्त करत सांगितले की ते कतर सरकारच्या सतत संपर्कात आहे. दूतावासाने मृतांच्या कुटुंबीयांना आणि जखमींना सर्वतोपरी मदत उपलब्ध करून देण्याचे आश्वासन दिले आहे. आपल्या निवेदनात दूतावासाने रास लाफान इंडस्ट्रियल सिटीतील या दुर्घटनेत मृत्यू झालेल्यांच्या कुटुंबीयांप्रती संवेदना व्यक्त केल्या.
रास लाफान बंदर हे जगातील सर्वात मोठे कृत्रिम बंदर मानले जाते आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायू (LNG) निर्यातीसाठीच्या महत्त्वाच्या जागतिक केंद्रांपैकी एक आहे. कतर हा जगातील प्रमुख LNG उत्पादक आणि निर्यातदार देशांपैकी एक असून आशिया आणि युरोपसह अनेक प्रदेशांच्या ऊर्जा गरजा पूर्ण करतो.
कतर सरकारने सांगितले आहे की या दुर्घटनेचा देशाच्या LNG निर्यातीवर तात्काळ कोणताही परिणाम होणार नाही.
ऊर्जा मंत्री अल-काबी यांच्या म्हणण्यानुसार, बारझान गॅस सुविधा डिसेंबर 2025 पासून आवश्यक देखभाल कामांसाठी पूर्णपणे बंद होती. संयंत्र केवळ दोन दिवसांपूर्वीच पुन्हा सुरू करण्यात आले होते.
त्यांनी सांगितले की उत्पादन प्रक्रिया पुन्हा सामान्य स्तरावर आणण्याचे काम सुरू असताना हा अपघात झाला. प्राथमिक चौकशीत स्फोटाचा संबंध संयंत्राच्या पुनःसंचालनाशी संबंधित तांत्रिक समस्येशी असू शकतो असे मानले जात आहे, मात्र नेमक्या कारणांची अद्याप पुष्टी झालेली नाही.
चौकशी पूर्ण होईपर्यंत संयंत्राचे पूर्ण संचालन कधी पुनर्स्थापित होईल हे सांगणे कठीण असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
दुर्घटनेनंतर गॅस गळती आणि पर्यावरणीय हानीबाबत चिंता व्यक्त करण्यात आली. मात्र, कतर सरकारने आतापर्यंत कोणत्याही मोठ्या पर्यावरणीय धोक्याचे संकेत आढळले नसल्याचे म्हटले आहे.
अधिकाऱ्यांच्या मते, तज्ज्ञांची पथके हवेची गुणवत्ता आणि आसपासच्या भागांवर सतत लक्ष ठेवून आहेत. सध्या परिस्थिती नियंत्रणात असून सर्वसामान्यांच्या आरोग्यास व्यापक धोका असल्याची पुष्टी झालेली नाही.
दुर्घटनेची कारणे शोधण्यासाठी व्यापक चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. तांत्रिक तज्ज्ञ, सुरक्षा यंत्रणा आणि ऊर्जा क्षेत्रातील अधिकाऱ्यांची संयुक्त टीम घटनास्थळाची तपासणी करत आहे.
दरम्यान, जखमींवर उपचार सुरू असून प्रभावित कुटुंबांना मदत पुरवली जात आहे. कतर सरकारने सांगितले की चौकशी पूर्ण झाल्यानंतर अहवाल सार्वजनिक केला जाईल आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी आवश्यक सुरक्षा उपाय लागू केले जातील.
