राजकोटमध्ये पाळीव कुत्र्यांच्या हल्ल्यांच्या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर महानगरपालिका पाळीव कुत्रे पाळण्यासंदर्भातील नियम अधिक कडक करण्याच्या तयारीत आहे. प्रस्तावित नियमांनुसार, पाळीव कुत्रा ठेवण्यासाठी महानगरपालिकेकडे नोंदणी करणे तसेच परिसरातील शेजाऱ्यांची लेखी एनओसी (NOC) घेणे अनिवार्य असेल. नियमांचे पालन न करणाऱ्यांवर कारवाई केली जाणार आहे.
राजकोट महानगरपालिका लवकरच पाळीव कुत्र्यांसाठी नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे लागू करू शकते. प्रस्तावित नियमांनुसार, कोणत्याही व्यक्तीने पाळीव कुत्रा ठेवण्यापूर्वी त्याची महानगरपालिकेत नोंदणी करणे आवश्यक असेल. याशिवाय, आसपास राहणाऱ्या शेजाऱ्यांकडून लेखी एनओसी घेणेही बंधनकारक असेल. या एनओसीमध्ये संबंधित कुत्र्यामुळे शेजाऱ्यांना कोणताही त्रास होत नसल्याचा आणि त्याचा स्वभाव सामान्य असल्याचा उल्लेख केला जाईल.
महानगरपालिकेचे म्हणणे आहे की, या व्यवस्थेमुळे पाळीव कुत्र्यांशी संबंधित वाद आणि हल्ल्यांच्या घटनांमध्ये घट करता येईल. तसेच पाळीव कुत्रे पाळणाऱ्या नागरिकांची जबाबदारीही वाढेल.
गुजरातमधील विविध शहरांमध्ये अलीकडील काळात पाळीव कुत्र्यांच्या हल्ल्यांच्या घटना समोर आल्या आहेत. विशेषतः सुरतमध्ये एका लहान मुलाचा मृत्यू झाल्यानंतर हा विषय अधिक गंभीर झाला. त्यानंतर अहमदाबाद, मोरबी आणि इतर महानगरपालिकांनीही आपल्या हद्दीतील पाळीव कुत्र्यांसंबंधीच्या नियमांचा आढावा घेण्यास सुरुवात केली आहे.
याच पार्श्वभूमीवर राजकोट महानगरपालिकेने अहमदाबाद महानगरपालिकेकडून तेथे लागू असलेल्या नियमांची आणि प्रक्रियेची माहिती मागवली आहे. प्रशासन या नियमांचा अभ्यास करून स्थानिक परिस्थितीनुसार अंतिम मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करणार आहे.
जर एखाद्या व्यक्तीने स्वेच्छेने आपल्या पाळीव कुत्र्याची नोंदणी केली नाही, तर महानगरपालिका विशेष मोहीम राबवून घराघरांत सर्वेक्षण करेल. या मोहिमेदरम्यान अधिकारी प्रत्येक घरात जाऊन पाळीव कुत्र्यांची नोंद करतील. प्रत्येक कुत्रा आणि त्याच्या मालकाची सविस्तर माहिती महानगरपालिकेच्या नोंदीत समाविष्ट केली जाईल.
प्रशासनाचे म्हणणे आहे की, हा उपक्रम केवळ नोंदी तयार करण्यासाठी नसून भविष्यात कोणतीही घटना घडल्यास जबाबदारी निश्चित करण्याच्या उद्देशानेही राबवला जात आहे. यामुळे महानगरपालिकेकडे पाळीव कुत्र्यांची प्रत्यक्ष संख्या आणि त्यांच्या मालकांची माहिती उपलब्ध राहील.
महानगरपालिकेने स्पष्ट केले आहे की, तपासणीदरम्यान एखादी व्यक्ती नोंदणीशिवाय पाळीव कुत्रा पाळताना आढळल्यास किंवा निर्धारित नियमांचे पालन करत नसल्यास तिच्याविरुद्ध कारवाई केली जाईल. मात्र, कारवाईचे स्वरूप महानगरपालिकेची अंतिम अधिसूचना जारी झाल्यानंतर स्पष्ट होईल.
प्रशासनाच्या मते, या नियमांचा उद्देश कोणालाही त्रास देणे नसून सार्वजनिक सुरक्षितता सुनिश्चित करणे हा आहे. विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि सर्वसामान्य नागरिकांना पाळीव कुत्र्यांच्या हल्ल्यांपासून सुरक्षित ठेवणे हे प्राधान्य आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, नोंदणी, जबाबदार पाळीव प्राणी पालन आणि वेळोवेळी आरोग्य तपासणी यांसारख्या उपाययोजना लागू झाल्यास अशा घटनांमध्ये घट होऊ शकते. प्रस्तावित नियम प्रभावीपणे लागू झाल्यास भविष्यात इतर महानगरपालिकाही अशाच प्रकारची व्यवस्था स्वीकारण्याचा विचार करू शकतात.
