चीनच्या नैऋत्येकडील चोंगकिंग शहराच्या बाहेरील भागात बंद पडलेल्या खाणीत कथित बेकायदेशीर खनन सुरू असताना पावसानंतर अचानक पाणी भरल्याने सात जणांचा बुडून मृत्यू झाला. पोलिसांनी या प्रकरणात 21 जणांना ताब्यात घेतले असून तपास सुरू आहे.
ही घटना चोंगकिंगमधील यूयांग तुजिया आणि मियाओ स्वायत्त काउंटीमध्ये घडली. हा भाग शेजारील शिउशान काउंटीच्या सीमेजवळ आहे. पोलिसांच्या माहितीनुसार, ज्या खाणीत ही दुर्घटना घडली ती यापूर्वीच बंद करण्यात आली होती आणि अधिकृतपणे ती परित्यक्त खाण होती.
तरीही तेथे कथितरीत्या बेकायदेशीर खनन सुरू होते. शनिवारी पोलिसांना खाणीतून काही जण बेपत्ता असल्याची माहिती मिळाली. त्यानंतर अधिकाऱ्यांनी घटनास्थळी तपास सुरू केला आणि तेथे बेकायदेशीर खनन गतिविधी सुरू असल्याचे आढळले.
प्राथमिक तपासानुसार, मुसळधार पावसानंतर खाणीत अचानक पाणी भरू लागले. पाण्याची पातळी वेगाने वाढल्याने आत असलेल्या सात जणांना बाहेर पडता आले नाही आणि त्यांचा बुडून मृत्यू झाला.
घटनेची माहिती मिळाल्यानंतर स्थानिक प्रशासन आणि पोलिसांनी खाणीत शोध व बचाव मोहीम राबवली. या मोहिमेदरम्यान सातही मृतांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले.
घटनेच्या तपासादरम्यान पोलिसांनी 21 जणांना ताब्यात घेतले आहे. अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, ताब्यात घेतलेल्या व्यक्तींची दुर्घटना आणि खाणीत सुरू असलेल्या कथित बेकायदेशीर गतिविधींबाबत चौकशी केली जात आहे.
पोलिसांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म वीबोवर जारी केलेल्या निवेदनात सांगितले की, बचाव आणि शोध मोहिमेदरम्यान बंद खाणीतून सात जणांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले. प्रकरणाचा सविस्तर तपास सुरू आहे.
मात्र, खाणीत कोणत्या खनिजाचे बेकायदेशीर उत्खनन केले जात होते, याची माहिती अधिकाऱ्यांनी अद्याप दिलेली नाही. तपास पूर्ण झाल्यानंतर यासंदर्भातील अधिक माहिती समोर येण्याची शक्यता आहे.
पोलिसांच्या प्राथमिक तपासानुसार, पावसानंतर खाणीत पाण्याची पातळी अचानक वाढणे हे दुर्घटनेचे तात्काळ कारण होते. बंद पडलेल्या भूमिगत खाणींमध्ये योग्य जलनिचरा व्यवस्था नसल्यास मुसळधार पावसात पाणी वेगाने साचू शकते.
अशा परिस्थितीत खाणीत असलेल्या व्यक्तींना बाहेर पडणे अत्यंत कठीण होऊ शकते. विशेषतः बेकायदेशीर खनन गतिविधींमध्ये सुरक्षा मानके आणि आपत्कालीन बाहेर पडण्याची व्यवस्था नसल्यास धोका वाढू शकतो.
मात्र, दुर्घटनेच्या वेळी खाणीत नेमके किती लोक होते आणि सुरक्षेसाठी कोणत्या उपाययोजना करण्यात आल्या होत्या, हे अधिकाऱ्यांनी अद्याप स्पष्ट केलेले नाही.
पोलिसांनी प्रकरणाचा तपास सुरू असल्याचे सांगितले आहे. बंद खाणीत बेकायदेशीर खनन गतिविधी किती काळापासून सुरू होत्या, त्यामागे कोण होते आणि दुर्घटनेच्या वेळी सुरक्षा नियमांचे कितपत पालन केले जात होते, याचा तपास केला जात आहे.
21 जणांना ताब्यात घेतल्यानंतर तपासाचा आवाका वाढला आहे. अधिकाऱ्यांच्या कारवाईवरून प्रशासन या घटनेकडे केवळ दुर्घटना म्हणून नव्हे, तर बेकायदेशीर खननाशी संबंधित संभाव्य फौजदारी प्रकरण म्हणूनही पाहत असल्याचे दिसून येते.
ताब्यात घेतलेल्या व्यक्तींविरुद्ध संभाव्य आरोप किंवा पुढील कायदेशीर कारवाईबाबत पोलिसांनी अद्याप सविस्तर माहिती दिलेली नाही.
ही घटना अशा वेळी घडली आहे, जेव्हा चोंगकिंगच्या आसपासच्या भागात पावसाशी संबंधित नैसर्गिक आपत्तींमुळे यापूर्वीही मोठे नुकसान झाले आहे. यापूर्वी जुलैमध्ये यूयांगच्या शेजारील पेंगशुई काउंटीमध्ये पावसामुळे झालेल्या भूस्खलनात किमान 51 जणांचा मृत्यू झाला होता.
या घटनेत 10 जण बेपत्ता असल्याचेही सांगण्यात आले होते. सततचा पाऊस, डोंगराळ भौगोलिक परिस्थिती आणि अचानक येणारे पूर किंवा भूस्खलन यांसारख्या घटनांमुळे नैऋत्य चीनमधील अनेक भागांमध्ये गंभीर धोका निर्माण होतो.
नवीन दुर्घटनेमुळे बंद खाणींमध्ये अनधिकृत गतिविधी नैसर्गिक आपत्तीच्या परिस्थितीत किती घातक ठरू शकतात, हा मुद्दाही समोर आला आहे.
बंद खाणींमध्ये परवानगीशिवाय खनन केल्याने अनेक प्रकारचे धोके निर्माण होतात. अशा ठिकाणी बोगद्यांची स्थिरता, जलनिचरा, वायुवीजन आणि आपत्कालीन बाहेर पडण्याची व्यवस्था यांसारख्या मूलभूत सुरक्षा सुविधा अनेकदा पुरेशा नसतात.
पावसाच्या काळात या खाणींमध्ये पाणी वेगाने भरू शकते. खाणीत असलेल्या व्यक्तींकडे सुरक्षित बाहेर पडण्याचा मार्ग किंवा इशारा प्रणाली नसल्यास पाण्याची अचानक वाढलेली पातळी जीवघेणी ठरू शकते.
चीनमध्ये खनन उद्योगाशी संबंधित सुरक्षा नियमांच्या अंमलबजावणीवर दीर्घकाळापासून कडकपणा ठेवला जात आहे. तरीही दुर्गम भागांमध्ये बेकायदेशीर खनन गतिविधी पूर्णपणे थांबवणे प्रशासनासाठी आव्हान कायम आहे.
या दुर्घटनेत सात जणांचा मृत्यू झाल्यानंतर स्थानिक प्रशासनाची पुढील कारवाई महत्त्वाची ठरणार आहे. बंद खाणीत बेकायदेशीर गतिविधी कोणाच्या देखरेखीखाली किंवा संरक्षणाखाली सुरू होत्या आणि कोणत्या स्तरावर सुरक्षा नियमांकडे दुर्लक्ष झाले का, हे तपासातून स्पष्ट केले जाईल.
खाणीत कोणत्या खनिजाचे उत्खनन केले जात होते, याचे नाव पोलिसांनी अद्याप सार्वजनिक केलेले नाही. तसेच, दुर्घटनेपूर्वी खाणीत पाऊस किंवा पाण्याची पातळी वाढण्याबाबत कोणताही इशारा जारी करण्यात आला होता का, हेही स्पष्ट करण्यात आलेले नाही.
तपास पूर्ण झाल्यानंतर दुर्घटनेची कारणे, जबाबदार व्यक्ती आणि बेकायदेशीर खननाशी संबंधित नेटवर्कबाबत अधिक माहिती समोर येऊ शकते.
