UPSC ने दृष्टिहीन उमेदवारांसाठी एक मोठे पाऊल उचलत नागरी सेवा परीक्षेत स्क्रीन रीडर सॉफ्टवेअर लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. सर्वोच्च न्यायालयात सादर केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात आयोगाने सांगितले की, तांत्रिक व्यवस्था आणि सुरक्षित चाचणी पूर्ण होताच ही सुविधा सुरू केली जाईल. यामुळे दिव्यांग उमेदवारांना परीक्षेत समान संधी मिळू शकेल.
UPSC स्क्रीन रीडर सुविधा: केंद्रीय लोकसेवा आयोगाने सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की, ते नागरी सेवा परीक्षेत दृष्टिहीन उमेदवारांसाठी स्क्रीन रीडर सॉफ्टवेअर सुरू करतील. ही माहिती 'मिशन एक्सेसिबिलिटी' च्या याचिकेवरील सुनावणीदरम्यान देण्यात आली. सध्या आयोग परीक्षा केंद्रांवर सुरक्षित तांत्रिक व्यवस्था सुनिश्चित करत आहे आणि राज्य प्रशासनाकडे सहकार्य मागितले आहे. ही सुविधा लागू झाल्यावर कमी दृष्टी असलेल्या किंवा अंधत्वाशी झुंजणाऱ्या उमेदवारांना परीक्षेत चांगली मदत मिळेल, ज्यामुळे त्यांच्यासाठी स्पर्धा अधिक समावेशक होईल.
UPSC ने सर्वोच्च न्यायालयात माहिती दिली
सर्वोच्च न्यायालयात 'मिशन एक्सेसिबिलिटी' संघटनेच्या याचिकेवरील सुनावणीदरम्यान UPSC ने सांगितले की, आयोगाने स्क्रीन रीडर प्रणाली लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. याचिकेत म्हटले होते की, दृष्टिहीन उमेदवारांना नागरी सेवा परीक्षेत योग्य संधी मिळत नाही. आयोगाने स्पष्ट केले की, प्रक्रिया सुरू झाली आहे आणि केंद्रांवर योग्य तांत्रिक व्यवस्था आणि चाचणी पूर्ण होताच, ही सुविधा लागू केली जाईल.
सर्वोच्च न्यायालयाचे खंडपीठ न्यायमूर्ती विक्रम नाथ आणि न्यायमूर्ती संदीप मेहता या प्रकरणाची सुनावणी करत होते. UPSC च्या परीक्षा विभागाच्या सहसचिवांनी प्रतिज्ञापत्रात सांगितले की, आयोगाने या प्रकरणाचा सखोल अभ्यास केला आहे आणि हा निर्णय घेतला आहे.
पायाभूत सुविधांसाठी राज्य सरकारांवर अवलंबून UPSC
UPSC ने हे देखील सांगितले की, त्यांच्याकडे स्वतःची परीक्षा पायाभूत सुविधा नाहीत आणि ते राज्य सरकारांवर, जिल्हा प्रशासनावर आणि शिक्षण संस्थांवर अवलंबून असतात. परीक्षा केंद्रांवर सुरक्षित सॉफ्टवेअर आणि प्रणाली तयार करण्यासाठी वेळ लागेल, त्यामुळे आयोगाने जिल्हा स्तरावरील पर्यवेक्षकांना पत्र पाठवून सुविधा उपलब्ध करून देण्याची विनंती केली आहे.
जिल्हाधिकारी आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना पाठवलेल्या पत्रात UPSC ने लवकरात लवकर तांत्रिक तयारी सुनिश्चित करण्यास सांगितले आहे. हे पाऊल देशभरातील दृष्टिहीन उमेदवारांसाठी परीक्षा प्रक्रिया अधिक सुलभ बनविण्यात मदत करेल.
UPSC चा स्क्रीन रीडर सॉफ्टवेअर लागू करण्याचा निर्णय दृष्टिहीन उमेदवारांसाठी एक महत्त्वपूर्ण सुधारणा ठरू शकते. आता याकडे लक्ष आहे की, परीक्षा केंद्रांवर तांत्रिक तयारी किती लवकर पूर्ण होते. हा उपक्रम दिव्यांग उमेदवारांना राष्ट्रीय सेवेत समान संधी देण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
