ઉત્તર પ્રદેશમાં 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં એસઆઇઆર (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન)ને લઈને રાજકારણ તેજ બન્યું છે. સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે તેની સમયસીમા વધારવાની માંગણી કરતા ભાજપ પર નિશાન સાધ્યું છે.
લખનઉ: ઉત્તર પ્રદેશમાં 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં સમાજવાદી પાર્ટી (સપા)એ પોતાની ચૂંટણી તૈયારીઓને વેગ આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે. મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR)ને લઈને એક તરફ રાજકીય નિવેદનબાજી તેજ છે, તો બીજી તરફ સપા પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે જમીની સ્તરે પણ નક્કર વ્યૂહરચના પર કામ શરૂ કરી દીધું છે.
બિહારના તાજેતરના અનુભવમાંથી બોધપાઠ લઈને અખિલેશ યાદવ આ વખતે કોઈપણ ભોગે “વોટ મેનેજમેન્ટ”માં ચૂક થવા દેવા માંગતા નથી. આ જ વ્યૂહરચના હેઠળ સપાએ સમગ્ર પ્રદેશમાં ‘પીડીએ પ્રહરી’ ઉતાર્યા છે.
એસઆઇઆર પર રાજકારણ અને જમીની તૈયારી બંને
તાજેતરના દિવસોમાં અખિલેશ યાદવે એસઆઇઆરની સમયસીમા વધારવાની માંગણી કરતા ચૂંટણી પંચ અને સરકાર પર સવાલો ઉભા કર્યા છે. સપાનો આરોપ છે કે વિશેષ પુનરીક્ષણના નામે મતદારોના નામ હટાવવા અને ઉમેરવામાં ગેરરીતિઓ થઈ શકે છે, જેનાથી ચૂંટણી પરિણામો પ્રભાવિત થઈ શકે છે. જોકે, માત્ર આરોપ-પ્રત્યારોપ સુધી સીમિત રહેવાને બદલે સપા નેતૃત્વએ આ વખતે જમીની તૈયારીને પણ પ્રાધાન્ય આપ્યું છે.
અખિલેશ યાદવના નિર્દેશ પર સપાએ ‘પીડીએ પ્રહરી’ નામથી એક વિશેષ દેખરેખ નેટવર્ક ઊભું કર્યું છે. આ પ્રહરીઓ પ્રદેશની દરેક વિધાનસભા, બ્લોક અને બૂથ સ્તરે તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. તેમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે પાર્ટીના પરંપરાગત મતદારોના નામ મતદાર યાદીમાંથી ન કપાય અને કોઈ પણ નકલી નામ યાદીમાં ન જોડાઈ શકે.
બિહારમાંથી મળેલ રાજકીય બોધપાઠ
સપાની આ નવી વ્યૂહરચના બિહારના તાજેતરના રાજકીય અનુભવ સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવી રહી છે. બિહારમાં વિરોધ પક્ષોએ એસઆઇઆર દરમિયાન મત ચોરીનો મુદ્દો જોરશોરથી ઉઠાવ્યો હતો. પ્રેસ કોન્ફરન્સ, દસ્તાવેજી પ્રસ્તુતિઓ અને આરોપોની શૃંખલા છતાં, વિશેષ પુનરીક્ષણની પ્રક્રિયા પૂરી થઈ, નવી મતદાર યાદી બની અને ચૂંટણીમાં રેકોર્ડ મતદાન થયું. પરિણામે એનડીએને ભારે બહુમતી મળી અને મત ચોરીનો મુદ્દો વિપક્ષ માટે ઊલટો સાબિત થયો.
આ જ કારણ છે કે અખિલેશ યાદવ આ વખતે સંતુલિત વ્યૂહરચના અપનાવી રહ્યા છે. તેઓ એસઆઇઆર પર નજર પણ રાખી રહ્યા છે અને આ મુદ્દાને સંપૂર્ણપણે છોડી પણ નથી રહ્યા, પરંતુ તેને એટલું મોટું રાજકીય હથિયાર બનવા નથી દેતા કે બાકીના ચૂંટણી મુદ્દાઓ પાછળ રહી જાય.
'પીડીએ પ્રહરી'ની ભૂમિકા શું છે?
સપાના ‘પીડીએ પ્રહરી’ ખરેખર પાર્ટીના પ્રશિક્ષિત કાર્યકર્તાઓ છે જે બૂથ સ્તરે બૂથ લેવલ ઓફિસર (બીએલઓ) સાથે સંકલન સાધીને કામ કરી રહ્યા છે. તેમની મુખ્ય જવાબદારીઓમાં શામેલ છે—
- ફોર્મ-6 દ્વારા નવા મતદારોના નામ ઉમેરાવવા
- ફોર્મ-7 દ્વારા મૃત અથવા સ્થાનાંતરિત મતદારોના નામ હટાવવા
- પરંપરાગત સપા સમર્થક મતદારોના નામ સુરક્ષિત રાખવા
- કોઈપણ પ્રકારની નકલી મતદાન પ્રવિષ્ટિ પર નજર રાખવી
સપા સૂત્રો અનુસાર, આ પ્રહરીઓ પ્રદેશના દરેક બ્લોકમાં સક્રિય છે અને દૈનિક ધોરણે પોતાનો અહેવાલ પાર્ટી નેતૃત્વ સુધી પહોંચાડી રહ્યા છે. આનાથી પાર્ટીને એ પણ જાણવા મળી રહ્યું છે કે કયા વિસ્તારોમાં સંગઠન મજબૂત છે અને ક્યાં વધુ મહેનત કરવાની જરૂર છે.
2027ની તૈયારી અત્યારથી જ તેજ
સપા પાસે પ્રદેશની તમામ 403 બેઠકો પર સંગઠનાત્મક માળખું ઉપલબ્ધ છે. પાર્ટી એ પણ માને છે કે માત્ર સોશિયલ મીડિયા, પ્રેસ નિવેદનો અને રાજકીય આરોપોથી ચૂંટણી જીતી શકાતી નથી, પરંતુ જમીની નેટવર્ક અને મતદાર યાદીનું મજબૂત વ્યવસ્થાપન અત્યંત જરૂરી છે. આ જ વિચારસરણી હેઠળ પીડીએ પ્રહરીઓને માત્ર એસઆઇઆરની દેખરેખ સુધી સીમિત રાખવામાં આવ્યા નથી, પરંતુ તેમને ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં પાર્ટીની પકડ મજબૂત કરવાની જવાબદારી પણ સોંપવામાં આવી છે.
પાર્ટીની અંદર એવું પણ માનવામાં આવી રહ્યું છે કે આ સમગ્ર કવાયત 2027ના ચૂંટણી ગણિતનો આધાર તૈયાર કરી રહી છે. સપા નેતૃત્વ ઈચ્છે છે કે જ્યારે ચૂંટણીનો સમય આવે, ત્યારે મતદાર યાદી સંબંધિત કોઈપણ પ્રકારની તકનીકી કે વહીવટી અવરોધ પાર્ટી માટે નુકસાનનું કારણ ન બને.
